Hitte op dinsdag gevolgd door fel onweer?

Moet de zomer van 2018 zich eigenlijk nog bewijzen op dit moment? Weken, zelfs maanden wordt het West-Europees weerbeeld gedomineerd door uitlopers van hogedruk ten westen van Portugal. Daar moet ooit wel een einde aan komen zou je gaan denken. Een tijdelijke omslag wordt in stelling gebracht op dinsdag 7 augustus 2018. De onweerskansen worden groter vanuit Frankrijk doordat er zich een bel met extreem warme lucht gaat settelen in de buurt van België, Nederland en Luxemburg.

Tijdelijk (extreem) heet?

Voor deze onweersverwachting kijk ik naar zowel convectie vanaf de grond (onstabiliteit) als de dynamische kant van het verhaal (windschering). Beide parameters zijn nodig om hevig onweer te veroorzaken op dinsdag. Voor deze onweersverwachting worden weermodellen gebruikt met output van maandag 6 augustus 2018. Vergeet dus zeker niet de livestream op te volgen die gepland staat op dinsdag tussen 17 en 18 uur in de voormiddag.

Aanmelden daarvoor kan gratis via de rode knop op ons YouTube-kanaal.

Als eerste hanteer ik het detail weermodel HARMONIE, afkomstig van onze Nederlandse collega’s bij het KNMI in Nederland. Dit weermodel gaat behoorlijk los met een gloeiend hete 39°C op sommige plaatsen in België. Nederland puft en zweet uiteraard ook met gemiddeld 35°C op heel wat plaatsen en een lokale 38°C tegen de Nederlands-Belgische grens.

Dit soort extreem hoge temperaturen is een ideale voedingsbodem voor enkele krachtige warmte-onweders. Indien deze temperatuur wordt gehaald op dinsdagnamiddag, dan mogen we ons ook verwachten aan een flinke hoeveelheid Surface Based Cape (SBcape). Het Amerikaans weermodel berekent daarbij waarden van 1500 tot 2500 J/kg. Wanneer je weet dat een onweer voldoende heeft aan 100 tot 300 J/kg om zich te manifesteren, dan begrijpt u dat er dinsdag het één en het ander mogelijk is qua hevige buien.

surface based cape volgens GFS

Het Amerikaans weermodel GFS berekent behoorlijk wat onstabiliteit op dinsdagnamiddag. Dat lijkt te resulteren in lokaal hevig onweer verspreid in de Benelux. (Wetteronline)

Windschering zorgt voor randverschijnselen?

Om onweer toe te laten zich te gaan organiseren langs 1 lijn is windschering vaak erg belangrijk. De verandering van de wind met de hoogte en eventueel de verandering van die wind in snelheid kan ervoor zorgen dat onweer zich explosief gaat gedragen boven een bepaalde regio. Veel wind in de onderste km zorgt bijvoorbeeld voor een toename in de kansen op windhozen. Gaat vervolgens ook de wind tussen 0-6 km gaan aanwakkeren, dan neemt de kans op een squall-line toe met hevige windstoten en/of forse hagel.

Windschering tussen 0-1 km (LLS)

Wanneer er dinsdag onweersbuien gaan ontstaan in de namiddag/avondperiode dan beschikken die over voldoende energie (zie paragraaf rond CAPE). Gaat die onweersbui echter ook gebruik maken van de low level windschering, dan kan de stijgstroom van de bui gaan kantelen en stijgt de kans op roterende windverschijnselen (tuba/windhoos). Om aan te tonen dat die zich behoorlijk agressief gedraagt dinsdag, post ik even de waarden van het Amerikaans weermodel GFS.

windschering namiddag

Low level windschering in de namiddag.

Windschering in de avond

Toename wind wanneer de avondperiode aanbreekt. We halen dan 4 tot 7 m/s.

Windschering tegen middernacht

Windschering gaat tegen middernacht fors stijgen met 10 tot 12 m/s boven België en 5-8 m/s boven Nederland. Hoe hoger de waarden, hoe sneller de kans stijgt op eventuele roterende windverschijnselen.

Windschering tussen 0-6 km (DLS)

Willen we vervolgens hebben dat het onweer zich langer kan standhouden om van punt X naar punt Y op te schuiven, dan is de deep layer shear tussen 0 en 6000 meter van belang. Onweer kan zich hierdoor gaan clusteren op 1 lijn en zo een groter gebied van de Benelux gaan beïnvloeden. Het gaat dan meestal gepaard met een toename van de windstoten tijdens de passage van deze buien. De kans op hagel neemt ook stelselmatig toe met het hoger worden van deze DLS.

deep layer windshear

Tijdens de passage van de onweersbuien in de late namiddag/avond zwengelt de DLS aan tot 15-20 m/s boven België en Nederland. In combinatie met een stevige grondwind in de onderste 1000 meter en een forse Surface Based Cape zijn enkele supercells niet uitgesloten. Mogelijk dat hierdoor wind en/of hagelschade ontstaat.

Gevaar voor grote hagel

Bovenstaande convectieve parameters (CAPE) en dynamische parameters (SHEAR) zorgen op dinsdag dus voor een mogelijk hevige set-up als het aankomt op onweersbuien. Hoe langer de opklaringen in de namiddag de ontwikkeling van buien kunnen tegenhouden, hoe intenser de eerste exemplaren zullen zijn. Het is de verwachting dat in de avondperiode de buien zich meer gaan organiseren door het toenemen van DLS en dusdanig ook windschade kunnen veroorzaken over een grote gebied in de Benelux. Het Franse weermodel AROME berekent bijvoorbeeld windstoten tot 100 km/u en meer.

windstoten tijdens hevig onweer

Windstoten volgens het Frans weermodel AROME kunnen pieken dinsdagnamiddag/avond naar 100 km/u bij onweersbuien. (meteociel.fr)

hagelkans tijdens hevig onweer

De verwachtte grootorde van eventuele hagel piekt tegen dinsdagavond naar 3 tot 5 cm. Dit lijkt ons vooral plausibel bij ‘jonge’ onweersbuien die nog maar net ontstaan en/of bij de meer georganiseerde exemplaren in een squall-line. (estofex.org)


Lees ook eens: