Winterse signalen (deel 11)

De week is weeral om, hoog tijd dus om te kijken naar de winterse signalen! Afgelopen dagen waren er grote verschillen binnen de Benelux met winterkou (toch enkele graden vorst) in Nederland en vrij zachte temperaturen in België. Oorzaak van dit grote verschil was dat de scheidingslijn tussen de van oorsprong noordoostelijke lucht en zuidoostelijke lucht precies over onze landen lag. Volgende dagen gaan de temperaturen geleidelijk iets lagere oorden opzoeken maar van winterweer is duidelijk nog geen sprake. In dit artikel een overzicht van de winterse signalen op 10 januari 2018 alsook een terugblik op de sneeuwdump in de Alpen met enkele spraakmakende foto’s. 

De winter kabbelt voort

Ondertussen zijn we al 10 januari en voor de meeste mensen hebben we nog steeds geen echte winterprik gehad. Uiteraard zorgt dit voor de nodige frustratie maar we moeten het gewoon accepteren. Toestanden zoals in Noord-Amerika (sneeuwbom) zijn in ons land 99% zeker uitgesloten, daar moeten we dus niet op hopen. Om echt winterweer (en daaronder veronderstel ik een droge noordoostenwind met stevige vrieskou) tot bij ons te krijgen moeten we veel geluk hebben. En laat dat nu net zijn wat momenteel ontbreekt…

Afgelopen week verschenen er op de lange termijn regelmatig kaarten met stevig winters potentieel. Alle hoop daarop bevestigend werden we echter meermaals teleurgesteld aangezien deze kaarten als sneeuw voor de zon terug verdwenen of steeds verder in de berekening geschoven werden. Het heeft meestal weinig nut om details in de weerkaarten verder dan 5 dagen te gaan bekijken. Ons weer is gewoon te onvoorspelbaar, zeker in een pseudo-winterse configuratie. Op de langere termijn kan je beter kijken naar:

1. De algemene patronen
2. De pluimverwachting
3. De winterse signalen

En dat gaan we nu doen in dit artikel!

Sneeuwdek in Eurazië

In deze eerste paragraaf gaan we zoals elke keer dieper in op de sneeuwbedekking in Eurazië alsook Noord-Amerika. Ten opzichte van vorige week zijn er paar kleine gebieden besneeuwd. Zo zien we dat de Baltische Staten vanaf het noorden sneeuw hebben gekregen, het centrum van Spanje bedekt is met sneeuw en een deel van Oost-Europa richting Turkije wit is geworden.

Bovendien valt ook de sneeuwbedekking in het noorden van Afrika op wat vorige dagen meermaals in het nieuws verscheen. Toch kunnen we besluiten dat de sneeuwbedekking afgelopen week niet noemenswaardig veranderd is, zeker niet in de gebieden die gunstig voor ons kunnen zijn.

Sneeuwdek Eurazië

Sneeuwdek Eurazië vorige week (links) en deze week (rechts). (NOAA)

Vergeleken met vorig jaar is het verschil toch echt wel significant. Op 9 januari 2017 lag er op veel meer plaatsen sneeuw dan gisteren. Terwijl toen 2/3 van Europa bedekt was met sneeuw is het nu echt kijken naar individuele eilanden en Scandinavië. Nee, met de sneeuwbedekking is het momenteel droef gesteld. De sneeuwhoeveelheden (in de Alpen bijvoorbeeld) zijn dan wel weer een pak beter dit jaar. Maar daar later meer over.

Sneeuwdek Eurazië

Sneeuwdek Eurazië vorige jaar (links) en dit jaar (rechts). (NOAA)

Was 2017 dan zo uitzonderlijk? Nee, in 2016 was de situatie zeer gelijkaardig met veel meer sneeuwbedekking dan dit jaar. Een oostenwind kan ons koude brengen, maar van boven een sneeuwdek heeft deze koude nog veel meer kans. Hopen op een snelle uitbreiding van het sneeuwdek dus de volgende week(en).

Sneeuwdek Eurazië

Sneeuwdek Eurazië twee jaar geleden (links) en dit jaar (rechts). (NOAA)

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is er afgelopen week eveneens weinig veranderd. Een groot deel van de VS ligt onder sneeuw net als een week geleden. We zien wel dat er vanaf het zuiden wat aan het sneeuwdek geknabbeld is, met name in de westelijke VS.

Sneeuwdek Noord-Amerika

Sneeuwdek Noord-Amerika vorige week (links) en deze week (rechts). (NOAA)

Als het sneeuwdek in Noord-Amerika vergeleken wordt met vorig jaar is het dit jaar gemiddeld wat kleiner. Het is dus niet zo dat ze er aan de andere kant van de Oceaan veel beter voorstaan momenteel wat betreft sneeuwdek omvang.

Sneeuwdek Noord-Amerika

Sneeuwdek Noord-Amerika vorig jaar (links) en dit jaar (rechts). (NOAA)

Temperatuur van het zeewater

Over naar de temperatuur van het zeewater. Vergeleken met vorige week zie ik weinig verschil rond Europa. De Noordzee heeft nog steeds een temperatuur die schommelt rond de normale voor de tijd van het jaar, iets te fris zelfs. Ook de Middellandse Zee is net als vorige week nog koeler ten opzichte van normaal. De noordelijke Atlantische Oceaan blijft ruim warmer dan gemiddeld, lokaal tot 4°C. La Niña is ook nog steeds aanwezig met watertemperaturen die 2-4 graden koeler zijn dan normaal rond de evenaar in de Pacifische Oceaan.

Volgens “Environmental Science” zorgt een La Niña voor een zwakkere straalstroom die daardoor sterk meandert wat de sterke temperatuurfluctuaties in de VS verklaart.

Mijn verwachting is dan ook dat we de rest van de winter met een aanhoudend meanderende straalstroom te maken hebben met weinig kans op een echte westcirculatie. Ik zou zeggen dat de VS hun deel al heeft gehad, laat het nu de volgende weken maar eens goed vallen voor Europa!

De temperatuurafwijking van het zeewater

De temperatuurafwijking van het zeewater op 8 januari 2018. (Climate Reanalyzer)

Polar Vortex

In het vorige artikel maakte ik al gewag van een krachtige polar vortex. Wel er is zoals verwacht deze week weinig veranderd. De luchtstroming in de stratosfeer blijft enorm krachtig (stevig afwijkend van normaal) waardoor de koude goed gevangen blijft. Op onderstaande kaart is te zien dat op 10 hPa de temperatuur in de kern van de PV ligt rond -84°C wat zeer koud is. Bovendien valt het op dat de temperatuurverdeling bijna perfect cirkelvormig is rond de Pool. Dat is een indicatie voor een sterke en compacte Polar Vortex.

De Polar Vortex

De Polar Vortex is momenteel krachtig wat te zien is aan de centrale ligging en zeer lage temperaturen. (Meteociel)

Vanaf het weekend zien we echter een verzwakking van de vortex onder invloed van een toenemend warmtetransport naar de Pool. De sterkte van de zonale winden zal hierdoor serieus afnemen. Of dit van tijdelijke aard is of kan doorzetten in een langdurige verzwakking is nog maar de vraag. De onzekerheid van het weer komt hier weer om de hoek. GFS komt al enkele dagen met een zeer krachtig warmtetransport van de troposfeer naar de stratosfeer ter hoogte van Siberië.

Indien dit daadwerkelijk zou doorzetten mogen we de eerste instorting van de Polar Vortex van deze winter verwachten. Zonder in detail te gaan is dit goed nieuws voor het verdere verloop van de winter.

PV disruptie

Volgens de GFS06 uur run wordt de Polar Vortex vanaf 20 januari helemaal naar het westen geduwd door een krachtige opwarming vanaf Siberië. Als dit kan doorzetten betekent dit positief nieuws voor onze winter. (Meteociel)

Vanaf komend weekend verzwakt de PV. Wat er na 20 januari gebeurt, is nog hoogst onzeker maar een serieuze instorting (zoals op de kaart hierboven) is mogelijk.

De Polar Vortex

De Polar Vortex gaat verzwakken maar wat er na 20 januari gebeurt is nog hoogst onzeker. Afwachten! (Universiteit van Albany)

NAO-/AO-index

De laatste winterse signalen zijn zoals steeds de NAO- en AO-index. Zoals te zien op onderstaande grafiek is de AO-index momenteel licht negatief tot neutraal. Op de langere termijn (lees na 16 januari) is er een grote kans dat deze index wat meer zal dalen. Aangezien de AO-index die ik hier toon berekend wordt op basis van de weerkaarten van GFS toont deze waarde sterk gelijkenissen me de verwachte drukpatronen volgens het Amerikaanse weermodel. We zien namelijk sterke drukstijgingen boven het hoge noorden.

AO-index

De AO-index voor de volgende dagen. (NOAA)

De verwachte evolutie van de AO-index komt dus mooi overeen met het berekende drukpatroon boven het noorden waarvan hieronder de pluim wordt getoond.

Drukverwachting boven Groenland.

Drukverwachting boven Groenland. (Meteociel)

Aangezien hoge druk boven het noorden overwegend positief is bij ons is dit alvast een goede ontwikkeling. Een hogere luchtdruk duwt de straalstroom namelijk naar het zuiden waardoor de kans op winters weer bij ons vergroot.

De NAO-index wilt nog niet echt meewerken. Het Azorenhoog dat afgelopen weken enorm krachtig bleek zou ook de volgende dagen amper wijken. Concreet wilt dit zeggen dat de straalstroom niet helemaal naar het zuiden kan zakken.

Evolutie van de NAO-index

Evolutie van de NAO-index. (NOAA)

We zien op de weerkaarten van GFS/UKMO/GEM dat de straalstroom vanaf maandag moeite doet om naar het zuiden te zakken. We komen zo terecht in een noordwestregime met koelere maar zeker ook wisselvallige lucht van polaire origine. Het Azorenhoog (hier aangeduid met een H) blijft echter sterk en wordt amper aangetast door de straalstroom. Later in de weerkaarten wint het Azorenhoog opnieuw de strijd met een oostelijke uitbreiding naar de EU. Voor winterweer zou de uitbreiding van het hoog naar het noordwesten moeten zijn richting Groenland/IJsland…

Weerkaarten van het Amerikaanse GFS

Weerkaarten van het Amerikaanse GFS. (Wetterzentrale)

De laatste output van het Europese weermodel houdt de hoog zelfs nog wat krachtiger en de straalstroom onvoldoende sterk waardoor we zelfs amper in de polaire lucht terecht komen. Afwachten wat de weermodellen ons de volgende dagen voorschotelen. Het is hopen op een voldoende uitzakkende straalstroom (sterke meandering) waarbij het Azorenhoog verbinding zou moeten zoeken met de drukstijgingen in het noorden. Enkel op die manier geloof ik in winter(s) weer vanaf 15-20 januari.

Potentiële winterkaart van het Amerikaanse GFS.

Potentiële winterkaart van het Amerikaanse GFS. (Wetterzentrale)

De pluim toont de verlaging van de luchtdruk vanaf zondag met een overgang naar wisselvallig en frisser weer. Tegen het einde van de week zou de druk weer stijgen. Als alle kaarten goed vallen krijgen we dan op de juiste plaats hogedrukopbouw en potentieel winterweer.

Weerpluim GFS

Weerpluim GFS. (Meteociel)

Enorme sneeuwdump in de Alpen

Nadat vorige week nog de noordkant van de Alpen een pak sneeuw te verduren kreeg heeft het afgelopen weekend, maandag en dinsdag zeer veel gesneeuwd aan de zuidkant en dan vooral de westelijke zuidzijde. Lokaal viel meer dan 2 meter sneeuw waardoor op verschillende plaatsen (zoals in Tignes) het all time sneeuwrecord werd verbroken.

Sneeuwhoeveelheid afgelopen 5 dagen.

Sneeuwval in Cervinia.

Sneeuwval Rosswald

Sneeuwval Rosswald. (Alpenweerman)

Sneeuwval Tignes

Sneeuwval Tignes. (Twitter Tignes)

Sneeuwval Val Thorens.

Sneeuwval Val Thorens. (Twitter Val Thorens)

Foto uitgelichte en social media: Magnus Johansson – (CC BY-SA 2.0)


Lees ook eens:

  • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

    EC +240, al een betere kaart dan deze ochtend en al meer in lijn met GFS, opbouwende rug en bijbehorende Noordstroming.

    https://uploads.disquscdn.com/images/f2f39966f3b477732dce27e9b61416321951a1f045c7c2b1dd700d374d012447.png

    • Salembier Tom ( hamme o vl )

      volgende depressie duwd die rug tot over ons denk ik 🙁

      • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

        Ik ben al content dat het meer in lijn met GFS is deze avond. het middenstuk van EC is een vreemde eend.

  • Laurenz(everbeek z-ovl)
    • Laurenz(everbeek z-ovl)

      Dienen dommen azoor toch altijd…

      • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

        Zorgt bij GFS wel voor een mooie rug en nadien ook niet slecht bij GFS voor de sneeuwliefhebber.

      • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

        Het azorenhoog lijkt hier juist verbinding te zoeken met het Russisch hoog. Met dat lagedrukgebied en kou dat er in dat geval onder zou komen is dat een mooie winterse setting dan. 😉
        Maarja veel te ver en het moet zoals altijd goed vallen.
        Stel je voor, eerst die zware storm die er effectief komt, voor het wat te dramatiseren overstroomt het hier ook voor een stuk, en dan de vorst. 😉

        • Laurenz(everbeek z-ovl)

          Mja,maar dat zal waarschijnlijk teveel van het goede zijn dat den azoor naar de Rus zal trekken

        • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

          Klopt, ik zit nog in een leerproces en laat de rest over aan de meer ervaren mensen. Hetzelfde gebeurt bij GFS. Maar je ziet dt EC over de gehele lijn al iets meer naar GFS en UKMO toetrekt, met een al zuidelijkere jet dan deze ochtend en gisterenavond.

        • Marcel Klok (Gelderland)

          Ervaring heeft geleerd dat een azoor bijna nooit een fusie met de Russische beer aangaat…..ik hoop dat die azoor een flinke rug gaat opwerpen zodat de depressietrein aan banden wordt gelegd zoals het bovenstaande artikel al benoemde…. dat is voor ons het beste om hier enigzins winter te krijgen…hopen dat deze trend erin blijft

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Ik duim mee Marcel.

    • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

      En meer in lijn met GFS.

      • Laurenz(everbeek z-ovl)

        Hoja,das nog verweg he wim

  • Thomas (Scherpenheuvel)
    • Matthias (Eke)

      Nu zijn de windstoten idd forser dan gisteren. Nu komen we wel >100 boven binnenland. Maar is nog te ver weg 😉

      • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

        En staat ermee alleen.

        • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

          Maar wel rechtstreeks gevolg van die noordelijkere stroming en dus ook weer van dat laagje dat EC anders laat koersen dan de rest. Als het daarin juist zit is dit zeker en vast mogelijk, valt nu niet te zeggen.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Klopt Jeroen, de evolutie rond +96 bepaalt de rest van de run, zoals je al hebt aangekaart. Ik zeg niet dat het verkeerd zit, maar staat momenteel wel nog alleen.

      • Thomas (Scherpenheuvel)

        Tuurlijk, maar de potentie op zware storm is vrij groot te noemen. De straalstroom is heel sterk, en met die moederdepressie in de buurt is een secundair lagedrukgebied snel gevormd…

        • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

          Maar waarom laat EC dit dat zien en GFS totaal niet? Ik zeg niet dat we dit moeten negeren en we moeten dit blijven opvolgen. Bij GFS gaat de jet veel zuidelijker dan bij EC. Ik zou zeggen laat ze eerst maar op 1 lijn zitten in de periode tot +144.

          • Matthias (Eke)

            Heeft te maken met positionering straalstroom. Bij EC quasi knal op ons, bij GFS zuidelijker.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Maar naar het einde trekt het toch naar GFS.

        • Matthias (Eke)

          Je kan op dit moment er niet van uitgaan dat de situatie zo gaat verlopen. Heb het gisteren nog maar gezegd. Deze kaart moet je op dit moment niet voor waar nemen. Als dit ook al getoond werd door andere modellen ok, of als het binnen +144h was. Nu hecht ik er nog geen belang aan 😉

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Dat vindt ik ook Mathias. Ik hecht er minder belang zou ik zeggen, moest GFS hier ook mee afkomen zou ik er ook meer belang aan hechten.

          • Samir Dobbelaere (Bredene)

            * vind ik

          • Thomas (Scherpenheuvel)

            Dank u… 😉

          • Thomas (Scherpenheuvel)

            Ik zeg ook niet dat het er gaat komen hé… De kans op storm neemt toe, maar of het zo’n vaart zal lopen is niet geweten. Dat zal afhangen van hoe de straalstroom gericht staat, de moederdepressie gelegen is en het ontstaan van eventuele randdepressies.

          • Matthias (Eke)

            Al zou ik niets anders willen dan wat activiteit in het weer dan deze saaie boel :p

    • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

      Haha idd, en zowel gisteren als vandaag komt het ermee. Vandaag nog iets straffer dan gisteren, vandaag staat hieronder al ergens en gisteren was het zo:
      https://uploads.disquscdn.com/images/6ac26aebdc58e6edf8e2090523295972e6652b35c1c2391f4126978c1e792f83.png

      • Dries (Brugge)

        Kaart ziet er ook zo spectaculair uit omdat ze zo gedetailleerd is. Wij zijn gewend om te kijken naar kaarten waar de isobaren om de 5 hPa getekend zijn.

        • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

          En dat is die van gisteren, wat meer naar onder heb ik die van vandaag gezet. Nog iets sterker.

    • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

      Maar staat helemaal alleen hiermee en deze ochtend was die storm weg. GFS moet er niks van weten.

  • Laurenz(everbeek z-ovl)
    • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)
      • Matthias (Eke)

        Nieuwe maan op 17/01 dus jawel. Hoogtepunt komt wel vaak maar 2 dagen later dus 19e.

        • Laurenz(everbeek z-ovl)

          Not good als ze het bij het rechte eind hebben

      • Laurenz(everbeek z-ovl)

        Hopelijk niet anders zullen de gevolgen niet te overzien zijn.als dit uitkomt natuurlijk

        • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

          Zolang EC hiermee alleen staat zou ik er minder rekening mee houden. Laat ze maar overeenkomen in de periode tot +144, want dat bepaalt de rest van de run.

          • Laurenz(everbeek z-ovl)

            We zullen zien…

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            zie den blinde, lol.

      • Jelle VdBerghe Opglabbeek

        Springtij op 19 januari 😨

        • Bradley Lems (oostende)

          Stel je voor dat dit uitkomt… de benelux onder water.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            als de dijken doorbreken, maar dan in het echt.

          • Bradley Lems (oostende)

            De deppressie is allensinds sterk genoeg, in combinatie met springtij een zeer gevaarlijke mix.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Voorlopig blijft EC er alleen mee staan. Wie weet een sneeuwstorm in de Ardennen.

          • Bradley Lems (oostende)

            Als de bovenluchten koud genoeg zijn zeker weten.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            en als de jet nog zuidelijker gaat, want die wordt al zuidelijker ingetekend dan deze ochtend en gisterenavond, misschien ook bij ons, maar nu zen ik wa aan het dromen.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            We zullen wel zien, ik hoop vooral dat EC de jet zuidelijker blijft intekenen, dan biedt dat net als bij GFS meer kansen op meer winterweer.

          • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

            Die is nog erger, wat ze daar in gedachten hadden was een 10 duizend jaar storm. Daarvoor moet het nog wel wat versterken en de windrichting wat noordelijker denk ik.

          • Bradley Lems (oostende)

            Ja hoor zeker weten maar de gedachte alleen al in combinatie met springtij…

          • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

            Ja klopt ook omdat zo’n storm altijd nog wat straffer kan uitpakken dan nu voorspeld. Als je het verschil al ziet tussen gisteren en vandaag.

          • Bradley Lems (oostende)

            Idd, ook frappant dat het blijft op staan op een termijn van 216 naar nu 192 uur. Ongelofelijk.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Maar ook frappant dat EC er voorlopig alleen mee staat. Maar oppassen, deze ochtend was de storm van de kaarten geveegd. Dus oppassen, want is nog een lange weg te gaan.

          • Bradley Lems (oostende)

            Dat wel maar schuift 24 uur mee op. Dat alleen al is superieur te noemen, kon zowel niks meer van aan zijn deze avond.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Maar Bradley, deze ochtend stond ze er wel niet op, dus hou er rekening mee dat ze morgenochtend weer weg is van de kaarten, zoals deze ochtend.

          • Van Laethem

            Feit is dat ook GFS en UKMO die depressie voorzien, alleen veel minder fors.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Klopt, maar toch rekening mee houden, zoals ik met de beide voetjes op de grond blijf wat betreft de toenemende sneeuwkansen vanaf de 19de. En wie weet gaat deze depressie, al dan niet stormdepressie, dan voor de nodige veranderingen geven op wintervlak, wat bij EC precies lijkt te gebeuren op +216 en +240 zoals bij GFS.

          • Van Laethem

            Maar het feit dat ze nu opnieuw op de proppen komen, zegt ook wel iets.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            Klopt, maar voorzichtig blijven met het doen van uitspraken op zo een termijn. Maar speculeren mag altijd, lol. Ik ben al content dat EC de jet al zuidelijker intekend en meer naar GFS toegroeit op dat vlak.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            en in de Ardennen een sneeuwstorm?

          • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

            In deze specifieke situatie is de wind al iets minder in de Ardennen denk ik, nog altijd veel wind natuurlijk maar vooral de kusten en dan nog vooral die van het noorden van nederland (bij de wadden denk ik) krijgen hier heel veel wind.

      • Willem Dokkum, Friesland

        Springtij is met volle maan en nieuwe maan als ik het goed heb.?

        • Jeroen (Ekeren, Antwerpen)

          Inderdaad, om de 2 weken.

          • Willem Dokkum, Friesland

            Nieuwe maan 17 januari 2018 03:18:18

            Dan zit het niet mee.. Gelukkig nog in de meteofictie

    • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

      Blijft er vrij alleen mee staan. GFS moet er niks van weten. Deze ochtend was die weg en nu weer terug. Wederom grote verschillen tussen EC en GFS, en Jeroen heeft al uitgelegd waar het bij EC fout gaat.

      • Van Laethem

        Wie zegt dat het bij EC fout gaat?

        • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

          Ga naar het vorige artikel dan zie je de reden waar het bij EC fout gaat voor een meer winters vervolg richting de 19de en daarna.

          • Van Laethem

            Ik dacht dat je bedoelde op de berekening door EC. Excuses.

          • wim (Ninove – Oost-Vlaanderen)

            lol. ik dacht het wel dat je mij verkeerd had verstaan. Geen probleem.

  • Salembier Tom ( hamme o vl )

    https://uploads.disquscdn.com/images/f22c00d5f4cc1ea13941c2c0db50ea4880b00c9167f7d9e102281321a4481f3c.png

    vind dit persoonlijk toch ni echt slecht hoor , buiten feit dat hij verder uitdiept bij italie ( gfs ) zie ik op eerste zicht ni veel verschil en die extra kleine depressie boven die puist da er precies is bijgekomen en mee zal moeten schuiven ..