Winterse signalen in West-Europa (deel 6)

Aan het aantal lezers en reacties (+5.000) op het vorige artikel is duidelijk te zien dat de winter er dit jaar iets van wilt maken. In tegenstelling tot vorig jaar en vooral 2015 toen het in december niet gevroren heeft hebben we nu wel winterse opties en hebben de meeste gebieden zelfs al een ijsdag gekregen.

reacties op winterartikelen

Geïnteresseerd in de vorige discussies?

Na enkele zachte(re) dagen zien de vooruitzichten er vanaf vrijdag/zaterdag opnieuw goed uit. Met een configuratie zeer gelijkaardig aan vorige week belanden we in een noordwestcirculatie met polaire lucht. Net als vorige week zullen er opnieuw intense Noordzeebuien getriggerd worden die het deze keer wel eens op uitgebreide schaal wit zouden kunnen maken. Zeker in Hoog België, maar mogelijk ook elders. 

In dit artikel volgt een overzicht van de winterse signalen alsook een vooruitzicht voor de komende winter(se) periode.

Vanaf vrijdag kouder!

Met een sterk hogedrukgebied boven het zuiden van Europa en verschillende lagedrukgebieden over de Atlantische Oceaan domineert er momenteel een zuidwestelijke stroming in de Benelux. De temperaturen liggen hierdoor gevoelig hoger in vergelijking met vorig weekend, ondanks de wolkenvelden. Zonder wolkenvelden zou er vandaag en morgen met bovenluchten tot 3-5°C op 1500 meter zeker een 10+ temperatuur ingezeten hebben.

Zachte bovenluchten

Morgen krijgen we tijdelijk zachte bovenluchten (+5°C op 1500m) over ons heen, geholpen door het naderende koufront. (Bron: Wetterzentrale)

Kijken we naar de 850hPa-temperatuurkaart voor precies 24 uur later, dan zijn de bovenluchten lokaal 15°C afgekoeld. Op 2m gaan we dat nog niet meteen merken maar de polaire lucht stroomt echt wel zeer snel ons heen.

Koude bovenluchten

Vrijdagnamiddag stroomt er zeer koude lucht over ons heen. Op +/- 1500 meter daalt de temperatuur met bijna 15 graden. (Bron: Wetterzentrale)

Met een Noordzee in combinatie met de ijskoude bovenluchten worden er vanaf vrijdag (namiddag) intense buien gevormd die het binnenland binnentrekken. Met dergelijke bovenluchten ben ik er van overtuigd dat er (bij voldoende) intensiteit op verschillende plaatsen sneeuw zal vallen. Hoe meer naar het binnenland, hoe groter de kans op gebied van temperatuur maar dan neemt de intensiteit wel wat af.

Sneeuwverwachting

Genoeg kansen op sneeuwbuien vanaf vrijdag middag. Zowat alle weermodellen geven ergens wel een sneeuwsignaal. (Bron: wetter3)

Hoe dan ook krijgen we winterse buien. Of dat effectief sneeuwbuien zullen zijn hangt af van verschillende factoren. Net als vorige week zullen de verschillen op korte afstand groot zijn en is het nowcasten aan de orde.

Actuele Siberische en Europese sneeuwbedekking

Wat opvalt aan de sneeuwbedekking in Eurazië deze week vergeleken met vorige week is dat deze afgelopen week sterk is uitgebreid naar Centraal-Europa. Dit komt door de inval van polaire lucht vorig weekend. Een hele strook met sneeuw rekt zich nu helemaal uit van Polen tot en met Frankrijk. Imposant beeld!

Sneeuwdek Eurazië

Sneeuwdek Eurazië deze week vergeleken met vorige week. (Bron: NOAA)

Vergeleken met vorig jaar heeft het sneeuwdek richting Europa zijn achterstand bijna opgehaald. Richting Europa is de sneeuw zelfs een pak verder uitgebreid. Met de komende nieuwe winterinval zal de sneeuwbedekking in grote delen van Europa aanwezig blijven en nog verder uitbreiden.

Sneeuwdek Eurazië

Sneeuwdek Eurazië dit jaar vergeleken met vorig jaar. (Bron: NOAA)

Op vlak van sneeuwbedekking staan we er dus goed op. Hoe meer sneeuw, hoe langer de koude kan stand houden, hoe meer er over blijft van transportkou en hoe sterker de hogedruk boven het noorden kan worden.

Onderstaande grafiek van het Noordpoolijs toont dat we momenteel te maken hebben met het minste ijs ooit voor deze tijd van het jaar (samen met 2012-2013). Voor de Noordpool uiteraard geen goed nieuws maar voor ons winterweer misschien. Verschillende studies hebben immer al aangetoond dat minder ijs de kans op winterweer bij ons verhoogt.

Het Noordpoolijs zit momenteel op zijn laagste stand ooit voor deze tijd van het jaar (samen met 2012-2013). (Bron: NSIDC)

Temperaturen van de Oceaan

De Europese wateren zijn stevig aan het afkoelen. Lokaal ligt de temperatuur van het zeewater van de Noordzee nog iets boven normaal maar we het verschil is toch bijna volledig weggewerkt. Opnieuw is de reden hiervoor de polaire inval van afgelopen weekend.  Voor de triggering van buien wordt de Noordzee nu iets minder gevoelig dan vorige week maar door het hoge contrast met de bovenluchten zullen we daar dit weekend niet veel van merken. We krijgen echt wel intense buien over ons heen (als Engeland niet in de weg ligt).

Ook de Middellandse Zee is veel afgekoeld tot temperaturen die nu beneden het langjarig gemiddelde liggen.

Anomalie zeewatertemperatuur. (Bron: Climate Reanalyzer)

Polar Vortex

De Polar Vortex is momenteel duidelijk zwakker dan gemiddeld door een energie-uitwisseling tussen de tropo- en stratosfeer eind november. We zien ook een afwijking van de kern naar het oosten waardoor er ruimte komt voor hogere druk ter hoogte van de eigenlijke Noordpool.

Locatie van de Polar Vortex

De locatie van de Polar Vortex blijft afwijkend naar het oosten. Met deze configuratie is er aanhoudend ruimte voor verzwakkingen door troposferische uitwisseling. (Bron: Universitat de Berlin)

Komende dagen verzwakt de Polar Vortex nog wat meer tot een dieptepunt rond 10 december. Daarna neemt de kracht iets toe maar veel lijkt dat niet te zijn. De huidige situatie lijkt ideaal voor meerdere verzwakkingen later deze maand wat uiteraard winterweer in de hand werkt.

De Polar Vortex verzwakt de komende dagen nog wat verder. Daarna terug een beperkte versterking. (Bron: University of Albany)

GFS kwam gisteren avond met een zeer sterke uitwisseling tussen tropo- en stratosfeer. Dit zou later deze maand tot een zeer sterke verzwakking van de Polar Vortex kunnen leiden. Onderstaande afbeelding van Judah Cohen (Amerikaans meteoroloog) toont de bijhorende processen die hiertoe leiden.

Deze voorspelling van GFS toont een intense opwaartse flux vanaf de troposfeer (onderste kaart nummer 2) die op de bovenste kaart (nummer 3) leidt tot een sterke verhoging van de druk. (Bron: twitter Judah Cohen)

Deze figuur toont de verschillende stappen van een Polar Vortex verzwakking. De elementen zijn momenteel allemaal aanwezig. (Bron: twitter Judah Cohen)

Een positief signaal dus van de Polar Vortex!

NAO-/AO- en drukconfiguratie

De AO-index is momenteel licht negatief en lijkt ook de volgende 10 dagen negatief te blijven. Oorzaak van deze lage waarde is een sterke hoge druk aanwezigheid over de Noordpool en lagere luchtdruk op midden latituden. Door de aanhoudende hoge druk boven de noordelijke regio’s wordt de straalstroom meer naar het zuiden geduwd, stijgt de kans op polaire uitstromingen en verhoogt de kans op een verzwakte Polar Vortex.

AO-index

De tendens van de AO-index is aanhoudend onder 0. Dit is een indictie voor hoge druk over de Noordpool. (Bron: NOAA)

De NAO-index is momenteel neutraal maar zou richting half december terug negatief worden. Oorzaak hiervoor is een stijgende luchtdruk ter hoogte van Ijsland en een lagedrukinvloed vanaf het noorden richting Zuidwest-Europa. Hoe negatiever de NAO-index hoe beter. Op de pluim zien we echter ook behoorlijk wat opties dichter bij 0 en aan het einde zelfs boven 0. Het moge wel duidelijk zijn dat een echt ruim positieve NAO-index met bijhorende west-oost sterke straalstroom momenteel een kleine kans heeft om door te breken.

NAO-index

De NAO-index blijft ongeveer neutraal. Richting half december zou deze index terug negatief kunnen worden. (Bron: NOAA)

De AO-index geeft dus een duidelijk positief signaal met aanhoudende hoge luchtdruk over de Arctische regio’s. De NAO-index is neutraler maar lijkt zeker niet slecht.

De weermodellen komen op de lange termijn aanhoudend met interessante weerkaarten. De druk boven de Noordpool blijft aan de hoge kant en tegelijk ontwikkelt er een stevig hoge druk bastion boven Rusland. Tussenin blijft Europa gelegen in een trog met lage druk. Op onderstaande kaart heb ik enkele interessante drukgebeiden aangeduid.

Drukafwijking

Drukafwijking volgens ECMWF over precies 10 dagen. (Bron: tropicaltidbits)

Weersverwachting komende dagen

Net als vorige week staan we op enkele uren (24 tot 48) van een nieuwe uitval van polaire lucht. Een trekdepressie verplaatst zich van de Atlantische Oceaan, over Groot-Britannië richting Scandinavië. Voorafgegaan door een actief koufront stroom aan de westflank hiervan erg koude lucht uit naar West-Europa.

polaire glijbaan

Vrijdag komt er een polaire glijbaan op gang met de aanvoer van ijskoude bovenluchten. (Bron: Wetterzentrale)

Zondag ontstaat er boven de Atlantische Oceaan dan razendsnel een nieuwe depressie die iets lager naar Europa komt. Dit laagje wordt interessant voor een potentiële sneeuwsituatie bij ons. Mogelijk krijgen we eerst sneeuw gevolgd door regen met de aanvoer van (iets) zachtere lucht vanaf het zuidwesten. Over de details valt nog weinig te zeggen maar de kans op sneeuw is zeker aanwezig.

Sneeuwdepressie

De situatie voor zondag is erg ingewikkeld. Een klein lagedrukgebied verplaatst richt naar het oosten. Ten zuiden hiervan bevindt zich zachtere lucht, ten noorden blijft het kouder. Op de rand ontstaan er een neerslagzone welke ten noorden van het laag voor sneeuw zal zorgen. Verplaatst dit laag zich zuidelijk genoeg, dan krijgen wij dus sneeuw. (Bron: Wetterzentrale)

Volgende week lijkt een dominerend noordwestelijk regime ons weer te blijven bepalen met regelmatige passages van kleine depressies. Hoe zuidelijker deze doorschuiven, hoe kouder het bij ons blijft. Gestuwd door een groeiend Azorenhoog zouden deze ook te noordelijk kunnen overschuiven waardoor we aan de zachte kant terecht komen.

Volg hieronder de discusssie mee de laatste weerkaarten en updates. Een fijne dag nog!


Lees ook eens:

  • GFs +144 uur wezenlijk anders dan de 06:00 run. Grote verschillen, maar wellicht beter!

    • Marcel Klok

      Heb je de AO index bekeken, die nemen een forse duik

      • Kim Jaspers

        Inderdaad en daardoor ben ik vrij positief voor het verdere vervolg.. we moeten veel geduld hebben dat is een feit maar dat is hier meestal qua winterweer in ons klimaat

        • Dries Denolf

          Maar deze decembermaand zit er toch een trend in: telkens keren de modellen hun kar naar een polaire aanvoer (vorige winter zat er ook een trend in, maar daarover gaan we zwijgen). Duidelijk dat al die groene parameters hun rol spelen.

    • Dries Denolf

      GFS12z geeft naar woensdag toe verder koude t° en een polaire stroming, waar GFS 06z voor zonaliteit koos. Ik heb altijd gezegd dat 13/12 een scharniermoment wordt voor het verdere vervolg van december en deze run geeft in elk geval voorlopig positieve signalen.

      • wim

        Dries wat denk je na het zien van ukmo? Plots noorderlijk en dus in lijn met ec.

        • steve

          Wel EC van deze ochtend ,wie weet gaat EC naar GFS toe straks.

          • wim

            Vrees ervoor. Benieuwd wat de andere zeggen. Het zo zonde zijn als de sneeuw later overgaat in regen en is bij ukmo wel kansrijk.

          • Kim Jaspers

            Zie mijn bericht hieronder van zonet wim.. het lijkt mij enorm onwaarschijnlijk het verschil tussen de +96u kaart en de +120u kaart van UKMO

          • steve

            Maar nogmaals wim. Kan lang sneeuwen even wachten toch. GFS laat steeds zelfde zien dus ik geef meer kans.

          • wim

            Zal straks eens bij metrayn twitteraccount wat die zegt.

        • Dries Denolf

          Ach en morgen UKMO zuidelijker en GFS noordelijker. Hoe graag je die sneeuw ook wil, Wim, je zult toch moeten wachten op de avondruns van zaterdag.

  • Robbe

    Leuk en informatief artikel! Wie het typfoutje kan vinden krijgt een gratis duimpje omhoog! 😉 https://uploads.disquscdn.com/images/1973cf957510b8819df221120a6cf13ad443e0245bb37668718fb1db90c91c10.png

    • Niels2a

      “Hoer” 😀

      • Robbe

        Helemaal correct!

    • Bedankt voor snelle feedback, ik heb de fout uit het artikel gehaald.

      • Tim Wendy van Langenhove

        was wel grappig,kan gebeuren eh nicolas,een typfout gebeurd rap toch:)

        • Kurt DH

          Dat gebeurT heel rap :’-)

          • Tim Wendy van Langenhove

            lol

      • Sigrid Nelissen

        Hihi

  • Nathan

    Weer een mooi artikel ! En nu uitkijken naar het weekend 😉

  • wim

    GFS +96, GFS blijft gaan voor een zuidelijke koers en dus enkel sneeuw, benieuwd naar EC
    https://uploads.disquscdn.com/images/999e9185126eff9b32b4d30ebd101c8a39276f6195923f9ac76f4d334fd2aaab.png

    • kjell
      • wim

        Das minder, het scenario van EC.

        • kjell

          Slecht vind ik het toch niet

          • wim

            maar hierdoor komen we tijdelijk in zachtere bovenluchten, waardoor de sneeuw overgaat in regen

          • Tim Wendy van Langenhove

            als je de kaarten bekijkt van ec nu,gaat de sneeuw inderdaad naar regen over.de kaarten blijven wel de hele tijd veranderen, er is nog niets verloren.

          • Dries Denolf

            Geen uitspraken over zondagnacht voor de zaterdagavond runs.

      • Kurt DH

        Eikebah!

      • Kay
        • Kay

          Zeer gunstig misschien niet correct, het is pas zeer gunstig als het onder ons door trekt en wind aflandig wordt

        • Marc

          Met deze koers heeft waarschijnlijk het noorden van nederland de meeste sneeuwval idd en heeft de rest van de Benelux een grotere kans op regen voorafgegaan door sneeuw. Maar goed hier is het laatste woord zeker nog niet over gesproken. Eerst maar es kijken wat de buien vrijdag en zaterdag brengen want ook hiervan kunnen nog wel eens verassingen komen denk ik.

          • wim

            Benieuwd naar dries zijn analyse.

          • Dries Denolf

            Ik had je verwittigd dat een teleurstelling erin zat voor vanavond, Wim. Ik heb ook al enkele keren gepost dat ik geen uitspraak doe voor zaterdagavond. Als zelfs de grote weermodellen, draaien als een windmolen, hoe zou ik het dan weten. De negatieve t° voor zondagnacht zitten er nog steeds in, dus geen paniek.

          • wim

            Maar voor hetzelfde geld blijft het overal sneeuwen.

          • Dries Denolf

            Vrijdag en zaterdag zitten daar enkele buienlijnen in, die voorlopig aan de grens getekend (Kalmthout sneeuw bv.), maar het zijn buienlijnen, de positie kun je pas weten op het moment zelf via de buien/sneeuwradar.

        • wim

          Op zich scheelt het niet veel op die termijn.

      • Kim Jaspers

        Klopt volgens mij ergens iets niet.. op de +96u kaart zie je de randdepressie bij UKMO mooi naar het zuiden duiken.. wat logisch is omdat die de straalstroom volgt, dat is een fysicawet! En hierboven op de +120u zie je die depressie horizontaal of zelfs iets Noordelijker opschuiven en dus niet de straalstroom volgen die bij UKMO ook enorm zuidelijk slingert.. Mijn gevoel en ervaring zegt dat er iets niet in orde is met die berekening. De jetstream zit zelfs zuidelijker dan Spanje!!
        https://uploads.disquscdn.com/images/097c8141f650080b66c5fdc2fc5de4babbb1bac97fb5541954e7ea70e3c14149.png

        • wim

          Dan ook bij ec?

          • Kim Jaspers

            Zou goed kunnen maar moet dat straks eens bekijken.. Ik post het omdat het mij meteen enorm opviel.. dit in tegenstelling met oa GFS die wel een logisch vervolg toont van de duikende depressie.. Vraag me af wat ervoor zorgt dat bij EC en nu UKMO die depressie niet verder laat duiken mee met de straalstroom?

    • Dries Denolf

      De positie van het laag blijft zuidelijk van ons bij GFS, waardoor we aan de koude kant zitten en volop pakken sneeuw mogen verwachten nacht van zondag op maandag..

      • wim

        Maar UKMO tekent het plots ten noorden van als, zoals EC.

        • steve

          Das niet echt zoals gehoopt.

          • wim

            Jammer.

        • Marcel Klok

          Ukmo en Ec op een lijn maar zegt totaal niks dit zijn pure details en 24h van tevoren zal het pas duidelijk zijn

          • wim

            Maar toch.

          • Dries Denolf

            Voor zaterdagavond kun je er geen zinnig woord over zeggen. Wie weet tekent Ec die vanavond zuidelijker.

        • Van Laethem

          Teken aan de wand?

          • wim

            Hopelijk niet want ik gun de andere belgen ook sneeuw.

  • Stijn Albrechts

    op naar nog eens 5000 reacties…. 🙂