Tijdelijk warm en onweerachtig

We naderen het einde van de maand mei en de eerste echte kansen op (zwaar) onweer tekenen zich geleidelijk af. Vooraleer we over de onweerskansen spreken moeten we het eerst hebben over de aanvoer van zachte lucht uit het zuiden van Europa. Vanaf deze avond tot en met zaterdag verkeert de Benelux in een zuidelijke luchtcirculatie met stijgende temperaturen overdag. Zo bereiken we op vrijdag maxima rond 20°C terwijl we op zaterdag gemiddeld 20 tot 25°C mogen noteren als maximale temperatuur. Geen slecht vooruitzicht zou u denken, ware het niet dat er in de loop van zaterdagnamiddag kans is op zwaar onweer vanuit Frankrijk.

bliksemontlading wolk grond

Bliksemontlading op 14 mei 2016 (Mestre, Noord-Italië) door Marko Korošec

In dit artikel leggen we de situatie tot en met zaterdag uit. We hebben het over de synoptische situatie binnen Europa, de positie van de straalstroom en enkele onweersparameters. Vooral het Amerikaans weermodel komt op de proppen met behoorlijk impressionante CAPE-waardes en dynamiek in de troposfeer. Ingrediënten die nodig zijn voor het voeden van onweersbuien.

Aangenaam zacht op vrijdag

Vrijdag wordt ons weerbeeld bepaald door een doortocht van enkele storingen. In de nacht van donderdag op vrijdag passeert een eerste warmtefront onze omgeving, gevolgd door een occlusie rond het middaguur. Beide regenzones zijn niet erg actief en lossen hoogstens 2 tot 5 mm. De maximale temperatuur bedraagt 19 tot 20°C met een zwakke bries uit zuidwestelijke richtingen. In de avond heeft de windrichting de neiging om het westen op te zoeken. De nacht naar zaterdag verloopt op de meeste plaatsen droog.

temperatuur op vrijdag 20 mei 2016

Op vrijdag vertoeven we in een aangename luchtsoort. De temperatuur schommelt rond 20°C. Het westen van de Benelux heeft de beste papieren om zonneschijn waar te nemen.

neerslaghoeveelheid op 20 mei 2016

In de loop van vrijdagavond verlaat de occlusie de Benelux via het oosten. Vanaf het westen zijn tijdelijk enkele opklaringen mogelijk. De neerslaghoeveelheden op deze kaart liggen laag.

Warm en onweerachtig op zaterdag

Op zaterdag stuurt een complex lagedrukgebied ten westen van Ierland een reeks fronten richting West-Europa. Een eerste warmtefront passeert ons in de loop van vrijdagavond en de nacht richting zaterdag. We vertoeven daardoor tijdelijk in een warme luchtsoort met temperaturen op 850 hPa die klimmen naar 8 tot 12°C. In de huidige setting mogen we daar 10 tot 14°C bij optellen om de temperatuur in thermometerhut te weten te komen. Dat betekent dat de temperatuur op zaterdag een flink stuk hoger kan klimmen dan dat het geval was op vrijdag. Het GFS- en ECMWF-weermodel berekenen beiden temperaturen tussen 20 en 25°C. Veel zal afhangen van hoe groot de instraling is overdag. Bij extra bewolking worden deze temperaturen met moeite gehaald.

positie fronten volgens het KNMI

Het KNMI in Nederland geeft om de zoveel uur deze weerkaart vrij. We zien duidelijk de positie van lage- en hogedrukgebieden. In de loop van vrijdag nadert een warmtefront dat dan nog in het westen van Frankrijk bivakkeert. Dit warmtefront trekt in de nacht naar zaterdag over de Benelux. Achter dit front stroomt gevoelig warmere lucht binnen. Het koudefront op het Atlantische Oceaan is een factor van belang later op zaterdag.

hoge temperaturen 21 mei 2016

Op deze weerkaart zien we de hoogste temperaturen tussen 15:00 en 18:00. In België klimt het kwik richting 25°C terwijl het in Nederland enkele graden frisser blijft. De onstabiliteit die we later in dit artikel bespreken zal dan ook hoger liggen boven de gebieden grenzend aan Frankrijk.

Warm en onweerachtig op zaterdag

Hoge temperaturen, een warmtefront en een vochtige situatie… Dat is vragen om onweersbuien. Zo ook komend weekend waarin de latente onstabiliteit in de vorm van CAPE toeneemt in de loop van zaterdag. Zoals in vorige afbeelding besproken, ligt de CAPE een fractie hoger boven de gebieden grenzend aan de Frans-Belgische grens. Mensen die willen weten waarom CAPE zo belangrijk is, neem even de tijd om de extreem weer gids door te nemen. Zo word je een expert in het lezen van onweerskaartjes 🙂

cape op zaterdag 21 mei 2016

In de loop van de namiddag neemt de latente onstabiliteit fors toe tot waardes die boven 1000 joule per kilogram klimmen. Vanaf 100 tot 200 joule per kilogram is onweer in principe mogelijk. Hier geldt, hoe hoger de CAPE, hoe meer kans op flink onweer. In Amerika zijn situaties bekend waar de CAPE richting 6000 joule per kilogram klimt…

Onstabiel ok, maar kunnen we ook felle windstoten verwachten? Die vraag kunnen we vooral counteren met het laten zien van de windschering tussen 0-1 km en de windschering tussen 0-6 km. Beide waardes slaan voor zaterdagavond behoorlijk uit in onze omgeving. Opgelet, het Europees weermodel wil van deze dynamische situatie maar weinig weten waardoor de onzekerheid in de forecast flink op de helling komt te staan. Het zal dus een typische situatie ‘nowcasten’ worden waarbij de atmosferische situatie op de laatste situatie bekeken moet worden. Op basis van de situatie zaterdagochtend wordt er ook een waarschuwingskaart onder deze alinea geplaatst.

onweer 21 mei 2016

Er werd voorlopig gekozen voor een ‘high-end’ waarschuwing voor zaterdagavond. Als de aanwezige windschering en dauwpunten in de volgende runs blijven aanhouden kan gekozen worden voor een upgrade naar level 2.

Windschering is nodig om een roterende luchtkolom te veroorzaken in de updraft van de onweersbui. Bij gunstige omstandigheden vertoont het onweer ‘supercell-karakteristieken‘ met een verhoogde kans op windverschijnselen. Dat kan gaan van shelfcloud tot valwind of zelfs in een extreem geval, een windhoos. Als de weerkaarten van het Amerikaans weermodel doorzetten, dan is de kans daarop vooral groot boven het noorden van Frankrijk, in mindere mate boven België en al zeker niet boven het Nederlands grondgebied.

low level windschering 21 mei 2016

Windschering tussen 0-1 km is alvast gunstig te noemen voor horizontale vorticiteit in de atmosfeer.

deep layer shear 21 mei 2016

Tussen 0 en 6 km is het windscheringsprofiel ook gunstig te noemen. Belangrijk om de stijg- en daalstromen van elkaar te scheiden in een fiks onweer.

Duitsland maakt kans op 30°C

Voor België en Nederland lijkt vooral zaterdag een thermische uitschieter te worden. Bij onze oosterburen gaat het kwik nog een flink stuk hoger klimmen met op veel plaatsen in het centrum en oosten van Duitsland maxima tot 30°C. Daar wordt de warme episode ook afgesloten met klank- en lichtspel.

warm duitsland 22 mei 2016

Uitgelichte afbeelding: Lebak Photography (Antwerpen)

  • Warm weerbeeld houden we vanaf donderdag vast tot en met zondag. Geregeld temperaturen tot 25°C met onweerachtige buien in de namiddag. Geen slecht weerbeeld me dunkt.

  • Thomas

    Op basis van de weermodellen GFS 12z en WRF 12z kunnen we concluderen dat het weekend warm en onweerachtig zal verlopen. Östgewitter, warmteonweer (pulsstorms) zullen waarschijnlijk aan de orde zijn. Relatief lage SRH 0-3 km-waardes en een DLS die volgens WRF tussen rond 20 m/s ligt zullen er voor zorgen dat de organisatiegraad matig is. Single en multicells zullen de norm zijn. Dit is wel een voorzichtige voorspelling want deze waardes staan nog niet vast, en aangezien een klein beetje meer of minder windschering in zo’n sitautie soms een wereld van verschil kan betekenen.

  • Inderdaad, goed gezien. Zal wel een typisch gevalletje Duitsland worden voor de chasers.

  • Thomas

    GFS 06z berekent voor volgend weekend en met name zondag hoge CAPE- en Lifted-waardes. Als er hierbij dynamiek in de atmosfeer zou zitten kan het wel eens serieus prijs zijn. Alleen jammer van de termijn, maar het lagedrukgebeid dat die onstabiele luchtmassa’s op ons afstuurdt ligt al vanaf volgende week woensdag boven het Iberisch Schiereiland. M.a.w. de setting die we hiervoor nodig hebben start al vanaf circa 120 uur wat net binnen de korte termijn is. Benieuwd wat de volgende runs ons vertellen…

  • Dat moeten we nog afwachten met de huidige bewolking in de aanvoerroute.

  • Peter

    In het noordoosten van Nederland kan het zelfs 25°C worden rond 14u.

  • Thomas

    Het koufront heeft wat vertraging en zit dus westelijker dan gisteren voorspeld was. Het kan dus zijn dat het in het oosten met een beetje geluk nog opnieuw een mooie 22°C wordt. Volgens harmonie zouden wel rond de middag de eerste cellen ontstaan met mogelijk onweer.

  • Peter

    Update 4:20: normaal ben ik dit uur niet wakker, maar ben net opgeschrikt door een luide donder. Het onweer heeft dus België bereikt en is op weg naar het centrum van het land. Het is wel al afgezwakt in intensiteit. De hoeveelheden neerslag zijn wel redelijk groot te noemen voor het westen en centrum van het land, wat dan weer goed is voor de plantjes.

  • Thomas

    Onweer boven centraal Frankrijk intensiveert behoorlijk hard momenteel.

  • Dexy Roelvink

    Update 20.30h: Onweer nadert België. Eerste bliksemontladingen vlakbij Rijsel. De onweerslijn die aan het begin van de avond over Normandië trok, bevindt zich nu boven het Kanaal. Inmiddels zijn deze buien flink geactiveerd en worden er meer dan 100 ontladingen per minuut gemeten. Het systeem trekt de komende uren noordoostwaarts over het Kanaal en het Nauw van Calais.

  • Dexy Roelvink

    Update 19.00h: De eerste buien trekken België binnen (Henegouwen en West-Vlaanderen). Er is nog geen sprake van onweer. Boven Frankrijk ontstaan nu wel snel onweersbuien. Met name die boven Normandië is een zeer actief exemplaar (vertoont kenmerken van een supercell met driehoeksecho).

  • Dexy Roelvink

    Update 18.00h: Eerste onweersbuien zijn boven Noordwest-Frankrijk ontstaan. Tientallen bliksemontladingen nu al. Het geheel trekt de komende uren noordoostwaarts.

  • Trudy Smit-vd Wal

    Respect voor hun! Ik zou t niet durven…..

  • Trudy Smit-vd Wal

    Hier 20.6 in Stavoren!

  • Dexy Roelvink

    Het is zover: onze chasers zijn onderweg! Met drie wagens waaieren ze uit over België en Noord-Frankrijk. Blijf op de hoogte via Instagram. https://www.instagram.com/noodweerbenelux/

  • Thomas

    Geloelogisch gezien zullen er mogelijk een paar minuten tussenzitten maar dat is verwaarloosbaar. 😉

  • Peter

    Is er een tijdverschil van 2uur tussen scherpenheuvel en ieper? :p Hier om 16u 23,6°C

  • Thomas

    Momenteel (14:00) is het 24,2°C te Scherpenheuvel.

  • Thomas

    Om 14:30 is het reed 23,6°C. Doordat lage en middelhoge bewolking beter is opgelost is het iets warmer geworden dan gedacht. Rond deze tijd van het jaar valt het warmste punt van de dag ongeveer rond 15:30 dus de 24°C zou wel eens overschreden kunnen worden.

  • Thomas

    Inderdaad, forcering wordt pas groter rond middernacht.

  • Dexy Roelvink

    De Significant Tornado Parameter (STP) slaat in de nieuwste GFS 06z-run nog hoger uit dan in de voorgaande runs. De hoge windshear (met name in het onderste deel van de atmosfeer) ligt hier voor een groot deel aan ten grondslag.

  • Akkoord, maar daar is convectie vanaf de grond niet ideaal. Meeste forcering richting het westen.

  • Thomas

    GFS 06z berekent nog steeds de hoogste CAPE- en SRH-waardes boven het centrum van België. Ook DLS is niet mis!

  • Deze namiddag houdt @dexyroelvink:disqus jullie up to date over de situatie qua onweer.

  • Goedemorgen! Collega’s bij Estofex en Keraunos kiezen beiden voor level 2 zone boven het noorden van Frankrijk met optioneel ook België in de weersverwachting. Vooral de kans op hagel (2/3 cm) en potentiële windhozen vormen de basis van deze keuze. Vanaf 18:00 start de convectie boven Frankrijk om daarna te organiseren in een squall line richting Benelux. Aan de voorzijde van dergelijke systemen zijn flinke windstoten mogelijk. (80 – 100 km/h)

  • Bradley Lems

    Nieuwe waarschuwing binnen van estofex een lv2 voor een groot deel van frankrijk en grootste deel van belgië.

  • Weerkaarten zien er inderdaad niet slecht uit voor zaterdagavond. Uitsluitsels in de 00:00 en 06:00 run gecombineerd met de kaarten van AROME en Harmonie. WRF als extra update. Indien relevant een upgrade van de waarschuwingskaart op onze Facebookpagina. Bedankt voor jullie visie te delen heren!

  • Bradley Lems

    GFS geeft nog steeds bijna hetzelfde uit als gisteren op gebied van lifted index en CAPE waarden ? Alleen in frankrijk is de CAPE waarden al een stuk lager als gisteren. Hou ook rekening met de zeewind want als die opkomt zullen we weinig of geen onweer hebben. Foto upload gaat niet want geheugen van de foto is meer dan 2 MB. Dat zou toch wat hoger mogen liggen noodweer.

  • Thomas

    GFS 12z berekent de hoogste CAPE- en SRH-waardes voor het centrum van België.

  • Bradley Lems

    Ik heb problemen om in wetterzentrale te geraken,iemand hier ook problemen mee? Als alles goed gaat ga ik proberen wat foto’s te trekken morgenavond aan de dijk.

  • Dexy Roelvink

    De Significant Tornado Parameter (dikke gekleurde lijntjes) van GFS slaat morgenavond behoorlijk uit. Aanmerking hierbij is dat GFS vermoedelijk met te hoge dauwpunten rekent. Dit betekent dat de onderstaande STP-waarden ietwat aan de hoge kant zijn. Desondanks geeft het een indicatie.

  • Kevin Smetryns

    De huidige mening van WRF dat ik in de zomerperiode vaak de betere vind voor simulaties. Ziet er niet slecht uit!

  • In de ochtendrun van GFS (00:00) blijft de onstabiliteit en windschering aanwezig. Voorkeur voor het westen en centrum van België. Mogelijk dat we later vandaag een update plaatsen.

  • Probeer afbeeldingen als dit uit te snijden en niet een screenshot te plaatsen van het hele scherm. Dank

  • Bradley Lems

    Inderdaad goeie kansen op onweders zaterdagavond maar hoe goed de weermodellen het ook weer tonen het is altijd afwachten. GFS geeft toch goeie CAPE waardes en lifted index gaat ook mooi in de min. Onweerliefhebber en zouden de kansen goed zijn ga ik op de dijk om het te bewonderen 🙂