Droogte neemt toe. Hoe staan we er voor?

Het is wel duidelijk, het is momenteel uiterst droog in de Benelux. Hogedrukgebieden bepalen ons weerbeeld, waardoor Atlantische regenzones geen schijn van kans maken. De droogte is daardoor snel toegenomen en kent momenteel zelfs recordwaarden. De sporadische buien hebben daar niets aan veranderd. De hamvraag is: “Hoe staan we er nu echt voor?” Neemt de droogte toe? Hoe zit het met het grondwater?

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van winterweer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Winter verliep vrij nat

De eerste maanden van 2020 verliepen relatief nat. Eindelijk leek de natuur te herademen. Het grondwater werd dan ook nagenoeg volledig aangevuld tot normale waarden (niet meer!). Vooral in februari en tijdens begin maart viel er veel meer regen dan dat er water verdampt werd. Denk maar aan Ciara , Dennis, … . Iedereen was de regen al snel beu, maar de natuur zeker niet!

  • Nood aan een kwalitatieve tuinslang om de plantjes water te geven? dan kunnen we dit exemplaar aanbevelen (aff.)
Februari verliep duidelijk natter dan normaal in België.

Het feit is wel dat we in de Benelux te maken hebben met een kwetsbare waterhuishouding. Dat betekent dat we niet zoveel kunnen verdragen. Overmatige neerslag zou idealiter beter worden bijgehouden om dit vervolgens te gebruiken tijdens de zomermaanden. Nu, zoiets verander je niet zo snel. Geïnteresseerd in dit topic? Lees dan zeker nog eens dit artikel.

Actuele situatie is zorgwekkend

In Nederland is het Landelijk Neerslagtekort inmiddels opgelopen tot 100 mm. Alleen in 2011 was het op dit moment in het jaar droger. Vergeleken met het droogste jaar ooit (1976) liggen we wel voor op schema. De grondwaterstand is vooral in de hoger gelegen zandgronden zeer laag. Dit omdat de natte winter de droogtes uit 2018 en 2019 nog niet volledig kon teniet doen, maar vooral ook door de zeer droge en zonnige omstandigheden sinds de tweede helft van maart.

  • Registreer jij al de neerslaghoeveelheid in je directe omgeving? Dat kan namelijk automatisch met dit weerstation. (aff.)
Neerslagtekort in Nederland.

In België is de grafiek gelijkaardig. Momenteel ligt het watertekort ruim boven het gemiddelde en zelfs ruim boven de lijn die overeenkomt met 1 “eens om de 50 jaar”.

Neerslagtekort sinds 1 april. (KUL via Prof. Patrick Willems)

Bovenstaande grafieken worden bepaald door het verschil tussen neerslag en verdamping en geven geen info over de grondwaterstanden. Als we even kijken naar de grondwaterstanden in België, is het duidelijk dat deze sinds half maart in spectaculair tempo van hoog naar normaal zijn gedaald. Momenteel is er op de meeste locaties in België een “normale grondwaterstand”.

Relatieve grondwaterstand in België. (DOV)

Kans op natuurbranden stijgt

Samen met de droogte stijgt de kans op natuurbranden. Eind april was dat al het geval in bijvoorbeeld Peel in Nederland of in de Liereman in België. Vooral de natuurgebieden lopen gevaar. Daar is immers veel brandstof aanwezig om de vonk te kunnen doen overslaan. Onderstaande kaart toont dan ook een oranje – rode kleur voor de Benelux.

  • Waarom is het de laatste weken/maanden zo droog in de België, Nederland en Luxemburg? Daarvoor moet je uiteraard het weer begrijpen. Met dit boek helpen we je graag op weg (aff.)
Het actueel brandgevaar in grote delen van Europa (Effis)

In veel regio’s wordt een sproeiverbod afgekondigd. Dat betekent dat er geen water meer mag gehaald worden uit sloten, beken en kanalen. Gisteren gebeurde dat bijvoorbeeld voor de Veluwe en voor de Utrechtse rug waar het verbod ingaat vanaf maandag. In de provincie Antwerpen in België was dat al het geval.

Situatie in de brongebieden verslechterd

De drinkwatervoorziening komt nog niet in gevaar. Er zijn immers nog voldoende buffers voor zoet water (zoals bijvoorbeeld het IJsselmeer) en bovendien is de aanvoer van zoet water uit omliggende gebieden via bijvoorbeeld de Maas en de Rijn voorlopig nog voldoende.

  • Geen nood aan een automatisch weerstation om de regen te meten? Dan kan je ook de klassieke pluviometer aanschaffen. (aff.)
Droogte op de Friese Wad. (Harmen Piekema)

Sommige rivieren die door de Benelux stromen (denk aan de Maas en Rijn) vinden hun oorsprong buiten de Benelux. Het is daarom ook belangrijk om naar de brongebieden van deze rivieren te kijken. Voor de Rijn zijn dat de Alpen en daar viel er de afgelopen dagen veel neerslag (sneeuw en regen).

We zien momenteel dan ook een lichte stijging van de waterstand van de Rijn in Emmerich. Echter, naar verwachting zal het waterpeil van de Rijn lijkt de volgende dagen (+10 dagen) weer dalen naar behoorlijk lage waarden. Dat komt omdat ook in Midden-Europa betrekkelijk minder neerslag wordt verwacht. De droogte neemt ook daar toe.

Komende dagen neemt de aanvoer van water van de Rijn geleidelijk af. (WSV.de)

Droogte grijpt om zich heen

De verwachtingen voor de volgende dagen laat weinig verandering zien in het geblokkeerd weerpatroon. We zijn dus nog lang niet van de droogte af. Meer nog, de deze zal zich de komende tijd nog verder verscherpen. Dit zal ongetwijfeld grote gevolgen hebben voor de natuur en landbouw, waar er bijkomstige sproeiverboden kunnen worden opgelegd en waar het brandgevaar toeneemt.

Blokkades lijken ons weerbeeld te blijven bepalen. Conclusie? Het droogteprobleem neemt toe! Ten vroegste vrijdag zou er neerslag van betekenis kunnen vallen.