Herfst slaat toe in Zuid-Frankrijk: eerste Episode Cévenol op komst
1
Het zuidoosten van Frankrijk zet zich schrap voor de eerste zogenaamde episode Cévenol of Cévennen-episode van de herfst. Van dinsdagavond tot donderdag pakt die in de Languedoc en de Cévennen uit met hevige regen, plaatselijk vergezeld van zwaar onweer. Vooral woensdag wordt een onstuimige dag, met lokaal 100 tot 150 millimeter neerslag of meer. Totale neerslagsommen bereiken zelfs 300 mm. Toch zijn er nog onzekerheden, waardoor waakzaamheid een must is. We zoomen in op een driedaagse van felle neerslag in zuidoost Frankrijk.
- Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
- Volg de interessante weerberichten op Youtube
Wat is een episode cévenol?
Een episode cévenol is een typisch Zuid-Frans weersverschijnsel dat in de herfst optreedt. Men noemt het soms ook episode méditerranéen. Warme, zeer vochtige lucht wordt vanaf de Middellandse Zee naar het noorden gevoerd, het land in, vaak gekanaliseerd door de Rhône-vallei. Die lucht botst tegen het bergachtige terrein van de Cévennen en wordt gedwongen snel te stijgen.
- Geïnteresseerd in het weer? Bestel dan dit weerboekje eens!
Tijdens het stijgen koelt de lucht af, condenseert het vocht en ontstaan zware regen- en onweersbuien. Als de aanvoer van vochtige zeelucht blijft doorgaan, kunnen buien zich urenlang boven eenzelfde gebied blijven vormen. Daardoor kan lokaal in enkele uren evenveel regen vallen als normaal in een paar maanden.
Eerste episode cévenol van deze herfst
Deze week komen de elementen die een episode cévenol mogelijk maken samen. De noordelijke Atlantische Oceaan is ontstuimiger geworden. Er is een zware depressie ontstaan die een groot koufront over Frankrijk aanstuurt (en ook over de Benelux en Spanje).
- Komt de eerste storm naar Europa?
Tegelijkertijd stroomt aan de voorzijde van dat koufront zuidelijke tot zuidoostelijke mediterrane lucht, vol vocht, naar de Languedoc en de Cévennen. In zuidelijk Frankrijk kent men die zuidoostelijke windsoort ook als de vent d’Autan.
- Tot nu toe was de Atlantische Oceaan ongewoon rustig.
Driedaagse van zware neerslag in Frankrijk
Dinsdagavond wordt de eerste zware regen verwacht in de departementen Hérault, Gard, Lozère en Ardèche. Woensdag bereikt de episode waarschijnlijk zijn hoogtepunt. Tussen de Languedoc, de Cévennen en de benedenloop van de Rhône wordt 50 tot 100 millimeter regen verwacht, plaatselijk 100 tot 150 millimeter.
Ook de wind wakkert aan, met windstoten van doorgaans 60 tot 80 kilometer per uur. Donderdagochtend houden regen en onweersbuien vooral in de Gard en de Ardèche nog aan. Daarna zwakt het fenomeen af.
Onzekerheden in het oog houden
De grootste onzekerheid zit voorlopig in de periode vanaf woensdagavond. Dan trekt het koufront ook effectief over. De wind gaat dan abrupt draaien en de atmosferische instabiliteit neemt volgens sommige modellen af. Tegelijkertijd laten andere berekeningen juist een sterke intensivering van de onweersactiviteit zien.
- De neerslag meten? Gebruik deze pluviometer!
Plaatselijk zou daarbij in slechts twee tot drie uur 80 tot 125 millimeter regen kunnen vallen. Juist die combinatie maakt de verwachting nog onzeker, wat het belang onderstreept van korte-termijn-opvolging.
Veel regen in korte tijd, na een kurkdroge zomer
Het grootste gevaar schuilt niet alleen in de totale hoeveelheid regen, maar vooral in de korte tijd waarin die kan vallen. We zagen dit reeds aan de oostkust van Spanje, waar hevige najaarregens de kustgebieden teisteren.
- Valencia werd eerder deze maand getroffen door overstromingen.
- De “gota fría” is een gelijkaardig fenomeen in Spanje.
Op het grillige reliëf van de Cévennen stroomt het water snel af, waardoor beken en kleine rivieren plotseling sterk kunnen stijgen. Wegen, tunnels en andere laaggelegen plekken kunnen daardoor onder water komen te staan.
Droge bodem
Bijzondere aandacht gaat uit naar de zone tussen Montpellier, Nîmes en La Grande-Motte. De bodem is er momenteel extreem droog, maar als in slechts enkele uren zeer veel regen valt, kan het water onvoldoende worden opgenomen en snel over het oppervlak wegstromen. Dat vergroot het risico op lokale wateroverlast.
- Wat als het regent op een kurkdroge bodem?
Grote overstromingen?
De neerslagsommen spreken boekdelen. Er is zeker een risico op overstromingen, hoewel nu nog onduidelijk is hoe groot die worden. Dat hangt er vooral van af in hoeverre de onweerscellen zich verplaatsen of net niet. Een vrijwel stilstaande onweersbui kan lokaal enorme hoeveelheden neerslag produceren.
Warme Middellandse Zee
Weerssituaties zoals een Cevennen-episode zijn kenmerkend voor de nazomer en herfst in Zuid-Frankrijk en elders aan de Middellandse Zee. Na de zomer is deze nog warm en levert veel vocht aan de atmosfeer. Klimaatverandering doet daar tegenwoordig een schep bovenop, wat aan de temperaturen van het zeewater te zien is.
- Ooit al gehoord van een stormglas? Bestel het hier en zie elke weersverandering aankomen!
In combinatie met koudere Atlantische lucht en een gunstige windrichting kan dus een situatie ontstaan waarin onweerswolken zich lokaal blijven samenpakken boven de Cévennen. Vooral daardoor lopen de neerslaghoeveelheden vaak sterk op. Donderdagochtend kan de zwaarste regen zich nog richting de kust verplaatsen. Daarna dooft de episode geleidelijk uit en vanaf vrijdag wordt duidelijk droger weer verwacht.