In delen van de Verenigde Staten vond vorige week een erg spectaculaire temperatuurdaling plaats. In nog geen 24 uur veranderde het weerbeeld daar van hoogzomer, met temperaturen dichtbij 40 graden, naar winters weer met zelfs sneeuw, en dit door de passage van een scherp koufront. Deze weersomslag was het meest uitgesproken in de staten Colorado en Wyoming. In dit artikel gaan we dieper in op deze gebeurtenis, bekijken we de bijhorende cijfers en gaan we ook na of dit een uitzonderlijk fenomeen is.

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Extreme temperatuurdaling in de USA

Hoogzomer in centraal USA op 6 en 7 september 2020

Op 6 en 7 september was het in grote delen van de USA nog hoogzomer weer. Een zuidelijke luchtstroming voerde hete lucht aan vanuit Mexico en ook op hoogte was de temperatuur flink opgewarmd. Dit synoptisch patroon resulteerde dan ook in zeer hoge temperaturen, die plaatselijk meer dan 10 graden boven het langjarig gemiddelde lagen.

Op 6 en 7 september werd nog hete lucht aangevoerd vanuit het zuiden.

Op een aantal plaatsen stegen de temperaturen zelfs richting 40 graden en sneuvelden hitterecords. De hoogste temperatuur (42 graden) werd op 6 september opgemeten in het plaatsje ‘La Junta Municipal’ in de staat Colorado, op zo’n 1300 meter hoogte. Ook de hoofdstad van de staat, Denver, haalde temperaturen die ruim hoger waren dan 30 graden. Op een aantal plaatsen werden dan ook hitterecords verbroken.

Op 6 september werden er temperaturen rond en plaatselijk zelfs boven 40 graden gemeten in de staat Colorado.
De hitte veroorzaakte op verschillende plaatsen warmterecords met temperaturen tot meer dan 10 graden boven het langjarig gemiddelde.

Inval van de winter uit het noorden op 8 september 2020

Op 8 september kwam er plots verandering in het weerbeeld. Een stevig koufront kondigde zich aan vanuit het noorden. Dit bracht een forse inval van koude lucht met zich mee vanuit Canada door de noordelijke luchtstroming. Het was dan ook niet verwonderlijk dat de temperaturen een flinke duik namen.

Een koufront vanuit het noorden zorgde voor een flinke weersomslag op 8 september.

De koude lucht verspreidde zich zo geleidelijk uit over een groot deel van het Amerikaanse continent. Het koufront zorgde voor een sterke gradiënt in de temperatuur, waardoor het weerbeeld op een aantal plaatsen van zomer naar winter veranderde in minder dan 24 uur tijd.

De scherpe grens tussen te koude en te warme lucht is duidelijk te zien aan de afwijking van de temperatuur tegenover het langjarig gemiddelde.

De temperatuurdaling was snel en groot en ging ook gepaard met behoorlijk wat wind. De temperaturen daalden op sommige plaatsen dan ook plots richting waarden van 20 graden kouder dan normaal. Terwijl een dag eerder nog hitterecords sneuvelden, werden nu op een aantal plaatsen nieuwe kouderecords gevestigd.

Niet lang na de tropische hitte vriest het in het grootste gedeelte van de staat Colorado.
De passage van het koufront veroorzaakte op verschillende plaatsen kouderecords met temperaturen tot meer dan 20 graden onder het langjarig gemiddelde.
De weeromslag werd goed voorspeld door weermodellen (yr.no).

Plaatselijk vorming van een sneeuwdek

Deze opmerkelijke gebeurtenis zorgde ook voor verbazing bij de sneeuwliefhebbers. Op een aantal plaatsen, vooral in de staten Wyoming en Colorado, koelde het voldoende af voor een sneeuwdek. Sneeuw op zulke grootschalige schaal is erg uitzonderlijk in de maand september in die regio. De sneeuwval die bij het koufront hoorde zorgde er dan ook voor dat de sneeuwvlokjes één van de vroegste ooit waren die in de regio werden waargenomen. Onderstaande kaart laat de regio zien waar er zich een sneeuwdek vormde.

Vooral in de staten Wyoming en Colorado werd een sneeuwdek gevormd.

De abrupte weersomslag overviel vele mensen en er werden dan ook duchtig videobeelden gedeeld op sociale media. Vele verbaasde mensen waren getuige van één van de vroegste sneeuwvlokjes die ze ooit al hadden meegemaakt in hun regio. En dat nadat het de dag ervoor nog broeierig heet was.

Data van Denver (Colorado)

De hoofdstad van de staat Colorado (Denver) was zo een plaats waar de temperatuurverandering zeer prominent was. Op 6 september werd op dit station de hoogste temperatuur ooit gemeten in de maand september (38.3°C). Data van het weerstation daar laat vanaf 7 september echter een temperatuurdaling zien, van +33.3°C op maandagmiddag 16 uur naar amper +0.6°C de volgende ochtend om 8 uur. Er werd bovendien sneeuw waargenomen en later daalde het kwik stilaan onder het vriespunt. Dat komt overeen met een daling van maar liefst 32.7 graden op nog geen dag tijd.

In Denver (Colorado) vond een grote temperatuurdaling plaats op korte tijd.

De hoogzomerse toestanden werden intussen verder verdrongen naar het zuidoosten. Nu werden er echter kouderecords gesneuveld, met onder andere de meest vroegtijdige dag ooit met vorst in Denver. Een overzicht van de gevestigde hitte- en kouderecords is hieronder samengevat.

Ontstaan en statistiek van extreme temperatuurdalingen

Temperatuurdaling is geen absoluut record

De temperatuurdaling was spectaculair, maar zeker geen record. De staat Montana bezit namelijk het wereldrecord voor de grootste temperatuurdaling in 24 uur tijd. Het plaatsje Browning zag de temperatuur dalen van +6°C naar -49°C in minder dan 24 uur als gevolg van een koufrontpassage op 23 en 24 januari 1916. Fairfield, ook in Montana, kreeg te maken met een temperatuurdaling van +17°C naar -29°C in slechts 12 uur op 24 december 1924. Dit wordt over het algemeen gezien als het record voor een periode van 12 uur.

Zo’n extreme temperatuurdalingen zijn in de USA dan ook niet echt uitzonderlijk, ze komen er wel vaker voor. De grootte-orde van een verschil van meer dan 30 graden op minder dan 24 uur tijd is minder voorkomend, maar het is dus geen absoluut record.

Oorzaak van de extreme temperatuurdaling

Er zijn verschillende mechanismen die zulk een sterke temperatuurverandering kunnen veroorzaken. Zoals eerder werd aangehaald, was in dit geval een inkomend koufront de boosdoener voor deze sterke koude-inval. Dit koufront bracht zeer koude lucht mee vanuit het noorden. Wat zeker ook meespeelt, is het continentale karakter van deze Amerikaanse staten.

De afwezigheid van maritieme lucht en een oceaanklimaat zorgen ervoor dat temperatuurveranderingen zich feller voordoen. Er is namelijk geen water in de buurt om de temperatuurvariaties te dempen. De extreme temperatuurdaling in de USA werd hierdoor in de hand gewerkt.

Samenvatting: extreme temperatuurdaling in de USA

In delen van de USA sloeg het weerbeeld vorige week in slechts 1 dag tijd om van hoogzomer met hitterecords naar winters weer met kouderecords en sneeuw. Dit was het meest uitgesproken in de staten Colorado en Wyoming. In Denver daalde de temperatuur met bijna 33 graden op minder dan 24 uur tijd. Boosdoener van deze opmerkelijke gebeurtenis was een scherp koufront dat koude, noordelijke lucht met zich meevoerde.

Zulke temperatuurveranderingen komen in die regio wel vaker voor door onder andere de afwezigheid van temperende oceanen. De temperatuurdaling van vorige week was dan wel abrupt, maar geen record. Al bij al dus een zeer spectaculaire gebeurtenis!