Waarom regent het nu zoveel?

“De natuur herstelt zich altijd” is een zin die de afgelopen weken meermaals werd uitgesproken in de volksmond. Maar klopt dat wel? Valt er nu inderdaad veel regen omdat de afgelopen zomer zo droog verliep? Is dit niet eerder een samenloop van omstandigheden of gaan we dit weertype meer krijgen in de winters van de toekomst.

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van winterweer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Sterke straalstroom als oorzaak

In tegenstelling tot de voorbije jaren wordt het weerbeeld in West-Europa momenteel en ook de voorbije weken gedomineerd door een sterke straalstroom. Deze luchtcirculatie zorgt voortdurend voor de vorming van depressies die op hun beurt meegevoerd worden naar het oosten, recht naar Europa. Elke depressie bestaat uit het frontaal systeem (warmtefront, koufront en occlusiefront) met neerslag op het scheidingsvlak tussen de luchtsoorten. Het is dus de straalstroom dus momenteel met depressies voor het depressieweer zorgt.

Deze grafiek geeft een indicatie voor de sterkte van de straalstroom. Het is duidelijk dat we sinds 1 januari kampen met sterke straalstroom dan normaal. (NASA)

De reden voor de sterke straalstroom dit jaar kan gevonden worden in de positieve NAO-index. De koude lucht blijft gevangen in de noordelijke gebieden wat een sterk temperatuurcontrast in de hand werkt. Meer informatie daaromtrent is te vinden in onze nieuwste blog over de winterse signalen. De sterke straalstroom zorgde reeds voor verschillende stormen (denk maar aan Ciara en Dennis) en depressies zoals degene die vandaag en morgen voor de regen zorgt.

Actuele grondwaterstand?

De natuur herstelt zich altijd? Het klinkt eenvoudig maar de logische verklaring hiervoor is de variabiliteit van ons klimaat. Het klimaat in de Benelux is namelijk gematigd met onder normale omstandigheden elke maand een betrekkelijke hoeveelheid neerslag. Op de lange termijn worden maanden met minder neerslag daardoor gecompenseerd door maanden met meer neerslag. Blokkades die ons droog weer geven houden immers niet eindeloos stand.

De stand van het grondwater is duidelijk aan het normaliseren. We zitten echter nog niet op de normale waarden voor de tijd van het jaar. Dat komt 1. omdat het water tijd nodig heeft om in de bodem te sijpelen, 2. omdat het nog extra moet regenen en 3. omdat het tot nu toe vaak matig tot hard geregend heeft. Om de watertafel optimaal aan te vullen moet het langdurig en zacht regenen. Intensieve neerslag levert meestal water op dat via onze verharde oppervlakten snel afstroomt naar rivieren.

Op veel plaatsen in de Benelux staat het water op de bodem. Dat wil echter niet zeggen dat alle bodemvoorraden zijn aangevuld. (Leni Meerts)

Ondergelopen velden zijn bovendien geen indicatie voor een hoge waterstand. Dit kan namelijk veroorzaakt worden door een verzadigde toplaag (zeker bij kleihoudende bodemsoorten) of door een neerslagintensiteit die boven de infiltratie capaciteit van de bodem ligt. In deze tijd van het jaar hebben de planten bovendien weinig water nodig waardoor een groot percentage niet gebruikt wordt.

Nattere winters, drogere zomers

Alle klimaatprojecties tonen bovendien een natter wordend klimaat voor de Benelux maar wel met drogere zomers. Dat betekent dus meer neerslag tijdens de winter en herfst en minder tijdens de zomer.

De winters worden natter en de zomers worden droger door de klimaatverandering. Het aantal dagen met minder neerslag per jaar neemt ook toe. (Waterinfo)

Anderzijds laten de klimaatmodellen ook een toename van het aantal droge dagen zien. Dat betekent dus meer neerslag op kortere tijd en drogere zomers. Dat lijkt alvast geen positief beeld voor de watertafels die nood hebben aan langdurige en lichte regen.

Krijgen we nog regen?

Weerkaarten tonen aan dat het de komende dagen wisselvallig blijft. Zaterdag zou wat droger verlopen maar vanaf zondag gaan de hemelsluizen weer open. Volgende week blijft de depressie-activiteit hoog waardoor er opnieuw verschillende frontale systemen zullen aangevoerd worden. Voorlopig ligt een vroeg lenteweertje nog niet meteen op de loer.

Zaterdag verloopt droger maar vanaf zondag wordt het weer wisselvalliger.