In de Benelux kennen we 4 verschillende seizoenen. Maar dit is niet op de hele aardbol het geval. Sommige gebieden kennen slechts twee seizoenen: een droog seizoen en een nat seizoen. Dit wordt ook wel een moesson genoemd. Er bestaat dus een droge moesson en natte moesson. De natte moesson brengt ontzettend veel regen en zou dit jaar wel eens sterker kunnen zijn dan in andere jaren…

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Hoe ontstaat een moesson?

Voor de eerste beschrijving van de moesson moeten we ver terug in de tijd. Al in de 4e eeuw vóór Christus werd de moesson opgemerkt door een Griekse wetenschapper.

Grofweg bevinden de moesson-gebieden zich tussen de breedtegraden 20˚ noorderbreedte en 20˚ zuiderbreedte. De sterkst ontwikkelde moesson vindt men in Zuid- en Zuidoost-Azië.

Het ontstaan van een moesson is niet enorm ingewikkeld.

Land warmt onder invloed van de zon sneller op dan zee, maar koelt ook sneller af. Ook in onze contreien is het in de zomer aan de kust vaak kouder dan in het binnenland. Boven het warme land stijgt de lucht op (convectie). Hierdoor kan de koelere zeelucht de plaats innemen. Vooral op warme voorjaarsdagen is de kust dan gevoelig voor een koele zeewind, zoals dit voorjaar ook meermaals het geval was.

Hetzelfde proces vindt plaats boven Zuid-Azië.

Het land wordt ’s zomers heet. De warme lucht stijgt ook hier op. Deze wordt vervangen door regen onder invloed van een vochtige (zuid-)westenwind vanaf de Indische Oceaan. Dit geeft bijvoorbeeld veel regen in grote delen van India.

In de winter gaat dit proces precies andersom. Dan zijn China en Rusland koud en waait de wind boven het aangrenzende India uit het (noord-)oosten. Die wind zorgt dan aan de overzijde van de Indische Oceaan, in Afrika, voor veel regen.

  • Wil je een PRO worden in het maken van weersverwachtingen? Check dit boek om een krak te worden in meteorologie. (aff.)

Maar ook in delen van India, die minder regen ontvangen van de zuidwest-moesson. Bijvoorbeeld Chennai in het zuidoosten van India. Omdat de noordoostenwind over de Golf van Bengalen waait, zorgt de noordoost-moesson hier voor de meeste regen in het jaar.

In sommige gebieden hangt de moesson samen met een El Niño. Een El Niño is goed voorspelbaar en hierdoor ook de moessons in Indonesië en Zuid-Amerika. Indiase en Chinese moessons zijn moeilijk voorspelbaar en zorgen onverwacht voor droogte of overstromingen.

Dit jaar een sterkere moesson?

In mei berichtten wetenschappers aan de universiteit van Reading dat het moessonseizoen van 2020 wel eens zwaarder zou kunnen worden dan normaal. Vooral in Zuid-Azië zou dit het geval zijn. De oorzaak: de Coronacrisis!

Als gevolg van de wereldwijde pandemie liepen luchtvervuilingswaarden flink terug. Veel steden werden verlost van de normaal dichte smog. Gevolg hiervan is dat het aardoppervlak een stuk sneller kan opwarmen dan normaal. Hierdoor wordt het verschil tussen het vaste land van bijvoorbeeld India en de Indische Oceaan een stuk groter. En daarmee ook de intensiteit van de regen die gepaard gaat met de natte moesson. De luchtkwaliteit is op veel plaatsen in Zuid-Azië nog steeds ruimschoots beter dan voor de Coronacrisis.

  • Welke andere effecten zal de klimaatverstoring op het mondiaal weerbeeld hebben? Check het EHBO-klimaatboek. (aff.)

Het is afwachten of deze zomer dus inderdaad hogere temperaturen en een krachtigere zuidwest-moesson gaat opleveren…

Opvallend veel bliksemdoden in India

Normaal gezien start het moessonseizoen op 1 juni. In 2020 werd deze datum stipt nageleefd: op de eerste juni werd de start van de zuidwest-moesson gemeld in Kerala (Zuidwest-India). De moesson was dit jaar in juni heviger dan voorgaande jaren. Dit ligt dus in de lijn der verwachting van de wetenschappers.

Maar de hogere temperaturen hebben ook geleid tot heftiger onweer.

In tien dagen tijd zijn in de Indiase deelstaat Bihar (Noordoost-India) 147 mensen door de bliksem getroffen en overleden. Tot nu toe zijn er in Bihar al meer mensen omgekomen door blikseminslagen dan in heel het jaar 2019, melden de lokale autoriteiten.

Ook de naastgelegen deelstaat Uttar Pradesh is zwaar getroffen. Daar zijn sinds april ruim 200 mensen overleden na een blikseminslag.

Als we deze nummers vergelijken met Nederland, zien we dat er daar maar 1 à 2 mensen per jaar overlijden door een blikseminslag!

In India zijn voornamelijk boeren en landarbeiders het slachtoffer. Tijdens de moesson werken ze op doorweekte rijstvelden, waardoor een blikseminslag al snel fataal is.