Iedereen kent de regio in Amerika waar regelmatig forse tornado’s dood en vernieling zaaien. Het gaat hier om de streek van Oklahoma, Texas, Kansas en Nebraska. Deze gebieden in Noord-Amerika liggen geografisch perfect voor een explosieve cocktail in de vorm van supercells. Deze buien worden veroorzaakt door de botsing van diverse luchtsoorten (koude versus warme lucht) wat resulteert in roterende exemplaren (draaiende beweging in de bui).

Het zal velen verbazen, maar ook Europa heeft een dergelijke set-up met de koelere lucht vanuit het westen en de soms hete luchtmassa’s vanuit het zuiden van het continent. Voeg daarbij nog een Spaanse pluim aan toe en je hebt een ideale omgeving voor windhozen.

Het tornado alley van Europa

Enkele onderzoekers verbonden aan het ESSL (European Severe Storm Laboratory), Pieter Groenemeijer en Thilo Khüne, hebben een bijzonder interessante verhandeling geschreven over tornado’s in Europa. Voor iedere liefhebber van extreem weer die dit artikel leest een must om zelf eens door te nemen. Doordat het volledig in het Engels is geschreven, kan u hier een kleine samenvatting in het Nederlands lezen. Het volledig manuscript via researchgate.net

Pieter en Thilo hebben hun gegevens gekoppeld aan de meldingen van het ESWD waar liefhebbers van extreem weer meldingen kunnen plaatsen van windhozen, hagel, destructieve windstoten en nog zoveel meer.

tornado alley van europa

Op bovenstaand kaartje zien we de ‘density’ of frequentie van tornado’s in Europa. Opvallend is dat er heel wat meldingen binnenkomen vanuit België, Nederland, Luxemburg en natuurlijk Duitsland. Elders in Europa zien we heel wat minder reports en dus ook een minder rode kleuren. Dit gebrek aan reports uit Centraal-Europa en de gebieden rond de Middellandse Zee moeten we meenemen in het verhaal om vast te stellen dat mensen in het westen van Europa meer geneigd zijn om hun melding te plaatsen via het ESWD. Mogelijk dat er elders in Europa nog te weinig kennis is van het platform.

Dit kaartje is een samenvatting van bijna 10.000 meldingen van tornado’s. Elk verschillend van intensiteit op de Fujita-schaal. Veelal zijn het tornado’s van de minst destructieve vorm (F0 tot F2). Heel soms zit er een zwaarder exemplaar tussen, maar een F5 is eerder een unieke gebeurtenis dan een vaak voorkomend fenomeen (iets wat ze in Noord-Amerika niet kunnen zeggen).

Opmerkelijk wanneer we de studie van Pieter en Thilo iets nauwkeuriger gaan lezen. Waar de meeste tornado’s voorkomen (zie eerste afbeelding in dit artikel) zijn er maar liefst 4 tot 5 tornado’s gerapporteerd geweest met een intensiteit van F4 tot F5. We denken dan vooral aan de exemplaren in het noorden van Frankrijk (ten zuiden van de provincie Namen, België). Ook de gebieden grenzend aan de Nederlands-Duitse grens zijn gevoelig voor extra forse windhozen (F3 of hoger).

aantal tornado's in Europa volgens ESWD

Stormjagers kijken uit naar de lente/zomerperiode

De mensen verbonden aan deze website, de stormjagers van NoodweerBenelux, kijken dus maar al te graag uit naar de zomermaanden. Vanaf april mogen we toch al rekenen op flinke buien die vanuit het zuiden dynamische getriggerd kunnen worden. Dat betekent dat we naast onstabiliteit ook een vleugje windschering meekrijgen en zodoende roterende luchtcirculaties kunnen veroorzaakt worden. In zeldzame gevallen verplaatst deze ronddraaiende luchtkolom zich naar het aardoppervlak en spreken we van een windhoos.

stormjagers noodweer Benelux