Is er kans op La Niña?

Hoewel de zomer op het Noordelijk Halfrond nog moet beginnen, zijn enkele wetenschappers al nauwlettend bezig met het voorspellen van wat er over een aantal maanden zal gebeuren op de Stille Oceaan. Voorzichtig wordt het duidelijker dat de kans dit jaar groot is op een La Niña. Wat houdt dat in en hoe beïnvloedt dit wereldwijd het weer?

Deelnemen aan discussie?Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als liefhebber van het weer en klimaat aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

El Niño en La Niña

El Niño is op zijn zachtst gezegd een bijzonder verschijnsel. Zijn aanwezigheid wordt gekenmerkt door de zeewatertemperatuur op de Stille Oceaan rond de evenaar. Als het water daar gedurende ten minste 3 maanden minstens 0,5 graden warmer is dan gemiddeld, dan is er sprake van een El Niño. Het Amerikaanse instituut NOAA houdt deze ontwikkelingen nauwkeurig in de gaten.

  • Moeilijke termen die je graag nog beter wil begrijpen? Kies voor dit boek en voorspel het weer op je eigen manier! (aff.)

La Niña is juist het tegenovergestelde van El Niño: de zeewatertemperatuur in het westen van de Pacific is dan juist 0,5 graden (of meer) kouder dan normaal, gedurende ten minste 3 maanden.

Samengenomen worden deze fenomenen ook wel ENSO genoemd. Dat staat voor “El Niño Southern Oscillation”. Als het ware is het dus een verwijzing naar de continue afwisseling van de situatie.

Hoe ontstaat een El Niño of La Niña?

Hoe deze fenomenen precies ontstaan, is nog altijd niet bekend. Wel is er een patroon zichtbaar: gemiddeld treedt El Niño eens in de 2 tot 7 jaar op. Hoe groot de afwijking van de zeewatertemperatuur is, verschilt van jaar tot jaar. De meeste jaren kennen echter een minimale afwijking t.o.v. de normaal. Tot nu toe kende de winter van 2015-2016 de sterkste El Niño ooit gemeten.

  • Zal de klimaatverstoring komende jaren voor een verdere ontregeling zorgen van El Nino en La Nina processen? (aff.)

Gevolgen van een temperatuursverandering

Wat wel duidelijk is, is dat zowel El Niño als La Niña verstrekkende effecten vertonen op het weer in gebieden over de hele wereld. De oostelijke stroming in de tropen wordt door El Niño verzwakt of zelfs omgekeerd. Bij La Niña is de oostelijke stroming sterker dan normaal.

Daardoor valt er bijvoorbeeld aan de westflank van Zuid-Amerika doorgaans meer regen ten tijde van El Niño. Aan de andere kant van de Stille Oceaan is het in Indonesië en Oost-Australië vaak droger dan gemiddeld.

Dit brengt vaak gevaren met zich mee: in Australië zijn de bosbranden heftiger, in Peru bijvoorbeeld zijn er vaker overstromingen. Er is ook een duidelijk verband met het Atlantische orkaanseizoen. Voor meer informatie over de effecten, lees dit artikel.

  • Graaf je graag in de weerhistorie? Dit boek neemt je mee in de meest dodelijke orkanen en cyclonen tot 2006. (aff.)

Voor zover bekend is er geen aantoonbaar effect van ENSO op het weerbeeld in West-Europa.

ENSO in 2020: kans op La Niña

De huidige situatie in de Stille Oceaan is eigenlijk een normale situatie. We hebben dan ook niet te maken met één van de twee ‘uitersten’. Wel heeft er de afgelopen maanden een geleidelijke afkoeling plaatsgevonden. Voor de komende maanden verwacht men dat deze trend zich zal voortzetten.

Uit de data van het NOAA blijkt dat er in de herfst een negatieve afwijking wordt verwacht. Er is ook mogelijkheid tot een La Niña later deze herfst.

De weermodellen zijn het er nog niet over eens hoe sterk de negatieve afwijking zal worden. De kans op een La Niña is voor eind 2020 ongeveer 45%. Dit is ongeveer even groot als de kans op een normale situatie. Een scenario met een El Niño is onwaarschijnlijk.

Verwachte ontwikkeling van ENSO in de komende maanden. De kans op een La Niña neemt sterk toe (CPC).

Het moge duidelijk zijn dat de kans op La Niña groeit en mocht het komende herfst/winter daadwerkelijk ontstaan, dan is het meest ingrijpende gevolg waarschijnlijk een zeer nat seizoen in het noorden van Australië, Indonesië en de Filipijnen. Tijdens de zeer krachtige La Niña van 2010-2011 zorgde dit effect voor overstromingen met dramatische gevolgen.

  • Ooit al gehoord van een eigen stormglas? Dit instrument laat dankzij kristallen in de vloeistof een verandering van het weerpatroon zien. Echt cool om vrienden en familie mee te verbazen. (aff.)
De effecten van een La Niña als ze rond de winter optreedt (KNMI)

Met het oog op het Atlantische orkaanseizoen, dat op het punt van beginnen staat, is de kans op La Niña geen gunstig nieuws. Door de sterkere oostelijke stroming boven de Stille Oceaan zal er naar alle waarschijnlijkheid minder windschering zijn op hogere breedten, zoals boven de Atlantische Oceaan en het zuiden van de VS. Dit is ook één van de redenen waarom er een actief Atlantisch orkaanseizoen wordt verwacht.