Ostgewitter in de Benelux

Afgelopen dagen werd er op verschillende plaatsen onweer waargenomen. Net zoals de voorbije dagen komen die onweersbuien in de meeste gevallen bij ons aan vanuit het westen, zuidwesten of zuiden. Heel af en toe gebeurt het wel eens dat zo’n onweersbui met een oostelijke luchtstroming tot bij ons gevoerd wordt. In dit geval spreken we van ‘Ostgewitter’, of dus onweer dat ons vanuit het oosten bereikt. Hoe gaat dat in zijn werk en wat zijn de omstandigheden waardoor zo’n bui kan ontstaan?

Deelnemen aan discussie?Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als liefhebber van het weer en klimaat aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s opladen.

Deel jouw eigen passie? Ben je geïnteresseerd om als vrijwilliger weergerelateerde artikels te schrijven? Contacteer ons dan via jobs@noodweer.be

Wat is Ostgewitter?

Gebruikelijk vormen onweersbuien zich bij ons boven eigen land, de Noordzee of Frankrijk. Vervolgens worden ze dan naar ons gevoerd in een westelijke of zuidelijke luchtstroming. Bij Ostgewitter, een minder gebruikelijke situatie, ligt het ontstaansgebied van de buien echter net ten oosten van de Benelux of ontstaan ze boven de Ardennen. Daarna worden ze in een oostelijke stroming westwaarts gevoerd.

Een voorbeeld van Ostgewitter: de onweersbuien komen vanuit het oosten.

Waarom komt Ostgewitter zo weinig voor in onze regio? Bij Ostgewitter is het gebruikelijk dat er een hogedrukgebied boven het noorden van Europa ligt en een lagedrukgebied ten zuiden van onze regio. Warme en droge continentale lucht boven Oost-Europa kan dan met een oostenwind de Benelux binnenstromen.

  • Wil je meer te weten komen over het weer? Gebruik dit boek en maak binnenkort je eigen weersverwachting (aff.)

Om tot Ostgewitter te komen, is het daarbij noodzakelijk dat het hogedrukgebied niet te sterk is. Anders kan een subsidentie-inversie de doorgroeimogelijkheden van de buien sterk beperken. Ook moet de continentale lucht, die vaak droog is, een voldoende hoeveelheid vocht bevatten. Ook dit kan een beperkende factor zijn.

Ostgewitter in de Benelux ontstaat dus pas als alle bovengenoemde puzzelstukjes op zijn plaats vallen. Dit gebeurt echter niet zo heel vaak.

Typische luchtdrukconfiguratie voor Ostgewitter. Met een hogedrukgebied ten noorden van ons en een lagedrukgebied ten zuiden, wordt een oostelijke luchtstroming opgewekt.

Vaak is het zo dat er bij Ostgewitter weinig stroming in de bovenlucht is. De buien worden namelijk minder aangedreven door de dynamische setting van een oprukkend lagedrukgebied vanuit het zuiden of westen. Hierdoor bewegen deze buien zich maar heel langzaam voort en kunnen ze heel lang boven hetzelfde gebied hangen.

  • Meet de neerslag veroorzaakt door Ostgewitter via een digitaal weerstation. De Alecto 5500 is een prima toestel (aff.)

Daardoor ontstaan dan ook grote regionale verschillen. Op bepaalde plaatsen kan het dan tot wateroverlast komen, terwijl er in andere gebieden juist niets aan de hand is.

Case study: 1 juni 2016

We bekijken even een case study van 1 juni 2016. Op die dag bevond er zich een hogedrukgebied ten noorden van ons. Samen met een lagedrukgebied ten zuiden van ons, werd een oostelijke luchtstroming gegenereerd. Zoals duidelijk werd hierboven, is dit een typische luchtdrukconfiguratie voor Ostgewitter in de Benelux.

De luchtdruksituatie op 1 juni ’16. Er wordt een oostelijke luchtstroming op gang gebracht en de nabijheid van een lagedrukgebied zorgt voor onstabiliteit.

Door de combinatie van warme lucht aan de grond (in Nederland werd het die dag zomers warm), de aanvoer van vocht en de koude bovenluchten door de nabijheid van het hoogtelaag, werd onstabiliteit gegenereerd. De CAPE liep op tot zo’n 1000 J/kg op sommige plaatsen.

De atmosfeer werd duidelijk onstabiel.

In de loop van de dag ontstonden er dan ook onweersbuien, typisch ‘Ostgewitter’. De buien werden in een (noord)oostelijke luchtstroming naar onze regio gevoerd vanuit Duitsland. In de wijde omgeving werden meer dan 75000 bliksemschichten geregistreerd.

Typisch Ostgewitter op. 1 juni 2016.

Bekijk ook zeker ons artikel van die dag!

Definitie van Ostgewitter

Samenvattend kunnen we stellen dat Ostgewitter is een vorm van onweer dat vanuit het oosten richting onze regio aangevoerd wordt. Dit is een minder voorkomende vorm van onweer bij ons omdat er zich een een aantal omstandigheden moeten voordoen die niet zo gebruikelijk zijn. Ostgewitter in de Benelux zorgt vaak voor grote regionale verschillen door de lage treksnelheid van de buien en de minder dynamische setting. Op de ene plaats valt er overvloedige neerslag, terwijl er elders niets aan de hand is. Daarom is het bij dit soort buien altijd uitkijken geblazen en kunnen ze behoorlijke overlast genereren.