Droogte en wind eisen hun tol: natuurbranden in de Benelux

Na een natte winter viel er de afgelopen weken amper neerslag in de Benelux. België werd afgelopen weekend nog getrakteerd op enkele (onweers)buien, maar Nederland ontsnapte daar grotendeels aan. In combinatie met een droge en sterke oostenwind heeft dit geleid tot de vorming van bos- en weidebranden. De wind maakt het blussen daarbij extra moeilijk.

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als liefhebber van het weer en klimaat aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Uiterst droge bodem

Op onderstaande kaart zien we de actuele situatie betreffende het vloeibare watergehalte in de bovenste grondlaag van de bodem. Momenteel zien we in de Benelux ongeveer 50-60 cm water met in de Kempen en in het oosten van Nederland slechts 30-40 cm water. Dat verschil komt voornamelijk door het type bodem (meer zanderig waardoor het water sneller wegvloeit en verdampt).

De tweede kaart toont de verwachte verandering in bodemvochtgehalte voor de komende week. In de Benelux lijken we een afname te krijgen van 3-4 cm water.

Bodemvochtgehalte in de bovenste 2 meter van de bodem. (wxmaps.org)

Vergeleken met normaal zien we dat het bodemvochtgehalte momenteel duidelijk lager is (waarden in aantal standaardeviaties).

Oppervlakte vochtgehalte-afwijking ten opzichte van normaal. (USDA)

Ook de grafieken hieronder bevestigen die bevinding. Momenteel is het bodemvochtgehalte veel lager dan normaal, zowel in België als in Nederland. Zeker ook beduidend lager dan in 2019, toen we tijdens dezelfde periode nog een licht overschot hadden.

Evolutie van de afwijking van het totale bodemvochtgehalte in Nederland en in België. (USDA)

Bos- en weidebranden ontwikkelen zich

Er zijn de afgelopen dagen verschillende bos- en weide- (ook heide-) branden ontstaan in de Benelux. Door de droogte en de matige tot soms vrij krachtige oostenwind, konden die branden zich snel uitbreiden en zijn ze bovendien ook moeilijk te blussen.

De brandweer is dan ook met man en macht bezig om de branden zo snel mogelijk onder controle te krijgen en helikopters vliegen af en aan om te helpen. De (kleine) natuurgebieden hebben het grootste risico omwille van de aanwezigheid van brandbaar materiaal (riet, gras, …) als voeding voor het vuur.

Uit de kaart hieronder blijkt duidelijk dat er in West- en Centraal-Europa momenteel een groot gevaar is voor brand en in de Kempen zelfs een zeer groot gevaar. Er is niet veel nodig om nu een brand te doen oplaaien.

Brandgevaar in Europa. (EFFIS)

De branden zijn goed zichtbaar vanuit de ruimte en de bijhorende rookwolken verplaatsen zich duidelijk richting het westen (oostenwind). Gelukkig neemt de wind vanaf morgen af, wat de bestrijding van de branden eenvoudiger zal maken.

Peelbrand gezien met de Sentinel satelliet. (Sentinel-Hub)

De droogte zal nog niet meteen worden opgelost. De laatste weerkaarten tonen immers pas een eerste vorm van neerslag aan vanaf dinsdag. Bovendien is de onzekerheid hieromtrent nog vrij groot.

  • In deze drogere periode is het belangrijk om wat extra aandacht te geven aan de bloemen en planten in jouw tuin. Houd de bodemvochtigheid, lichtintensiteit én temperatuur ervan bij met de Gardena Smart sensor zodat ze zeker niets te kort komen! (aff.)