Zwakke en korte La Niña op komst: nattere herfst en winter?
0
We krijgen dit najaar een La Niña voorgeschoteld. Dat is het welbekende oceanisch-atmosferische fenomeen dat het weerbeeld globaal beïnvloedt. Volgens de laatste runs van verschillende internationale centra is er een kans van ongeveer 55 tot 60 procent dat zich tussen september en december 2025 een La Niña ontwikkelt. Maar het wordt een zwakkere, korte La Niña. Toch kan zelfs een matige afkoeling van de tropische wateren in de Stille Oceaan leiden tot grote gevolgen elders. We bekijken wat dit betekent voor de herfst en winter 2025 in Europa.
- Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
- Volg de interessante weerberichten op Youtube
Wat is La Niña?
La Niña ontstaat wanneer de oppervlaktetemperaturen van het tropische deel van de Stille Oceaan duidelijk koeler zijn dan normaal. Vaak duurt dit maanden aan een stuk. Die koelere temperaturen (een paar graden) lijken misschien een klein detail, maar het heeft grote gevolgen omdat oceaan en atmosfeer sterk in wisselwerking zijn met elkaar. En laat die koelere zone (in het geval van La Niña) in de Stille of Grote Oceaan nu heel erg groot en dus doorslaggevend zijn. Wat daar gebeurt, resoneert in de rest van de wereld.
- La Niña heeft ook een zusje in de Atlantische Oceaan.
Het afkoelende water wijzigt de patronen van passaatwinden, wolkenvorming en neerslag. Het resultaat: op sommige plekken in de wereld vallen overvloedige regens tijdens La Niña. Dat leidt dan tot overstromingen, terwijl elders juist droogte en hitte toeslaan. (El Niño slaat op de omgekeerde toestand bij dit systeem, dat gezamenlijk als de ENSO bekendstaat: El Niño Southern Oscillation).
- ENSO en wereldweer vorige winter: 2024-2025
Hoewel La Niña “geboren wordt” in de Stille Oceaan, verspreiden de gevolgen zich via de atmosfeer over de rest van de wereld. Zo reikt de invloed tot in de Atlantische Oceaan en dus ook tot Europa.
- Lees alles over het klimaat in dit leuke boek!
Neutrale ENSO sinds maart 2025
Sinds maart 2025 zaten we in neutrale ENSO-condities waarbij het oppervlaktewater in de tropische gordel in de Stille Oceaan niet kouder en ook niet warmer dan gemiddeld was. Vanaf september werd echter een omslag verwacht, en modellen wijzen nu steeds meer naar de komst van La Niña.
- Zuid-Afrika is een van de plekken waar het klimaat sterk door de ENSO wordt beïnvloed (vooral droogte/neerslag cycli).
Kansen: neutraal of toch La Niña op komst?
De verschillende instituten verschillen licht in hun cijfers, maar de tendens is eenduidig. Het Amerikaanse Climate Prediction Center geeft La Niña dit najaar 56 procent kans, terwijl de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) mikt op 55 tot 60 procent. Het International Research Institute for Climate and Society (IRI) schat de kans op neutraliteit hoger in, maar ook daar neemt de kans op La Niña toe naarmate de herfst vordert.
Zwakke en korte La Niña op komst
Belangrijk is dat het in alle gevallen gaat om een zwakke en kortstondige La Niña, die tegen het begin van 2026 waarschijnlijk alweer plaatsmaakt voor een neutraal panorama. Een nieuwe El Niño ligt nog niet in de savooien.
La Niña: effecten herfst en winter
Eerst Noord-Amerika in de vuurlinie
Voor dit najaar toont het ECMWF in haar medium tot langetermijnvoorspellingen drukpatronen die typisch zijn voor een zwakke La Niña: hogedruk boven de noordelijke Stille Oceaan en lagedruk boven oostelijk Canada. Dit draagt bij aan een verstoorde straalstroom en een verzwakt poolwervelpatroon. In Noord-Amerika vertaalt zich dat in een warm en droog najaar voor grote delen van de VS, terwijl er aan de noordwestkust en in zuidelijk Canada juist meer neerslag gaat vallen. De Rocky Mountains en de Appalachen maken kans op vroege sneeuwval.
La Niña: effecten in Europa
Voor Europa zijn de effecten van La Niña minder uitgesproken, maar niet onbestaande. Vooral tijdens de wintermaanden kan de invloed merkbaar worden. Het ECMWF voorziet dat de winter 2025-2026 in Noord-, West- en Centraal-Europa ietwat kouder dan normaal zou kunnen uitpakken, zeker in combinatie met een negatieve NAO. Dit komt doordat hogedrukblokkades boven Groenland en het Arctisch gebied mogelijks koudere luchtstromen naar het zuiden omleggen.
- Meer over links tussen ENSO en NAO.
Wat neerslag betreft verwachten de modellen meer regen en sneeuw in Scandinavië en het Verenigd Koninkrijk. Ook in delen van de Middellandse Zee regent het waarschijnlijk meer. Voor het grootste deel van het continent blijven de neerslaghoeveelheden rond normaal of minder dan normaal. Opvallend is dat het signaal voor sneeuw eerder negatief is, behalve in Noord-Europa waar juist bovengemiddelde sneeuwval mogelijk is.
- Volg het weer op met dit weerstation.
- Hoe de NAO het weer in Europa bepaalt (ook voor het verleden berekend via jaarringen).
Stille Oceaan in het oog houden
La Niña komt terug, maar wat flauwtjes. Maar aangezien die de wereldwijde patronen toch beïnvloedt, loont het zeker de moeite de komende maanden de ontwikkelingen in de Stille Oceaan op te volgen. Wat daar gebeurt, kan uiteindelijk bepalen hoe onze herfst en vooral onze winter eruitzien.