Hittekoepel in Spanje: kwik tot 45 graden!
1
Vanaf zaterdag 28 juni ligt Spanje in de wurggreep van de eerste hittegolf van zomer 2025. Maar het wordt niet zomaar een hittegolf. Het Iberisch Schiereiland krijgt een verzengende “heat dome” voorgeschoteld, een hardnekkig fenomeen dat we steeds vaker zien. De hitte in Spanje en in het zuiden van Portugal zal tot minstens dinsdag 1 juli blijven plakken. Het kwik spat uit de thermometers bij een tropische schroeihitte tot 45 graden.
Belangrijke noot! Zo’n hittekoepel brengt een gevaarlijke gezondheidssituatie met zich mee, door zowel de intensiteit als de langdurigheid. Voorzichtigheid is geboden, vooral bij kwetsbare groepen maar ook bij toeristen die vaak de neiging hebben op de heetste uren van de dag rond te lopen. Ben jij in Spanje? Wordt geen slachtoffer van hittestress of een zonneslag!
- En vergeet niet te denken aan dieren tijdens hitte.
Wat is een hittekoepel?
Een hittekoepel ontstaat wanneer zich een hogedrukgebied in de midden- en hogere luchtlagen vestigt boven een gebied. Het raakt vastgesnoerd, binnen een lus van de straalstroom, die nu erg noordelijk ligt. De hittekoepel werkt als een deksel en sluit de warmte op.
- Bij een hittekoepel heb je een airco nodig. Bestel hem hier.
Het fenomeen werd al uitvoerig beschreven bijvoorbeeld voor de Verenigde Staten. In Spanje spreken ze van een dorsal anticiclónica. De broeierige luchtmassa onder de hittekoepel kan geen kant uit. Door hogedruk daalt de lucht en warmt deze verder op. En intussen blijft de zon de boel nog verder verhitten.
- Water van de Middellandse Zee nu reeds zeer warm.
Het resultaat: aanhoudend hoge temperaturen en extreme weersomstandigheden die meerdere dagen kunnen aanhouden.
Atmosferische blokkades zoals deze zorgen voor langdurige stabiele, droge en hete periodes. Volgens wetenschappers wordt dit soort patronen frequenter en heviger door de klimaatverandering, die de gemiddelde temperatuur van de aarde verhoogt en zo de omstandigheden versterkt waarin een warmtekoepel kan ontstaan.
- Begin zomer 2025: er is een Atlantische Niña actief! Welk effect heeft dat op het orkaanseizoen?
Hittekoepel in Spanje: 40 graden wordt overschreden
De hittegolf kondigt zich aan met een snelle temperatuurstijging vanaf donderdag, nadat een DANA even voor een kortstondig, buiig intermezzo zorgde. Maar vanaf vrijdag 27 juni neemt de hitte het roer weer over, en stevig ook. Bovendien zien we eenzelfde patroon meer noordelijk: ook in de Benelux zal hitte de plak zwaaien en komen we in de ban van tropische temperaturen.
- Onlangs zagen we een invasie van motten in Spanje, door warm weer en Afrikaanse aanvoer van lucht.
- Saharastof, broeierige hitte, onweer, hagel passeerden de revue een paar weken geleden in Spanje.
In Andalusië (zoals Sevilla en Córdoba) stijgen de temperaturen moeiteloos tot 40 °C, terwijl Extremadura, Castilië-La Mancha, Madrid, Murcia, Valencia en de Ebrovallei waarden tussen 35 en 38 °C noteren. In Catalonië, de Balearen en Castilië-en-Leon zal gezweet worden bij waarden boven 30-35 °C. Op de Canarische Eilanden worden in sommige delen 32 °C verwacht. Alleen langs de Cantabrische kust blijft het iets koeler, rond de 25 °C, wat niet echt fris is maar wel draaglijker.
Hittepiek zondag 29 juni: tot 45 graden!
De extreemste dag van de hittegolf wordt zondag 30 juni. In het zuiden van Spanje (zoals Sevilla en Córdoba) stijgt het kwik tot een verbluffende 45 graden. Zulke extrema zijn gevaarlijk voor de volksgezondheid. Men maant de mensen dan ook aan voorzorgen in acht te nemen: Binnenblijven op de heetste uren, fysieke activiteit beperken en veel water drinken.
- Meer leren over hoe het weer verandert? Lees dit boek!
Ook in Castilië-La Mancha, Extremadura, Zaragoza en Lleida wordt het puffen. De maxima klimmen naar 39 en 42 °C. In de rest van Spanje zal het kwik schommelen tussen 34 en 39 °C. De Cantabrische kust, die meestal koeler is, zal temperaturen van ‘slechts’ rond de 30 graden aantikken.
Tropennachten en aanhoudende hitte
Niet alleen de dagen worden verschroeiend. Ook de nachten brengen weinig respijt. De beruchte “tropennachten”, waarin het kwik niet onder de 20-25 graden zakt, zullen het slapen bemoeilijken in veel regio’s. Deze nachtelijke kwikstanden kunnen gevaarlijk zijn voor kwetsbare groepen zoals ouderen, zieken en kinderen, zeker als ze meerdere nachten na elkaar voorkomen.
Spanje blijft tot minstens dinsdag in de wurggreep van hitte. Hoewel het kwik dan iets ontspant, bereiken vele delen van het land nog steeds 36 graden of meer, en in het zuiden 40 graden.
Het einde van de hittegolf lijkt dus nog niet meteen in zicht.
Meer warmtekoepels door klimaatverandering
Deze hittegolf is geen op zichzelf staand fenomeen, maar een symptoom van klimaatverandering. De combinatie van een stijgende gemiddelde globale temperatuur, langdurige droogteperiodes en veranderende atmosferische patronen zorgt ervoor dat warmtekoepels als deze steeds meer voorkomen in Europa.
- Europa warmt snelst op door hitte volgen recent klimaatrapport.
Voor de hittekoepel in Spanje betekent dit niet alleen meer hittestress, maar ook grotere druk op de gezondheidszorg, waterreserves, energievoorziening en landbouwsystemen. De zomers worden langer, heter, en dus ook risicovoller.
- Verandert het klimaat in Spanje door minder zeeijs?