IJzige oostenwind brengt winter dichterbij!

Weermodellen hinten er meer en meer op: een oostelijke stroming in putje winter. In de aankomende kerstweek zal ons weerbeeld volledig keren met ijzige temperaturen. We zien nu de effecten van de teleconnecties. Vanwege een noordelijk hogedrukgebied krijgen de temperaturen de kans om serieus te dalen. Hoe koud wordt het? Valt er sneeuw? In dit artikel werpen we een genuanceerde blik op de weersverandering die eraan zit te komen.

• Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
• Volg de interessante weerberichten op YouTube
• Bekijk zelf de weerkaarten op onze site

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s uploaden.

Oostelijke stroming zorgt voor koude Kerstmis

Dit jaar zal Kerstmis anders verlopen dan we vele jaren hebben gezien. Het zal koud worden, met temperaturen die het stereotiepe beeld van Kerst dit jaar zullen versterken. Een sterke oostelijke stroming wordt de komende dagen op poten gezet, waardoor we komende week onze muts weer op mogen zetten.

• Zorg dat je autoruiten ijsvrij blijven met deze ijskrabber.

Hoe komt deze oostelijke stroming tot stand?

Momenteel vertoeven we in een zuidwestelijke luchtstroming, waardoor het kwik stijgt tot zo’n 12°C. Dit zijn temperaturen die eigenlijk te hoog zijn volgens het langjarige gemiddelde. De komende dagen zal er een complete ommekeer komen in het weerbeeld, hierdoor schakelt de winter een versnelling hoger.

In onderstaande afbeelding is mooi geïllustreerd dat we met een WAA te maken krijgen. Hierdoor krijgt warme lucht de kans om richting het noorden te migreren. Dit uit zich in een hogedrukgebied tussen IJsland en Scandinavië.

Samen met de WAA zal er een lagedrukgebied richting het zuiden duiken. Hierdoor krijg je eigenlijk de omgekeerde wereld. Lagedruk in het zuiden en hogedruk in het noorden. Door deze positie zal er een retrograadse beweging van koude bovenluchten ontstaan en krijgen we dus de oostelijke stroming met ijskoude lucht.

• Analyseer zelf het weer met dit leuke boek!

Omdat deze luchtstroming plaatsvindt in het midden van de winter, zijn de kansen op kouder weer natuurlijk ook veel groter. Het lagedrukgebied dat vlak voor de kust van Italië blijft trappelen, noemen we een Genualaag. De zuidelijke Alpen kunnen ook profiteren van deze setting.

Het kan ook fout lopen!

Let op, in deze weersituaties is het belangrijk om altijd met de voeten op de grond te blijven. Als de hogedruk in het noorden niet voldoende tot stand komt en er kan niet genoeg koude onder het hoog kruipen, komen we in een tussenoplossing terecht. Het zou dan droog blijven met temperaturen tot 5°C en ’s nachts amper vorst.

In onderstaande kaart zie je dat de hogedruk niet noordelijk genoeg trekt. Hierdoor blijft het hoog boven Engeland hangen, waardoor het wel kouder wordt, maar niet zo koud als in de bovenstaande modelbesprekingen. We krijgen dan eerder een tussenoplossing die nog steeds mogelijk is.

Hoe koud wordt het?

De oostelijke stroming zal dus koude lucht met zich meebrengen. Hierdoor zal het kwik snel dalen. De temperaturen komen vanaf Kerst nog maar amper boven het vriespunt uit. Overdag kunnen we temperaturen tussen 1-3°C verwachten. ’s Nachts zal het vlot kunnen vriezen. Met deze luchtstroming zal je vroeg op de avond al negatieve temperaturen kunnen zien. De temperaturen zullen dus meer beginnen lijken op iets dat bij de winter hoort.

• Zelf beginnen met je weerhobby? Bestel je weerstation.

Bewolkingsgraad heeft een groot effect op vorst

Een belangrijke kanttekening die we moeten maken bij het voorspellen van vorst is dat de bewolkingsgraad een grote invloed heeft op de vorst die eraan zit te komen. Dit is dan ook niet altijd meegerekend in de temperatuurpluimen.

Als het ’s nachts opklaart, krijgt de bodem de kans al zijn warmte uit te stralen. Hierdoor kan het ook veel vlotter afkoelen en kan het kwik soms sneller dalen dan de modellen berekenen. Hierdoor kan het dus zijn dat we plots matige tot soms strenge vorst meten. Blijft het bewolkt, dan fungeert de bewolking als een isolatiedeken. De warmte die de bodem overdag opnam, kan dan niet weg.

Is er kans op een witte kerst?

De kans op een witte kerst is minimaal, er zijn berekeningen die wat lichte neerslag berekenen. Een witte kerst is in het algemeen zeer zeldzaam, in de winter van 2010 hadden we voor het laatst een officiële witte kerst. Als de oostelijke lucht ergens wat vocht kan oppikken, is licht gevlok niet uitgesloten, maar de lucht zal voornamelijk aan de droge kant zijn.

Modelbespreking

Er zijn veel modellen die het gewoon droog houden, maar we willen toch illustreren dat eventuele sneeuw soms niet ver weg is.

GFS houdt sneeuw oostelijk

Het Amerikaanse weermodel GFS berekent sneeuw, maar die sneeuw blijft net ten oosten van de Benelux. Dit komt omdat de sneeuwbuien uitdoven naarmate ze westelijk trekken.

Europees weermodel trakteert het zuiden

Het Europees weermodel, ECMWF, berekent dan wel een kleine sneeuwzone die het zuiden van de Benelux zou aandoen. Hierdoor zou er op de middag van kerstdag een sneeuwlaagje kunnen liggen ten zuiden van de Ardennen en in Luxemburg. Let op, dit is één berekening van het model. Er zijn veel berekeningen die het droog houden. De kans op gevlok blijft dus heel klein.

Conclusie

De conclusie van dit artikel is dat het zeker kouder zal worden, misschien wel een van de koudere kerstperiodes die we in de afgelopen jaren gehad hebben. Sneeuw is onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. Als er kleine storingen opduiken in de weermodellen met een hogere resolutie kan er nog weleens een verrassing ontstaan. De positie van het hogedrukgebied is allesbepalend.