Wat als de vulkaan op IJsland uitbarst?

In 2010 bracht de uitbarsting van de Eyjafjallajökull het vliegverkeer in Europa danig in de war door de grote uitstoot van vulkanische as. Op dit moment dreigt een nieuwe zware uitbarsting op IJsland. Het gaat om de Bárðarbunga-vulkaan die zich onder de Vatnajökull-gletsjer bevindt. Een hoogst gevaarlijk zaakje als U het ons vraagt. Recente voorspellingen van het Amerikaans weermodel zouden wel eens een ramp kunnen betekenen voor het Europees vliegverkeer. Meer hierover later in dit artikel.

Vulkaan op IJsland

grotevulkaanuitbarsting

Toenemende activiteit

Sinds half augustus neemt de seismische activiteit onder de Bárðarbunga fors toe. Honderden aardbevingen met een magnitude onder 3 volgen elkaar snel op. De voorbije dagen waren er enkele uitschieters boven magnitude 3. Een uitbarsting wordt echter nog even verhinderd. De Bárðarbunga bevindt zich onder de 700m dikke Vatnajökull-gletsjer. Met zijn 2009 m hoogte mag deze stratovulkaan dan wel de tweede grootste vulkaan van IJsland zijn, maar het doorbreken van de gletsjer zal veel energie vragen. Wat geen probleem vormt want stratovulkanen staan bekend voor hun krachtige uitbarstingen, pyroclastische stromen en hoge aswolken. Enkele andere stratovulkanen zijn; Etna (Sicilië), Fuji (Japan), Kilimanjaro (Tanzania), Krakatau (Indonesië) en Vesuvius (Italië).

Momenteel zijn er aan het oppervlak nog geen tekenen van een uitbarsting, maar men weet dat er zich een grote hoeveelheid magma bevindt die constant in beweging is. Door deze verhoogde activiteit is de alarmstatus van code geel naar code oranje verhoogd. Code rood wordt pas toegekend bij de start van een eruptie. De kans bestaat dat de vulkaan uitbarst maar niet door de gletsjer geraakt. Door de vrijgekomen warmte zou een deel van de gletsjer smelten en is er een groot risico op overstromingen in lagergelegen gebieden in het noorden van IJsland. Wanneer de vulkaan wel door het ijs breekt, zal as in de atmosfeer gestuwd worden. Welk soort as zal uitgestoten worden en hoe hoog deze in de atmosfeer wordt gestoten, zullen bepalen hoeveel hinder het vliegverkeer zal ondervinden. Hoe fijner de as, hoe beter deze zich in hogere luchtlagen verspreidt en hoe meer hinder er kan optreden.

Voorspelling luchtstroom volgens weermodel

Het Amerikaans weermodel (GFS) heeft op 19 augustus een voorspelling uitgebracht van de luchtstroom op 10 kilometer hoogte. De hoogte dat een aswolk gemakkelijk kan bereiken bij een krachtige explosie. Zoals u ziet gaan meerdere opties binnenin het weermodel voor een zuidelijk traject richting het UK om daarna af te buien richting België & Nederland. Dat betekent een gesloten luchtruim voor deze landen aangezien het roet voor schade kan zorgen aan vliegtuigen en we dat dus ten alle tijden willen vermijden. Een spannende situatie.

vulkaan op ijsland + luchtstroming

Volg de uitbarsting/activiteit LIVE

Wie de vulkaan (of nu nog gletsjer) live wil bekijken kan de nieuwe livestream hier bekijken. Een extra website om in de gaten te houden (vooral voor de spotters van aardbevingen, check dit)

Bron: Icelandic Met Office (http://en.vedur.is/weather/aviation/volcanic-hazards/)


Lees ook eens:

  • Anke B.

    UPdate situatie IJsland (13.18) ~ Er zijn aanwijzingen dat de caldeira aan het inzakken is. Vandaar ook de toegenomen activiteit in de laatste 48 uur. Het inzakken van de caldeira kan de aanleiding zijn voor een explosieve uitbarsting.
    Er heeft zich ook een 25 km lange breuk in de korst gevormd naar het noordoosten. Er zijn aanwijzingen dat deze breder aan het worden is. Maar het lijkt erop dat de breuk niet langer wordt.

  • Anke B.

    UPdate situatie IJsland (10.03) ~ Gisterenavond werd nog een grote aardbeving gemeten van magnitude 4,7 op 4,3 km diepte. Gisteren waren er opnieuw meer aardschokken. Aan de oppervlakte nog geen tekenen van een naderende uitbarsting.

  • Anke B.

    UPdate situatie IJsland (20.20) ~ Om 11.00u werd een aardschok van magnitude 4 gemeten op 3 km diepte. Het blijft echter onvoorspelbaar wat er zal gebeuren.
    Na verschillende informatiebijeenkomsten werden preventief een paar hulpcentra ingericht. Deze zijn nu gesloten maar hebben als doel hulp te bieden hulp in de vorm van voedselversterking, fysieke en psychologische ondersteuning aan zowel de plaatselijke bevolking als de toeristen in het gebied. Enkel wanneer een eruptie zich voordoet zullen deze centra de deuren openen.

  • Anke B.

    UPdate situatie IJsland (12.30) ~ Wie de situatie de laatste dagen opgevolgd heeft zal opmerken dat de aardschokken zich stelselmatig verplaatsen naar het noordoosten onder de Vatnajökull. Dit betekent dat het magma zich onder de gletsjer een weg zoekt. Hoe noordelijker, hoe dichter bij de rand van de gletsjer, dus ook hoe dunner het ijs. Er zijn nog steeds geen indicaties die aangeven dat er een uitbarsting zeer nabij is, maar één zware aardschok zou daar verandering kunnen in brengen. Het blijft wachten en wetenschappers zijn zeer benieuwd naar de evolutie van deze vrij ongekende vulkaan.

  • UPdate situatie IJsland (11:31) ~ Buiten een stijgende lijn van aardbevingen zijn er geen veranderingen. Bij een vlucht over de gletsjer heeft men geen onregelmatigheden gezien gisteren. Momenteel zoekt het magma nog geen weg naar het oppervlak. Via de link kan je een 3D-voorstelling zien van de de locatie van de aardschokken de laatste dagen. https://www.youtube.com/watch?v=fHmCS0hCTLA&feature=share