Hitte wordt verdreven met stevige regen- en onweersbuien

De afgelopen dagen genoten we van een vroege zomerse periode dankzij een hogedrukblokkade boven West-Europa. De komende periode lijkt daar stilaan verandering in te komen. Het blijft vrijdag en zaterdag nog steeds broeierig warm, maar de onstabiliteit zal merkbaar toenemen met een toenemende kans op stevige regen- en onweersbuien. Door de toenemende luchtvochtigheid zal het zwoel aanvoelen, waardoor de warmte stilaan minder draaglijk wordt. Richting volgende week lijkt het weer volledig om te slaan met merkbaar koeler en wisselvalliger weer. Maar voor het zover is: wat mogen we precies van het onweer verwachten vrijdag?

• Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
• Volg de interessante weerberichten op YouTube
• Bekijk zelf de weerkaarten op onze site

Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s uploaden.

Hogedrukblokkade bracht zomers weer

De afgelopen periode genoten we van een aanhoudend zomerse periode, dankzij de gunstige werking van een krachtige hogedrukblokkade over grote delen van Europa. Onder een omegablokkade en een omvangrijke rug van hogedruk werd zeer warme subtropische lucht aangezogen tot onze contreien. Regionaal is zelfs sprake van een hittegolf of zal er na vrijdag sprake zijn van een hittegolf. Dat is evenwel niet overal in de Benelux het geval.

• Geïnteresseerd in het weer? Bestel dan dit leuke weerboek!

Kansen op stevige regen- en onweersbuien nemen toe

Ook vrijdag en zaterdag zal de warme lucht nog circuleren boven onze streken, maar de luchtmassa waarin we vertoeven zal vochtiger en potentieel onstabiel worden. Daardoor zal de kans op stevige regen- en onweersbuien significant toenemen. Op vrijdag zullen de temperaturen pieken landinwaarts naar waarden die boven 30°C gaan klimmen. Regionaal gaan we zelfs naar 31 tot 33°C. Door een toenemende luchtvochtigheid zal het ook zwoeler aanvoelen. Dat zien we duidelijk aan de stijgende dauwpunten in de loop van de dag. Tegen de vooravond stijgen de dauwpunten naar 17 tot 20°C, wat we zeker zullen merken. Daardoor wordt het stilaan ‘plakkerig’.

• Zorg voor een regenjas als je door de regen moet.

Wat mogen we van het onweer verwachten?

Vrijdag evacueert de hoogterug naar het oosten en zien we tegelijk een hoogtelaag voorlangs schuiven ten noorden van Schotland. In de marge daarvan schuift een zwakke hoogtetrog mee die voorlangs trekt en herkenbaar is als een trog in de geopotentiaallijnen. Dit is voldoende om voeding te geven aan onstabiliteit en om de dynamiek in de atmosfeer te verhogen.

Wanneer we de kijken naar de luchtmassakaarten, dan zien we duidelijk dat we vrijdag in een warme sector liggen achter een warmtefront, waarbij de luchtmassa potentieel erg onstabiel wordt en steeds vochtiger wordt. De Theta-E en Theta-W waarden liggen zeer hoog, wat aangeeft dat onweersbuien makkelijk kunnen ontstaan in een mum van tijd en de atmosfeer potentieel explosief is. De onstabiele lucht bevindt zich voor een golvend koufront uit dat voor de nodige vochtigheid zal zorgen in de atmosfeer.

Thermische vore vormt trigger voor regen- en onweersbuien

In de namiddag en (voor)avond zien we een thermische vore van west naar oost over de Benelux schuiven. Deze markeert zich als een abrupte windsprong naar het noordwesten met achter de vore een zeebries en voor de vore een zuidwestelijke wind. Op deze lijn ontstaat duidelijke convergentie (samenvloeiing van twee windrichtingen) wat een trigger is om langsheen de vore/convergentielijn stevige regen- en onweersbuien te doen ontstaan. Aan de voorzijde van de vore bevindt zich de zeer warme en potentieel erg onstabiele lucht, achter de vore stroomt er tijdelijk aan grond en op lage hoogte frissere zeelucht binnen. Langsheen de vore wordt de warme lucht gedwongen te stijgen over de koudere en zo ontstaat een sterke onstabiele stijgstroom die de buien kan triggeren.

• Ooit al gehoord van een stormglas?

De CAPE-waarden (potentiële onstabiliteit/energie in de atmosfeer) lopen erg hoog op langs de vore, door de erg hoge temperaturen en vochtige luchtmassa. Over het algemeen liggen de waarden tussen 500 en 1500 J/kg. Boven Frankrijk bedragen ze zelfs 2000-3000 J/kg. Dat zijn erg hoge waarden. Naast de energie in de atmosfeer is er ook een zekere basisdynamiek aanwezig.

De windschering in de onderste 6 kilometer bedraagt voor de vore 10-20 knopen en erachter loopt dit op naar 20-30 knopen, lokaal zelfs 40-50 knopen, over het noordoosten van de Benelux. De overlap tussen de sterke hoeveelheid energie én dynamiek zal zorgen voor dynamische buien die zeer fel kunnen uitpakken. De onweersbuien zouden van het type multicell-squall kunnen zijn en lokaal verwachten we zelfs enkele supercells.

Onweersbuien met alles erop en eraan

In de loop van vrijdagnamiddag en avond verwachten we dat er langsheen de vore verspreide regen- en onweersbuien zullen ontstaan. Eerst kunnen dat lokale exemplaren zijn, maar naarmate de buien zich verder naar het binnenland en oosten begeven, kunnen deze zich meer en meer gaan clusteren langsheen een buienlijn met multicells of een squall. Vooral in de zone met de hoogste windschering (noordoosten) zouden de buien dynamischer kunnen uitpakken. Lokaal is er een risico op een supercell.

• Lees hier meer over de types onweersbuien.

Tijdens de buien kan er veel regen op korte tijd vallen, is er wellicht een hoge bliksemfrequentie (door de warmte en grote hoeveelheid energie). Significante hagel en forse windstoten behoren ook tot de mogelijkheden. De zwaarste buien kunnen wolkentoppen hebben tot boven 12 kilometer hoogte met temperaturen tot -50/-60°C, waardoor er ook hagel kan ontstaan van significante grootte.

In een supercell sluiten we lokaal hagel van 3-5 cm niet uit. Ook de windstoten zijn een aandachtspunt. Sommige modellen simuleren uitschieters tot 80-100 km/u in sterke downdrafts, mede door veel neerslag op korte tijd alsook een sterke droge luchtlaag in de onderste luchtlagen van de atmosfeer. Dit zullen lokale fenomenen zijn, maar windstoten van 70-80 km/u of meer zijn zeker mogelijk op grotere schaal. Over Duitsland, net over de grens zal de stevige buienlijn nog steviger kunnen uitpakken met lokaal windstoten boven 100 km/u.

Kortom, vrijdag zullen menig onweerliefhebbers en stormchasers weer hun hartje kunnen ophalen. En nu vooral maar hopen dat het onweer niet tot schade zal leiden, want met zulke parameters is daar wel een risico toe. We zullen dan ook waarschuwen op vrijdag. Houd onze infokanalen zeker verder op de hoogte!