Atmosferische rivier zorgt voor overvloedige neerslag in Spanje en Portugal
0
Spanje en Portugal krijgen deze week te maken met een uitgesproken onstabiele weersituatie. Een aaneenschakeling van Atlantische fronten, in combinatie met een zeer vochtige atmosferische rivier die W-O georiënteerd is, zorgt voor aanhoudende en lokaal zeer intensieve neerslag. Hierdoor neemt het risico op overstromingen en andere watergerelateerde problemen aanzienlijk toe. Boven 1000 m kan er ook veel sneeuw vallen.
- Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
- Volg de interessante weerberichten op Youtube
Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s uploaden.
Een winter van contrasten in Spanje en Portugal
De winter verloopt tot nu toe allesbehalve rustig op het Iberisch Schiereiland. Spanje en Portugal hebben de voorbije maanden te maken gehad met een sterk wisselend weerbeeld, waarbij droge en zachte perioden werden afgewisseld door intense regenepisoden en tijdelijke winterse uitbraken. Bij het begin van de winter domineerden hogedrukinvloeden, met bovengemiddelde temperaturen en een uitgesproken neerslagtekort in verschillende regio’s.
Sinds het begin van 2026 is het patroon echter duidelijk gekanteld. De Atlantische stormbaan is zuidelijker komen te liggen, waardoor depressies en actieve fronten opnieuw vaker het schiereiland bereiken. Dit heeft geleid tot een reeks natte weken, met lokaal zeer hoge neerslagsommen en sneeuwval in berggebieden. Vooral de overgang van droge bodems naar plotselinge, aanhoudende regen zorgt nu voor verhoogde hydrologische risico’s.
Regen, sneeuw en wind
Februari is gestart met de passage van een actief front dat van west naar oost over het Iberisch Schiereiland trok en op veel plaatsen al flinke hoeveelheden regen heeft gebracht. Omdat deze neerslag viel op bodems die door eerdere regenperiodes (januari) al verzadigd waren, ontstond er regionaal al wateroverlast en stegen rivierpeilen snel.
Komende dagen is er nog veel meer neerslag op komst, met een atmosferische rivier die zeer vochtige luchtmassa’s aanvoert. Dit zal leiden tot langdurige regen en zeer hoge neerslagsommen over meerdere dagen. Plaatselijk kunnen in korte tijd uitzonderlijk grote hoeveelheden regen vallen, wat de kans op plotselinge overstromingen en modderstromen vergroot.
Naast de regen spelen ook andere weerselementen een belangrijke rol. De wind kan op veel plaatsen krachtig tot stormachtig worden, met lokaal zeer zware windstoten. Langs de kustgebieden zorgt dit voor een uitgesproken onstuimige situatie, met hoge golven en gevaarlijke omstandigheden op zee.
Door de aanvoer van koelere lucht op hoogte kan neerslag in bergachtige gebieden overgaan in sneeuw, soms tot op relatief lage hoogten. Regen die valt op een bestaand sneeuwdek, gevolgd door dooi, kan de afvoer van smeltwater versnellen en zo het overstromingsrisico verder verhogen. Het mag duidelijk zijn dat er precaire situaties kunnen ontstaan.
Veel sneeuw in de Sierra Nevada
Een gebied dat we extra in de gaten moeten houden is de Sierra Nevada in het zuiden van Spanje. Naast de overvloedige regen krijgt ook de Sierra Nevada opnieuw te maken met winters weer. Door de aanvoer van koelere lucht op hoogte kan de neerslag daar geregeld overgaan in sneeuw, vooral in de hogere delen van het gebergte (>2000 m).
De sneeuwval wordt afgewisseld met perioden van regen, wat typisch is voor dit soort zachte maar dynamische weersituaties. Toch kan er op hoogte opnieuw veel verse sneeuw accumuleren. In combinatie met de sterke wind en slechte zichtbaarheid kan dit zorgen voor uitdagende weersomstandigheden in het hooggebergte. Ook hier speelt het hydrologische aspect een rol: sneeuw die later opnieuw smelt door zachtere lucht en regen kan bijdragen aan extra afvoer van water richting lager gelegen gebieden.
Kans op overstromingen
In het algemeen wordt het een week die veel natter is dan normaal voor grote delen van Spanje. De combinatie van langdurige neerslag, verzadigde bodems en bijkomende smeltprocessen zorgt ervoor dat het hydrologisch risico erg groot is. De vooruitzichten geven bovendien aan dat de onstabiliteit mogelijk volgende week nog aanhoudt. Ook na deze week blijven nieuwe storingen waarschijnlijk, waardoor het wisselvallige en natte weertype nog enige tijd kan voortduren. Voor het de drogere lente- en zomermaanden is de sneeuw in het hooggebergte wel gunstig. De sneeuw fungeert dan als waterreservoir en kan later dit jaar, wanneer er geen regen valt, smelten en water voorzien.