10 november 2012 - 2 min. lezen 3 reacties

De oudere bezoekers van deze website herkennen hem waarschijnlijk. De winter van 1941-1942 en zijn Elfstedentocht die eind januari werd verreden. Deze winterse periode was er Ć©Ć©ntje van formaat met vooral bij de noorderburen zeer koude temperaturen. Met -27.4Ā°C op 27 januari 1942 heeft Nederland nog steeds de recordwaarde te pakken. Hieronder ziet u de luchtdrukverdeling van toen.

ijskoude lucht 1942
Deze kaart dateert van 1942 en toont heel mooi een winterse configuratie aan.

Enerzijds het hogedrukgebied ter hoogte van Scandinaviƫ en aan de rechterzijde ervan een koude luchtbel op weg richting het zuidwesten van Europa. Deze transportkou is vaak verantwoordelijk voor diepvriesmaxima.

Elfstedentocht 1942

De koude luchtbel heeft het westen van Europa bereikt. Ondertussen blijft een flink hogedrukgebied boven ScandinaviĆ« rondtollen. Op deze manier bereikte ijskoude arctische lucht onze omgeving met op vele plaatsen maxima rond -5Ā°C.. De temperatuur zakte op 850 hPa (1499 m) tot zo’n -20Ā°C in het noorden van Nederland. In BelgiĆ« werd het op die hoogte -10Ā°C. Hieronder de kaartjes voor het drukvlak 500 hPa en 850 hPa:

Elfstedentocht 1942 wordt in stelling gebracht
De Benelux bevindt zich op dit moment (26 januari 1942) in het hartje van de winter.

De Russische beer zorgt voor diepvriestemperaturen en sneeuw valt met bakken uit de lucht. Vele mensen en kinderen stierven door longontstekingen. Chaos was compleet toen ook de maand daarop de vrieskou bleef aanhouden.

Het vriest stenen uit de grond op 27 januari 1942

extreme vriesperiode
Een extreme winterkaart (27 januari 1942).

Zoals in het begin vermeldt, werd de laagste temperatuur in Nederland in deze nacht geregistreerd door Jaap Langedijk. Vriezen dat het kraakt is hier wel toepasselijk. Nuttig om te vermelden is dat in de jaren 90 en later ook na 2000 dergelijke kaarten bijna nooit meer werden berekend door de verschillende weermodellen. Waren de winters van vroeger dan toch nog een pak strenger?

Na de winter kwam de lente

De winterperiode van formaat had zijn tol geƫist in de Lage Landen. Vele mensen stierven door de koude en later in januari vielen er sneeuwhoeveelheden tot een halve meter! De mensen konden zich nog nauwelijks verwarmen. Gelukkig was er maart,.. In deze maand verdwenen de extreme minima en moest het sneeuw allemaal smelten. Dat proces leverde op vele plaatsen wateroverlast en overstromingen op waardoor het menselijk leed zo mogelijk nog een graadje steeg! Snel vergeten die winter.

Bronnen informatie: knmi.nl en wikipedia.nl

Nicolas

Door Nicolas

Bezieler van NoodweerBenelux. Een onuitputtelijke passie voor het weer zorgt ervoor dat ik iedere dag met veel plezier aan het werk mag gaan.


Verder lezen

Alles bekijken

Overzicht nachthemel: augustus 2021

15 uur geleden - 6 min. lezen
69 prognose

Kwakkelzomerweer met wisselvalligheid zet zich nog even verder

3 dagen geleden - 4 min. lezen