2 januari 2016 - 5 min. lezen 9 reacties

Allereerst namens het hele NoodweerBenelux-team de beste wensen voor 2016. Hopelijk wordt het een boeiend weerjaar met veel afwisseling en dynamiek in alle seizoenen. Het nieuwe jaar is gisteren in ieder geval fraai begonnen. Op veel plaatsen hadden we te maken met flinke opklaringen, maar her en der is ook laaghangende bewolking en mist ontstaan. Met name in Nederland was de mist lokaal hardnekkig, waardoor het de hele dag zonloos bleef.

Ook de komende dagen zullen we maar weinig de zon te zien krijgen. Daarbij worden de verschillen in temperatuur groter: het zuidwesten van de Benelux behoudt de zachte zuidelijke stroming van de afgelopen tijd, het uiterste noordoosten daarentegen krijgt tijdelijk te maken met winter. De kans op sneeuw of andere winterse neerslag neemt in die gebieden toe. Mogelijk wordt het zelfs tijdelijk wit. Hoe gaat het precies in zijn werk?

Grensvlak tussen luchtsoorten

De komende dagen ligt er een slepend front over de Benelux. Het vormt het scheidingsvlak tussen de zachte en vochtige lucht ten zuiden van ons en de koude, droge lucht ten oosten van ons. Koude en warme lucht mengen niet goed met elkaar, waardoor de tegenstellingen in temperatuur aan weerszijden van het front groot zijn. Dit is precies wat we morgen gaan meemaken: het noordoostelijke deel van Nederland (Groningen, Friesland en Noord-Drenthe) bevinden zich ten noorden van het front.

Daar is het winter met maximumtemperaturen rondom het vriespunt en mogelijk zelfs eronder (zie volgende paragraaf). De rest van de Benelux valt onder de invloedsfeer van de zachte lucht ten zuiden van het front. Met name dichtbij het front verandert de temperatuur soms wel met meer dan 0,5┬░C per kilometer. Houd hier rekening mee als je morgen op pad gaat: kleed je goed aan.

luchtdruk zondag3jan
De weersituatie voor morgen. Boven Rusland ligt een ijskoud hogedrukgebied, dat voor zeer koud winterweer in Centraal- en Oost-Europa zorgt. Bij Ierland ligt een depressie, die de zachte oceaanlucht Europa probeert in te drukken. De Benelux bevindt zich precies op de grens van de warme (rood) en koude (blauw) lucht. De temperatuurverschillen zullen morgen daardoor groot zijn.

Wel of geen winter in Noord-Nederland

Wat betreft de maximumtemperatuur morgen zijn er grote verschillen tussen de diverse weermodellen. Het ene model laat de kou doordringen tot diep in Nederland, het andere model gaat juist voor temperaturen ruim boven het vriespunt, zelfs in Groningen. De modellen met een grovere resolutie (GFS, ECMWF) gaan op dit moment overduidelijk voor zacht weer.

In die berekeningen wordt het in Groningen maar liefst 5┬░C, verre van winters. De fijnmazige weermodellen (Hirlam, Harmonie) laten de kou juist helemaal doordringen tot aan het IJsselmeer. In deze modellen heeft heel Groningen te maken met maxima onder het vriespunt, een ijsdag dus.

maxima zondag3jan gfs
De maximumtemperaturen volgens GFS. In heel de Benelux ligt de temperatuur ruim boven nul. Zelfs in Groningen wordt het 5 tot 7 graden.
winter in Noord-Nederland Hirlam
Ditmaal de temperatuurverwachting volgens het fijnmazigere Hirlam. Groningen heeft een ijsdag te pakken (maxima < 0┬░).
winter in Noord-Nederland Harmonie
Ten slotte de verwachting van Harmonie. In dit model dringt de winter het verst door: in heel Groningen, vrijwel heel Friesland en het noordelijk deel van Drenthe komt de temperatuur het gehele etmaal niet boven nul. De maxima in Groningen zijn met -4┬░C zelfs uitgesproken laag te noemen.

Op dit moment kiezen we voor het gulden middenweg, namelijk Hirlam. Dit model geeft de actualiteit momenteel het beste weer. We verwachten de volgende temperatuurverdeling: maxima van -2°C in Groningen tot +8°C aan de Belgische kust.

Gladheid in het noorden

Er trekken morgen twee neerslaggebieden over de Benelux. De eerste komt einde van de nacht West-Vlaanderen binnen en trekt vervolgens in de ochtend/middag van zuidwest naar noordoost over de Benelux. De tweede neerslagzone komt morgenavond binnen en volgt dezelfde koers. In het grootste deel van de Benelux valt de neerslag als regen, maar in Noord-Nederland is ook winterse neerslag mogelijk. Dit levert lokaal gladheid op.

In welke vorm de winterse neerslag precies valt, is nu nog niet te zeggen. Dit is afhankelijk van de verticale temperatuuropbouw van de atmosfeer. Ligt de temperatuur in de hele luchtkolom onder het vriespunt, dan valt er sneeuw. Het gevaar bestaat echter dat er morgen op enige hoogte in de atmosfeer zachte lucht binnenstroomt.

In dat geval valt er ijzel of ijsregen en wordt het helemaal spiegelglad. Voorlopig verwachten we een mengelmoes van sneeuw, ijzel en ijsregen. Hierbij is het mogelijk dat de sneeuw in ‘droge’ vorm valt, waardoor zich een sneeuwdek kan vormen. Met name Harmonie wijst hierop.

Hoe dan ook is het verstandig om de berichtgeving in de gaten te houden. Dit geldt met name voor Nederland, waar de koude lucht als enige weet door te dringen. De omstandigheden kunnen op het laatste moment alsnog veranderen, waardoor de neerslag onverwacht in een andere vorm valt.

sneeuwaccumulatie harmonie
Harmonie berekent een flink sneeuwdek voor Noordoost-Nederland. Tot en met maandagochtend kan zich een dek van lokaal 7 centimeter vormen. Het model Harmonie staat echter wel alleen hierin.

Verdere weersvooruitzichten

Ook op maandag houden we een groot temperatuurcontrast in de Benelux. Mogelijk blijft de temperatuur in Groningen, Friesland en Drenthe opnieuw rond het vriespunt steken, maar dit is nog niet zeker. Alles hangt af van de mate waarin de koude winterlucht zich westwaarts weet te verplaatsen. De kans op gladheid blijft bestaan. In de loop van dinsdag draait de wind overal naar het zuiden tot zuidwesten.

Daarmee wordt de winter geheel uit de Benelux verdreven. Het weerbeeld dat hierbij hoort doet herfstachtig aan: het is zacht, elke dag valt er neerslag en de wind trekt flink aan. Zo snel als de winter probeerde binnen te dringen, is ze ook alweer verdreven.

Gastblog

Door Gastblog

Expert in weer en klimaat of een ander boeiende niche in de wetenschap? Geregeld worden wetenschappers aan het woord gelaten via een gastblog.


Verder lezen

Alles bekijken
105 Prognose

Rustig najaarsweer houdt voorlopig aan

3 dagen geleden - 4 min. lezen