Nachtvorst in aantocht onder Scandinavisch hogedrukgebied

Tot op heden verloopt de herfst van 2016 behoorlijk droog. Daar hebben de buien van afgelopen weekend weinig aan veranderd. Op veel plaatsen is het gras dor en beginnen de bladeren al van de bomen te vallen. Dit komt in dit geval niet doordat de herfst vordert, maar vooral door de droogte van de afgelopen tijd. Ook de komende week lijkt er weinig neerslag te gaan vallen.

Een stevig hogedrukgebied boven Scandinavië houdt voorlopig alle regengebieden weg van de Benelux. Door een noordoostelijke stroming gaat de temperatuur echter geleidelijk omlaag. Met name de nachten worden kouder. Vanaf donderdag kan het in de donkere uren tot nachtvorst komen. Ook overdag wordt het merkbaar frisser.

scandinavisch-hogedrukgebied-brengt-nachtvorst

Weerkaarten waarbij we kwijlen… Een fors Scandinavisch hogedrukgebied brengt ons een oostelijke en continentale luchtstroming op gang. In putje winter zou dit garant staan voor diepvrieskou en eventueel winterse neerslag.

Nachtvorst in het vooruitzicht

Morgen is er veel zonneschijn in de Benelux. In de vroege ochtend kan het zicht beperkt worden door mistbanken, maar die lossen vrij snel op. ’s Middags ontstaan er wat vriendelijke stapelwolken. Het blijft overal droog. De wind is matig tot vrij krachtig en komt uit het oosten tot noordoosten. Uit die hoek wordt frisse lucht uit Scandinavië aangevoerd. Het kwik zal dan ook niet verder stijgen dan 14°C. Ondanks dit alles zal het uit de wind en in de oktoberzon heerlijk aanvoelen.

maximumtemperatuur-op-donderdag

Door het jaargetijde kunnen de temperaturen op donderdag nog klimmen naar gemiddeld 14°C.

In de nacht naar donderdag is het overwegend helder. Misschien dat er later in de nacht plaatselijk wat mist ontstaat. Onder een wolkenloze hemel koelt het fors af. Op de reguliere meethoogte (1,5 meter) wordt het 2-7°C van oost naar west. Aan de grond komt het kwik op veel plaatsen onder het vriespunt uit waarmee we kunnen spreken van nachtvorst. In de Ardennen is het nog wat kouder en daalt de temperatuur ook op 1,5 meter tot beneden het vriespunt.

Continentale en koudere lucht op komst

Donderdag begint zonnig en koud. In de loop van de ochtend drijft er bewolking vanuit Duitsland binnen. In de middag is het op de meeste plaatsen zwaar bewolkt. Wel blijft het opnieuw droog. Bij een matige noordoostenwind wordt het maximaal 13°C. Normaal voor deze fase van de herfst is 15 à 16°C, dus voor de eerste keer in lange tijd zitten we weer ‘onder de norm’.

Vanuit het noordoosten van Europa zakken de komende dagen grote hoeveelheden polaire/arctische lucht in de bovenlucht naar het zuiden. Het Scandinavische hogedrukgebied werkt als een soort geleiderail voor de koude lucht. De enorme bovenluchtkou zorgt ervoor dat er boven Midden-Europa een depressie ontstaat.

transportkou-vanuit-rusland

Indrukwekkende glijbaan van koudere lucht uit het noordoosten van Rusland. De warmte situeert zich in de traditionele regio’s in het zuiden van Europa. Merk de geel/groene kleur op boven het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan. De positie van het hogedrukgebied dat zich daar volpompt met warme lucht!

Het lagedrukgebied beweegt vanaf donderdagavond in verzwakte vorm retrograad (van oost naar west) over de Benelux. Dit betekent dat de bewolking in de nacht naar vrijdag overheerst. Plaatselijk kan er wat lichte regen of een enkele bui vallen, maar op de meeste plaatsen blijft het droog. Door alle bewolking komt het niet tot nachtvorst: minima tussen 7 en 11°C.

Op vrijdag is het geheel bewolkt. De zon komt er niet aan te pas. Af en toe regent het, maar het zal niet om grote hoeveelheden gaan. Het wordt 14 of 15°C. De wind komt uit het noordoosten en is matig van kracht.

Na het weekend niet meteen verandering

In het weekend is het lagedrukgebied gepasseerd. Het Scandinavische hogedrukbastion weet opnieuw aan kracht te winnen. De zon komt er weer vaker aan te pas en de wind blijft in de noordoosthoek. Daarbij blijven de temperaturen gematigd: overdag wordt het 12 tot 15°C. De nachttemperaturen vallen door de bredere opklaringen weer lager uit: 3-7°C met kans op nachtvorst.

nachtvorst-begin-oktober-2016

In de 06:00 run van het Amerikaans weermodel neemt de kans op vorst in thermometerhut sterk toe. Voorlopig besteden we hier weinig aandacht aan. Komend weekend moet er meer duidelijkheid beschikbaar zijn.

Ook na het weekend lijkt de weersituatie aan het houden: zonnig, droog en temperaturen iets onder normaal. De droogte die op veel plaatsen heerst, houdt dan ook aan.

  • Thomas

    Er zou blijkbaar wel een verband zijn tussen La Nina en El Nino en de kracht van de straalstroom (en dus ook de kracht van de Polar Vortex). Uiteraard is dit moeilijk of zelfs niet te verklaren. De kerntemperatuur van de polaire vortex bedroeg de afgelopen weken ook een aantal graden boven normaal wat een verzwakking kan verklaren. Waardoor deze dan zwakker (warmer dan normaal op 30 hPa) is valt moeilijk te zeggen. Dat kan in de hand gewerkt worden door verschillende factoren: denk maar aan een lagere zonneactiviteit, een verandering van de QBO (Quasi-Biennial Oscillation), en dus ook de komende La Nina. Waar het momenteel om draait is dat deze veel instabieler is dan vorig jaar. Mocht deze tendens zich doorzetten dan maken winterse opties veel meer kans. Ook het aantal SSW’s zou dan opmerkelijk kunnen toenemen met meer kans op een split van de polaire vortex. https://uploads.disquscdn.com/images/48b538de468a155b248108cfd396cd59ec7e0f442d1c7efc8c7dd32fc102c7e6.gif

  • Paulus Piet

    Dat vind ik dan weer een terechte vraag. Vooral omdat de effecten van de sterke El Niño (die inmiddels is afgelopen en overigens 1 van de sterkste ooit was) nog steeds flink merkbaar zijn. Neem bijvoorbeeld de droogte wereldwijd, die zelfs ook bij ons in West-Europa nog steeds aanhoudt.

  • Dexy Roelvink

    Zou het verschijnsel ‘La Niña’ er iets mee te maken kunnen hebben?

  • Een terechte vraag die je stelt. Er is een enorme opwarming geweest deze zomer in de troposfeer dat daar nu zorgt voor een gespleten polar vortex en welke absoluut niet kracht is. Naarmate de winter nadert wordt de polar vortex opnieuw krachtiger en dus ook minder kans op configuraties zoals vandaag de dag het geval is (met uitzondering van een sudden stratospheric warming die het boeltje alsnog goed kan trekken). Persoonlijk denk ik wel dat we meer vrieskou en sneeuw gaan krijgen dan vorig jaar, wat wil je ook na zo’n rampjaar.

  • dawmast

    Wat zijn de oorzaken van deze hogedrukblokkades op dit moment? Zijn er grote afwijkingen van de oceaanwatertemperaturen op de Atlantische Oceaan die warmte-advectie in de hand werken en zodoende op 500 hPa hoogteruggen en zelfs afgesnoerde blokkades doet vormen?