Thundersnow, zeldzaam in de winter

Donder en bliksem tijdens sneeuwbuien. Het is een zeldzame combinatie in de winter die we niet vaak zien in de Benelux. Het natuurfenomeen draagt de naam ‘thundersnow’. In tegenstelling tot zomers onweer – dat vooral ontstaat door een tropische temperatuur en een flinke hoeveelheid onstabiliteit – wordt thundersnow veroorzaakt door de grote tegenstelling tussen de temperatuur aan de grond en de bijzonder lage temperaturen hogerop in de troposfeer.

Thundersnow in januari 2017

Het lijkt met opzet gedaan, maar op 13 januari 2017 trok een winterse neerslagzone over de Benelux. Deze neerslag was verbonden aan een sterk uitdiepend lagedrukgebied met oorsprong boven het Kanaal. Met een noordoostelijke trekrichting trok de depressie richting Duitsland. Deze storm, Egon, trok met de nodige regen en windstoten over de Benelux. Aan de Belgische kust was er heel wat te doen omtrent het stormtij en springtij. Er werden flink wat maatregelen genomen om schade te voorkomen. De discussie die daarop volgde tussen weerdiensten, weermannen en externe hulpverleners laten we links liggen.

thundersnow weerkaart

Een winterse weerkaart geschetst door het Amerikaans weermodel GFS. Aan de voorzijde van de depressiekern valt de meeste neerslag als doodgewone regen. Deze regio’s vertoeven namelijk in de warme sector tussen warmtefront en koudefront. Eenmaal het systeem doortrekt richting het noordoosten stroomt er koudere lucht uit het noorden richting het westen van België en ZW van Nederland. We zien de kleur van de weerkaart dan ook voornamelijk ‘roze’ worden wat duidt dat de meeste neerslag dan als (smeltende sneeuw) zal vallen.

Actief koudefront als trigger

Het is net op de scheiding tussen diverse luchtsoorten dat er stevige buien kunnen ontstaan. De temperatuur op grondniveau is dan veelal een fractie hoger dan enkele kilometers hogerop. Net deze afwijking in temperatuur zorgt voor een stevige convectie die de individuele sneeuwbuien net dat extraatje geven om ook donder en bliksem te produceren.

De kansen op thundersnow in de Benelux zijn zodanig klein dat niet iedereen het tijdens het jaar kan waarnemen. Op het juiste moment op de juiste plaats is een ideale samenvatting om dit natuurfenomeen te aanschouwen. In het UK en Amerika komt het natuurfenomeen iets frequenter voor, maar nog steeds in beperkte mate.

Dof geluid van donder

Sommige mensen hebben het vast en zeker opgemerkt, maar na de bliksem volgt niet meteen een zware donderklap. Het geluid van de donder wordt namelijk gedempt door de hoeveelheid sneeuw in de onderste luchtlagen. Ze zorgen als het ware dat het geluid in de kiem wordt gesmoord door de hoge densiteit van de winterse neerslag.

Tijdens regenval kan het geluid zichzelf wel sneller verplaatsen naar het menselijk oor. Wie tijdens thundersnow dus meteen een forse donderklap hoort, kan zich maar beter uit de voeten maken.

opbouw onstabiliteit thundersnow

Thundersnow ontstaat door de wrijving tussen hagelstenen in de top van de onweersbui en de sneeuwvlokken in de luchtlaag er net onder. De meeste ontladingen gebeuren horizontaal. Sommige ontladingen verkiezen een verticale richting met de bekende cloud-ground ontlading. Bron: weather.com

Afbeelding artikel: TVNweather/YouTube


Lees ook eens:

  • Bedankt voor het mooi compliment Stijn 🙂

  • Stijn Albrechts

    voor zo’n artikels zit ik hier dus op het forum… . Jullie hebben geen idee hoeveel een noob als mezelf hiervan opsteekt….Thnx and keep up the good work!

  • dawmast

    In februari 1999 is het een paar keer voorgekomen dat arctische koufronten over ons land trokken, ook met onweer en veel sneeuw. In een oude Weerspiegel heb ik daar wat over gelezen.

  • Paulus Piet

    Het is zeker een artikel waard! Ik had het namelijk ook nog nooit meegemaakt. Een gebiedje met onweer trok die bewuste dag/avond over mijn regio (Zeeuws-Vlaanderen), met een handje vol ontladingen.Terwijl de sneeuw met bakken uit de lucht viel, 5 cm sneeuw in een tijdsbestek van een half uur.

    Had het graag willen vast leggen maar was er compleet door verrast. De donders waren inderdaad van een totaal ander kaliber dan in de zomer.

    Blijkbaar is “Thundersnow” een stuk gevaarlijker dan onweer in de zomer. Dit omdat het zich veel lager in atmosfeer bevind waardoor de kans op inslagen een stuk groter is.

  • Sven En Steffi

    intersant artikel,!