NASA brengt bliksems in kaart

In België en Nederland krijgen we veelal onweer in periodes met hoge temperaturen en dus ook een hoge onstabiliteit. De maanden juni, juli en augustus behoren tot de meest interessante periode om onweer te spotten. Dat het ook elders in de wereld tot onweer komt, dat hoeft niet te verbazen. De ruimtevaartorganisatie NASA heeft enkele dagen geleden een bliksemkaart vrijgegeven die de ontladingen in de wereld visualiseert.

Daarin valt meteen op dat het centrale deel van Afrika het walhalla is voor liefhebbers van donderknallen, felle bliksems en bijzondere wolkenformaties. Logisch als je de koppeling maakt naar het tropisch klimaat dat ze daar hebben. Ook het centrale deel van Noord-Amerika doet goed mee.

Bliksems in kaart op wereldwijde schaal

Uit het onderzoek alsook uit het kaartje kunnen we vaststellen dat onweer vaker voorkomt boven land dan boven een wateroppervlak. Daarnaast zijn de gebieden nabij de evenaar het meest gevoelig voor donderbuien. Wat de reden daarvoor is hebben we reeds besproken in de eerste alinea van dit artikel (warmte = hogere onstabiliteit). De grijze zones bovenaan en onderaan de wereldbol symboliseren de plekken met het minst (geen) onweer. Zones met een paarse tot roze kleur zijn extra gevoelig voor klank- en lichtspel. Heerlijk toch hoe technologie ons inzicht geeft in de natuur!

bliksems in kaart artikel

Onderzoek van ontladingen van 1995 tot en met 2013

Dit onderzoek betreft een 18 jaar lange studie en observatie van de bliksemontladingen verspreid over de wereld. Het spreekt voor zich dat het bepaalde zaken bevestigd, maar het kan ook erg belangrijk zijn in de rush naar gevolgen van de klimaatverandering. Stel dat NASA sinds 2013 een nieuwe kaart aan het plotten is, dan kunnen we in 2031 een vergelijking maken tussen beide foto’s.

In principe zou het aantal bliksemontladingen per vierkante kilometer moeten toenemen (meer warmte in de atmosfeer, meer extreem weer en dus ook meer onweer). Zelfs de geografische gebieden kunnen dan opnieuw vergeleken worden om vast te stellen dat ook Europa meer en meer onweer over zich heen krijgt.

Waarom meer onweer boven land?

Een interessante vaststelling die we kunnen maken is dat onweer actiever is boven land dan wanneer het zich boven een wateroppervlak begeeft. Logisch, want tijdens de dagperiode wordt de grond sneller opgewarmd met als gevolg een actievere convectie (stijging van warme luchtbellen).

Het wateroppervlak heeft heel wat meer tijd nodig om op te warmen waardoor buien met actief onweer eerder een zeldzaamheid zijn (behalve in de winter wanneer het concept omgekeerd werkt en de warme Noordzee bijvoorbeeld onweer creëert in samenwerking met koude bovenluchten).

De volledige studie in het Engels / NASA


Lees ook eens: