Afgelopen tijd zijn ze veel in het nieuws geweest. Bosbranden. Vooral de bosbranden in de Amazone en in Californië kregen veel aandacht. Vanuit beide gebieden kwamen bijna apocalyptische beelden. Deze natuurbranden zijn echter op verschillende manieren ontstaan en moeten we ons in de toekomst voorbereiden op nog meer bosbranden?

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Bosbranden Amazonegebied

Het Amazoneregenwoud speelt een grote rol in de strijd tegen klimaatverandering. Toch komt elk jaar weer het nieuws dat er (grote) bosbranden woeden. Hoe kan dit?

Bosbranden zijn gebruikelijk in het droge seizoen. Er speelt echter meer. De meeste deskundigen zijn het erover eens dat de branden opzettelijk zijn aangestoken door boeren die illegaal land ontbossen voor veeteelt.

  • Hoeveel regen valt er precies boven je omgeving? Om dat te meten heb je een pluviometer nodig. Deze kunnen we aanbevelen (aff.)

Natuurbeschermers hebben de president van het land, Jair Bolsonaro, de schuld gegeven van de huidige bosbranden in het Amazongebied en zeggen dat hij houthakkers en boeren heeft aangemoedigd om het land te ontbossen. Bolsonaro zelf zei onlangs dat de beweringen dat de Amazone “in vlammen opgaat” niet waar waren, ondanks de zorgwekkende statistieken gepubliceerd door zijn eigen regering.

Sinds hij president is, heeft Bolsonaro zich verzet tegen de bescherming van het regenwoud en zegt hij dat het land moet worden gebruikt voor landbouw en mijnbouw. Dit zijn sectoren die afhankelijk zijn van ontbossing.

Word premium partner van NoodweerBenelux! Mail naar sales@noodweer.be

Uit satellietgegevens bleek dat de ontbossing met 84 procent is toegenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2018.

Het aantal bosbranden tot nu toe in 2020 is vrijwel gelijk aan dat van 2019. Toen waren het er iets minder dan 72 000, nu zijn het er iets meer. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van het begin van de metingen in 2013. Toentertijd was dat aantal ongeveer 40 000.

  • Wil je naast de neerslaghoeveelheid ook andere parameters meten? Dan ben je beter af met een digitaal weerstation. Bekijk onze TOP 5 weerstations voor 2020 (aff.)

Eind augustus bereikte de rook van de branden de miljoenenstad Rio de Janeiro. Dit was genoeg om Bolsonaro te doen besluiten om het leger in te zetten voor de bestrijding van de bosbranden. Het is de vraag of dit genoeg zal zijn…

De verdeling van bosbranden in 2019 (NASA)

Bosbranden Californië

U zult de beelden ongetwijfeld voorbij hebben zien komen van de bosbranden in Californië. Ze doen bijna apocalyptisch aan. De bosbranden in Californië zijn, in tegenstelling tot de Amazone, niet (direct) terug te leiden naar de mens.

Californië is de op twee na grootste staat van Amerika, na Alaska en Texas. De Benelux past ongeveer 5,5 keer in Californië. De staat is gelegen aan de westkust en kent veel verschillende klimaten. In de zomer wordt het in het binnenland extreem warm en droog. Denk hierbij aan Death Valley, wat ook in Californië ligt. Bij deze droogte horen helaas ook bosbranden. Overigens was het afgelopen weekend ook extreem warm in Californië, tot aan de 50°C!

Om een bosbrand te doen ontstaan is echter wel een zogenaamde ontsteker nodig. In Californië is dit opvallend vaak de bliksem! In augustus werden binnen één week meer dan 12 000 blikseminslagen (dus niet ontladingen) geregistreerd.

  • Gebeten door onweer of eerder bang? In dit boek kom je meer te weten hoe onweer ontstaat. (aff.)

Tot 1 september zijn er ongeveer 7450 branden geregistreerd in Californië. Het gemiddelde over de periode 2000-2019 staat op ruim 8000 branden per jaar. Naar alle waarschijnlijkheid gaat 2020 hier dus (ruim) overheen.

Het gemiddelde aantal hectares wat in vlammen opgaat is iets minder dan 300. Dit jaar is dit al, houd u vast, bijna 750 ha! In augustus woedden er twee enorme bosbranden, beiden ontstaan door blikseminslag, die samen een oppervlakte van meer dan 300 ha in as legde.

Het goede nieuws is dat beide branden voor 70% onder controle zijn. Het slechte nieuws is dat we nog iets minder dan 3 maanden te gaan hebben in 2020. En wie weet wat de recente extreme hitte nog voor gevolg zal hebben qua bosbranden…

Is de kans op bosbranden groter in de toekomst?

Het korte antwoord is ja. En daar maken de mensen in bijvoorbeeld Californië zich ernstig zorgen over. De toenemende kans op bosbranden is grotendeels te wijten aan de klimaatverandering. Zoals eerder vermeld zijn er een aantal ingrediënten nodig voor de branden. Bijvoorbeeld temperatuur, bodemvocht en de aanwezigheid van bomen, struiken en andere potentiële brandstoffen. Al deze factoren hebben sterke directe of indirecte banden met klimaatvariabiliteit en klimaatverandering. Klimaatverandering zorgt ervoor dat bosbrandstoffen (de organische stof waardoor een brand begint) droger worden. Het aantal grote branden tussen 1984 en 2015 is in het westen van de Verenigde Staten al verdubbeld.

Onderzoek toont aan dat veranderingen in het klimaat met warmere, drogere condities en een langer brandseizoen als gevolg, zorgen voor een toename van het risico op bosbranden. Zodra een brand begint dragen hogere temperaturen en drogere omstandigheden bij aan het verspreiden en wordt blussen een stuk moeilijker. Het brandseizoen in Californië, de tijd tussen de eerste en laatste brand, is in de afgelopen 10 jaar verlengd met 75 dagen (2,5 maand)!

Afgelopen zomer zagen we ook veel bosbranden in Siberië, iets wat je niet direct zou verwachten.  Hoge temperaturen (zoals de recordbrekende hittegolf in juni) kunnen bevroren veengebieden ontdooien en droger maken. Hierdoor zijn deze gebieden licht ontvlambaar. Schattingen tonen aan dat ongeveer de helft van de branden in het arctische deel van Rusland in 2020 branden in gebieden met veengrond. Bij de verbranding van veen komt veel CO2 vrij.  Veenbranden kunnen langer aanhouden dan normale bosbranden en hierdoor nog eens extra grote hoeveelheden koolstof (en methaan) in de atmosfeer brengen.

Als de bosbranden over de wereld in hevigheid blijven toenemen, zullen meer en meer bossen en veengebieden in rook opgaan. Deze bron van koolstofdioxide en methaan in onze atmosfeer verhoogt het broeikasgasprobleem, waardoor de planeet nog verder opwarmt.