Hoe ontstaan wervelwinden?

Het zijn natuurfenomenen die ons bij de keel grijpen. Orkanen, wervelwinden en tornado’s eisen dan ook alle feedback die meteorologen tot nu toe kunnen geven. Om de werking van een orkaan te begrijpen is het belangrijk om eerst te kijken hoe een tropische depressie ontstaat. Deze weersystemen situeren zich meestal rond de Evenaar en profiteren van een hoge temperatuur van zeewater. Bij gemiddeld 26°C kunnen dergelijke systemen uitgroeien tot orkanen. Ze trekken namelijk veel vocht en warmte uit de omgeving naar het centraal punt: het oog.

Het oog is een speciaal fenomeen bij de werking van een wervelstorm. Het is het fundament van dit natuurfenomeen omdat het pal in de kern zo’n 10 graden warmer is dan aan de buitenkant van de orkaan. We weten ook door satellietopnames dat het daar meestal rustig en aangenaam vertoeven is. Meestal voor slechts enkele uren.

De gradatie van orkanen

Iedere tropische depressie – cycloon – typhoon – orkaan wordt onderverdeeld in categorieën. Dit is een handig systeem om snel en op een éénduidige manier de kracht in te schatten van dergelijke systemen. Er wordt hiervoor gekeken naar de windsnelheid die het systeem produceert.

atmosfeer sandy (wervelwinden)

Gradatie van wervelwinden

-CAT 1 heeft winden tot en met 152 km/uur.
-CAT 2 tot en met 176 km/uur.
-CAT 3 tot en met 208 km/uur.
-CAT 4 tot en met 248 km/uur.
-CAT 5 is groter dan 248 km/uur.

Enkele feiten rond orkanen

Tussen 2 en 5 september trok één van de krachtigste orkanen over het zuidoosten van Noord-Amerika. Labor Day had windstoten aanboord van gemiddeld 320 kilometer per uur. Met een snelle activatie net ten zuiden van Florida vernietigde het alle apparatuur om de precieze windsnelheid te meten. Er vielen ruim 400 doden en de golven piekten aan de kust richting 6 meter ! Opmerkelijk: dit beestje had een luchtdruk van 892.3 hPa !!

Een andere opmerkelijk orkaan – typhoon was Tip. Met een diameter van + 2000 km was het één van de grootste orkanen uit de geschiedenis. De luchtdruk in het systeem viel terug naar 870 hPa met windstoten tot 300 km/h. Opmerkelijk: in het oog van deze orkaan werd het tropisch warm met gemiddeld 30 graden. Een flink contrast met het woeste weerbeeld net buiten deze zone !

Zelf een draaikolk maken

Wie zelf eens een draaikolk wil reconstrueren kan dat het beste doen met een grote fles van 1 liter of meer. Je vult deze met water en laat daarna opnieuw het water uit de fles lopen. Tijdens het wegstromen van het water via de hals wordt er een roterende beweging in gang gezet waarna je zelfs een kleine ‘tornado’ / ‘draaikolk’ in de fles kunt waarnemen.

Een ander en misschien nog bekender voorbeeld is het vullen van een bad. Bij het laten weglopen van de grote hoeveelheid water ontstaat een draaikolk ter hoogte van de afvoer. Hopelijk wordt u niet meegezogen in de rioolbuis 😉