Start van een actief tornadoseizoen voor 2026 in de Verenigde Staten!

Maart is al een week bezig, en daarmee is traditiegetrouw het tornadoseizoen in de VS van start gegaan. De weerkaarten liegen er niet om. Uitgesproken vandaag liepen de kansen op zwaar weer op in de centrale staten van het land en er is zelfs kans op tornado-activiteit. Maar wat vertellen de eerste signalen uit de atmosfeer ons over het tornadoseizoen voor 2026? Volgens Amerikaanse bronnen zal dit seizoen vroeg en actief starten, maar in het algemeen niet zo actief zijn als vorig jaar.  

• Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
• Volg de interessante weerberichten op Youtube

Zoveel tornado’s krijgt de VS!

Volgens langetermijnvoorspellingen wordt de VS dit jaar 1050 tot 1250 tornado’s toebedeeld. Dat in vergelijking met een totaal van 1544 tornado’s vorig jaar. Het historische gemiddelde in de VS is 1225. Al is de activiteit misschien iets lager dit jaar, toch wordt maart een actief tornadoseizoen.

• Geïnteresseerd in het weer? Bestel dan dit leuke boek!

Tornadoseizoen is begonnen

De eerste signalen uit de atmosfeer wijzen erop dat de aftrap van het tornadoseizoen van 2026 in de Verenigde Staten mogelijk vroeg en actief is. Meteorologen zien patronen in de hogere luchtlagen die de ontwikkeling van krachtige stormsystemen kunnen bevorderen, met name boven delen van de staten Arkansas, Oklahoma, Texas en de lagere Mississippi-vallei gedurende de maand maart.

• Tornado’s vorig jaar in vol tornadoseizoen.

Invloed van straalstroom op het tornadoseizoen

Analyse van recente windpatronen op grote hoogte laat zien dat de straalstroom boven de oostelijke Stille Oceaan versterkt is en zich uitstrekt richting het westen en midden van de Verenigde Staten.

Zo’n configuratie staat erom bekend dat zij een serie aan stormsystemen kan aanwakkeren die vanuit het westen het binnenland intrekken. Wanneer deze systemen de Great Plains en het zuiden van de VS bereiken, kunnen ze zich onder de juiste omstandigheden ontpoppen tot zwaar onweer.

• Ook in Europa zijn tornado’s mogelijk, maar veel zeldzamer.

• Ook de ENSO speelt een rol, maar die is nu bezig met een omslag van El Niña naar El Niño.

Gebied met verhoogde energie boven de Stille Oceaan

Meteorologen kijken vooral naar patronen op ongeveer 5,5 kilometer hoogte. Daar speelt wind een belangrijke rol bij de organisatie van grootschalige weersystemen.

Er is een duidelijk gebied met verhoogde energie boven de oostelijke Stille Oceaan, gericht op de westkust van de Verenigde Staten. Verder landinwaarts kan die aanleiding geven tot de ontwikkeling van troggen – langgerekte zones met lagere luchtdruk – boven de centrale en zuidelijke staten.

• Onderzoek van ons team in Tornado Alley (2025)

Vochtige lucht uit de Golf van Mexico

Als een dergelijke configuratie van de straalstroom samenvalt met vochtige lucht die vanuit de Golf van Mexico naar het noorden wordt aangevoerd, ontstaat een omgeving die bijzonder gunstig kan zijn voor zwaar onweer en de kans op tornado’s.

• Geïnteresseerd in het klimaat? Bestel dan dit leuke boek!

De Golf van Mexico is door langer wordende dagen opnieuw aan het opwarmen, en geeft haar energie af aan de luchtlagen erboven.

• Ook de Arabische Zee bulkt van energie (weergegeven door CAPE), maar toch krijg je daar geen extreem weer, waarom?

Reeds in het vroege voorjaar begint deze warme en vochtige lucht vanuit het zuiden noordwaarts op te rukken, terwijl er nog koudere (en soms ijskoude) luchtmassa’s uit het noorden aanwezig zijn. Dat contrast vormt dé brandstof voor onweersbuien.

Vanaf 4 maart: CAPE-waarden op het land nemen toe.

Energierijke luchtstromen uit de Golf van Mexico leken vanaf woensdag 4 maart Texas binnen te stromen. Vanaf dan begonnen de CAPE-waarden op het land weer te stijgen. De outlook van het Storm Prediction Center voor zwaar weer vandaag toont dan ook een verhoogde kans op regen, stortbuien, wind en hagel in het binnenland.

• Meer over supercellen en tornado-uitbraken in de VS.

De kans op tornado’s is echter nog vrij klein (10%). We zitten nog niet aan spectaculaire CAPE-waarden van 2000 joule en meer. CAPE is de hoeveelheid convectieve energie die in de lucht aanwezig is. Hoe hoger, hoe sterker de lucht de neiging heeft om te stijgen, met explosief weer als gevolg.

• Ooit al gehoord van een stormglas? Bestel het hier en mis nooit meer een storm!

Arkansas ligt in de risicozone voor zwaar weer

Vooral de staat Arkansas volgt de ontwikkelingen nauwlettend. In maart ligt deze regio klimatologisch gezien in een zone waar meerdere atmosferische factoren samenkomen.

Koude lucht uit het noorden botst er met warmere en vochtige lucht uit het zuiden, terwijl sterke windschering – een verandering van windsnelheid en -richting met de hoogte – vaak samenvalt met toenemende instabiliteit in de atmosfeer. Dat zijn precies de ingrediënten die nodig zijn voor de vorming van supercellen, de krachtige onweersbuien die vaak tornado’s voortbrengen.

• Meer over een wedge tornado in 2022.

Vooruitblik tornadoseizoen

Vooruitzichten suggereren dat de tornadostatistieken voor maart mogelijk boven het gemiddelde kunnen uitkomen. Dat betekent niet noodzakelijk dat er één grote uitbraak zal plaatsvinden, maar eerder dat er meerdere stormsystemen achter elkaar kunnen optreden. Elk afzonderlijk systeem kan onder de juiste omstandigheden zwaar weer produceren, inclusief tornado’s, hagel en krachtige windstoten.

Hoe betrouwbaar zijn de voorspellingen wat betreft zwaar weer en tornado’s?

Langetermijnvoorspellingen gaan altijd over kansen en niet over zekerheden. Het feit dat de atmosferische patronen gunstig lijken voor zwaar weer betekent niet dat elke storm automatisch een tornado zal produceren. Veel details – zoals de precieze positie van fronten, luchtmassa’s, vochtigheid en temperatuur – worden pas kort van tevoren duidelijk.

Toch is de voorspelling noodzakelijk, als herinnering aan de inwoners van de risicovolle regio’s om zich voor te bereiden op het komende tornadoseizoen.

Alles bij elkaar genomen laten de huidige atmosferische signalen zien dat het voorjaar van 2026 mogelijk een dynamische start krijgt in het zuiden van de Verenigde Staten. Met een actieve straalstroom en de eerste toestroom van warme lucht uit de Golf van Mexico brengt maart mogelijks een verhoogd risico op zware stormen in onder andere staten zoals Texas, Oklahoma, Arkansas, Louisiana, Mississippi en Missouri.