Update van de stratosfeer

De Polar Vortex heeft altijd al bestaan, maar afgelopen jaren is de term toch populairder geworden. Winterliefhebbers richten hun blik steeds vaker naar de stratosfeer om te zien of er zich daar iets aan het afspelen is dat de kans op winterweer verhoogt. Nu november goed en wel van start is gegaan, doet stratosfeerkenner Harry Spoelstra dat voor NoodweerBenelux ook weer eens!

De Polar Vortex is momenteel zeer krachtig, maar zal tijdens de tweede helft van november wel duidelijk verzwakken.

Zeer krachtige Polar Vortex

De Polar Vortex is momenteel stevig, zelfs zeer stevig in haar zadel gekomen met een evolutie naar zelfs waarden die uitkomen boven het langjarige gemiddelde voor de komende week (>41,2m/s). Hoe komt dit? Wellicht door de reeds aanwezige ‘perifere warmings‘ en de lichte vervormingen (squeezen-samenpersen), maar zeker en wellicht voornamelijk ook door het grote temperatuurcontrast( +/- 19°:  60-90°N).

Momenteel is de Polar Vortex zeer krachtig.

Verzwakking op komst

In de loop van de volgende week verwachten we een duidelijke afzwakking van de Polar Vortex. Enerzijds omdat zo’n sterke PV niet vol te houden is en anderzijds, toch wel als hoofdreden, door de interacties met opkomende ‘warmings’ en de vorming van aanpalende hogedrukzones.

De weermodellen suggereren zelfs een zekere verplaatsing richting Siberië. Dit is allemaal vrij normaal. Later in november wordt er nu echter een zeer sterke Siberische warming voorspeld (wave-1 warmings) en dat is toch wel vroeg.

Enige extensie van de PV is zichtbaar op deze kaarten. (Wetterzentrale)

Er wordt zelfs mogelijk een Siberische PV kern gevormd. Dit is ook terug te zien op 50hPa en dus lijkt de PV duidelijk te worden aangevallen, met een wave-1 en een wave-2. Dit zou kunnen leiden tot een Minor SSW, maar dat is uiteraard nog veraf.

Krijgen we eind november een Minor SSW met splitsing?

Nog geen koppeling met ons weer

Als de verandering in de stratosfeer tot uiting wil komen in het weer op het aardoppervlak, moet er een duidelijke koppeling zijn. Die is er momenteel niet. Dit komt goed overeen met een zeer sterk opkomende negatieve AO/NAM index, met sterk toenemende kansen op hoge druk in het noorden. Dat terwijl in de stratosfeer de lage druk rond de Noordpool juist extra sterk is…

De AO-index wordt sterk negatief, een indicatie voor hoge druk in het noorden. (NOAA)
Er is momenteel geen koppeling tussen de strato- en troposfeer.


Lees ook eens: