Pollenseizoen: opstoot stuifmeel van grassen

Zet je schrap voor een opstoot van graspollen komende dagen! Grassen beginnen te bloeien in mei en tegen juni staan ze in volle bloei. Waarom juist nu deze opstoot? Droog weer van laatste weken in combinatie met de gewoonlijke bloei van grassen, een ‘gunstige’ windrichting, en een spat regen begin mei, zorgen samen voor een explosie van stuifmeel van grassen naar de tweede helft van deze week toe. De pollen of stuifmeel die ze verspreiden kunnen heel de zomer lang hinder veroorzaken voor mensen met graspollenallergie.

• Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
• Volg de interessante weerberichten op Youtube

Heerlijk toch de komst van lente en zomer? Tenminste als je niet allergisch bent aan pollen of stuifmeel. Voor miljoenen hooikoortslijders brengt het voorjaar heel wat ongemakken met zich mee. Niezen, jeukende ogen, benauwdheid en een loopneus zijn veelvoorkomende symptomen.

Hooikoorts is de overkoepelende naam voor een allergische reactie op stuifmeel. Deze microscopisch kleine deeltjes worden gemakkelijk ingeademd. Het afweersysteem ziet deze onschuldige deeltjes als een bedreiging en reageert daarop met overdreven ontstekingsverschijnselen. Het weer en de seizoenen speelt een cruciale rol in hoeveel pollen er in de lucht aanwezig zijn.

Bomen raken uitgebloeid …

Het hooikoortsseizoen is vrij vroeg op gang gekomen dit jaar. Het begint altijd met de pollen van bepaalde boomsoorten zoals els en hazelaar en daarna ook berk, wilg en populier. Soms komen die pollen al vrij in december. Tegen april en mei raken de bomen aan het eind van hun Latijn wat betreft pollenproductie.

… maar grassen bloeien op

Maar naarmate het voorjaar vordert, gaan grassoorten in bloei staan. Bij grassen die in Nederland en België bloeien horen grote vossenstaarten in graslanden en bermen. Andere grassoorten die zijn beginnen bloeien zijn kropaar en beemdgrassen, waaronder straatgras. Glanshaver begint ook aan z’n bloeiperiode, het is eveneens een soort die veel hooikoortsachtige klachten geeft.

• Met een luchtwasser zorg jij voor zuivere lucht in huis!

Pollenseizoen heftiger door droog weer

Hooikoorts komt typisch voor tijdens droge en zonnige dagen omdat de pollenlading, gemeten in korrels per kubieke meter, in de lucht dan volop kan toenemen. Omdat de Benelux op nieuw aanzienlijke droogte heeft ervaren dit voorjaar, zijn de klachten al vroeger begonnen. Een regenbuitje helpt de grassen dan weer om meer te groeien. De hoeveelheid pollen zal sowieso komende weken stijgen.

• Door droogte is er ook een risico op natuurbranden. Zo stond het brandgevaarniveau al op oranje in Vlaanderen.

Dubbel effect van regen op pollen

Regen heeft dus duidelijk een dubbel effect. Aan de ene kant zorgt een regenbui ervoor dat pollen tijdelijk uit de lucht verdwijnen omdat ze neerslaan op de bodem. De lucht wordt schoner en klachten nemen af.

Dit maakt regenachtige en bewolkte dagen over het algemeen gunstig voor mensen met hooikoorts. Ook lagere temperaturen remmen de pollenproductie, waardoor de concentratie in de lucht beperkt blijft.

• Droog weer: hoog risico op veenbranden.

Aan de andere kant zorgt regen juist voor groei. Wanneer de bodem vochtig is, kunnen grassen en andere planten zich sneller ontwikkelen en meer pollen produceren zodra het weer opklaart. Vooral na een natte periode gevolgd door zonnig en warm weer kan de pollenconcentratie explosief stijgen. Dit maakt zulke weersomstandigheden bijzonder vervelend voor mensen met hooikoorts.

Ongunstig scenario voor mensen met hooikoorts

Droog, zonnig en warm weer wordt dan ook gezien als het meest ongunstige scenario. Planten groeien snel en produceren massale hoeveelheden stuifmeel. Omdat het droog is, blijft dit pollen bovendien langer in de lucht hangen. Zolang regen uitblijft, blijft de concentratie aan pollen hoog. Vooral gras, een van de belangrijkste veroorzakers van hooikoorts, speelt hierin een grote rol.

Uitzondering?

Toch is er een uitzondering. Bij extreme droogte kan de pollenproductie juist afnemen omdat de groei van planten geremd wordt. In zulke omstandigheden, zoals tijdens zeer droge zomers, kunnen hooikoortsklachten tijdelijk minder worden.

• Geïnteresseert in klimaatverandering? Lees dan dit boek!

Speelt de wind een rol in het pollenseizoen?

Naast neerslag en temperatuur speelt ook de windrichting een rol. Wind vanaf zee brengt relatief schone lucht met zich mee, omdat boven zee nauwelijks pollen worden geproduceerd. In kustgebieden kan dit zorgen voor verlichting van klachten. Landinwaarts is de pollenconcentratie hoger, omdat deze daar continu door planten worden verspreid.

• Verwachtingen zomer 2026.

Komende dagen krijgen we te maken met een milde oostelijke aanvoer, die dus wel pollen zal aanvoeren.

Het komt er dus op neer dat hooikoortspatiënten minder last hebben tijdens koele, bewolkte en regenachtige dagen, vooral als de wind van zee komt.

Droge maand april

In april viel er op sommige plekken in de Benelux nauwelijks regen, terwijl de start van mei juist natter verliep. Grassen profiteren optimaal van het aanwezige bodemvocht, wat de pollenproductie waarschijnlijk sterk zal doen toenemen.

• Oorzaken van voorjaarsdroogte vorig jaar.

De piek van het graspollenseizoen duurt meer dan een maand en strekt zich over heel de zomer. In de zomer nemen andere planten het over, zoals kruiden die eveneens allergene pollen verspreiden. Dit betekent dat hooikoortsklachten nog langere tijd kunnen aanhouden zeker als de zomer warm en droog wordt, met af en toe eens een flinke plensbui.