Atlantisch orkaanseizoen 2026 bereikt piek, maar waar blijven de orkanen?

Het is opvallend rustig op de Atlantische Oceaan. Gemiddeld gezien piekt vandaag de orkaanactiviteit, maar orkaanseizoen 2026 heeft zich tot nu toe koest gehouden. Wel zijn er enkele tropische stormen de revue gepasseerd. Hoe uitzonderlijk is deze rust? Werd dit tamme orkaanseizoen voorspeld? Of is dit eerder een akelige ‘stilte voor de storm’?

• Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
• Volg de interessante weerberichten op Youtube

Het Atlantische orkaanseizoen beleeft normaal gesproken rond 10 september zijn klimatologische hoogtepunt. Juist in deze periode zijn de omstandigheden boven de tropische Atlantische Oceaan doorgaans bijzonder gunstig voor de vorming van zware tropische cyclonen en orkanen.

Maar nu schitteren de orkanen door hun afwezigheid. De Atlantische Oceaan incasseerde nog geen enkele orkaan. Dat is goed nieuws want dan konden ze geen schade aanrichten. Maar het is wel een symptoom van andere atmosferische grillen, om niet te zeggen: klimaatverandering.

Slechts vijf tropische stormen tot nu toe

Dit seizoen zijn er, zoals NOAA aangeeft, reeds vijf tropische stormen ontstaan: Arthur, Bertha, Cristobal, Dolly en Edouard. Geen enkele overschreed echter de grens van 119 kilometer per uur windsnelheid die nodig is om officieel als orkaan te worden geclassificeerd. Ze bleven in de categorie van tropische storm.

Dat maakt 2026 inmiddels een uitzonderlijk jaar. Een trage start van het orkaanseizoen komt vaker voor, maar halverwege september nog altijd geen enkele orkaan hebben is een stuk zeldzamer.

Was dit rustige orkaanseizoen voorspeld?

Voor dit jaar was voorspeld dat het een rustiger dan gemiddeld orkaanseizoen ging worden. Zoals je in ons artikel van april kan lezen, was dit jaar 75% van de normale activiteit verwacht. In totaal waren 13 stormen voorspeld die een naam gingen krijgen, wat reeds gebeurd is met de 5 bovengenoemde stormen. 6 van de 13 stormsystemen zouden zich tot orkaan ontwikkelen.

• Rond deze tijd vorig jaar woedde orkaan Gabrielle.

Wat als de voorspelling uitkomt?

Moest de voorspelling uitkomen krijgen we in de Atlantische Oceaan nog 8 tropische stormen waarvan er 6 uitgroeien tot orkaan. In dat geval beleven we nu een stilte voor de storm. De kans dat dit echter uitkomt is klein. Maar in de huidige klimaatsituatie houdt men beter rekening met alle mogelijkheden.

• Erin was vorig jaar de eerste orkaan, en meteen een categorie 3.

Trage start van het orkaanseizoen in andere jaren

De toestand doet denken aan 2013 toen het orkaanseizoen ook zeer laat op dreef kwam. Toen werd Humberto pas op 11 september de eerste orkaan van dat jaar. Ook in 2002 duurde het tot september vooraleer Gustav als eerste storm van het seizoen orkaankracht bereikte.

Iedere extra dag zonder orkaan maakt het seizoen van 2026 daarom een beetje opmerkelijker. Een rustige eerste helft betekent echter niet dat het gevaar geweken is. Het officiële Atlantische orkaanseizoen loopt tot en met 30 november.

Wat houdt de orkanen eigenlijk tegen?

Super-El Niño

Een belangrijke verklaring voor het gebrek aan orkanen lijkt dit jaar de bijzondere ‘super-El Niño’ te zijn. Die wordt nu al in verband gebracht met extreem weer tot ver buiten de Stille Oceaan. Met de sterke El Niño was bovendien rekening gehouden in de voorspelling van het huidige orkaanseizoen.

Een van de effecten van El Niño is dat het Caribisch gebied en de tropische Atlantische Oceaan meer verticale windschering ontstaat.

Te veel windschering

Voor een tropische cycloon is windschering ongunstig. Een zich ontwikkelende storm slaagt er dan niet in haar verticale integriteit te bewaren. Sterke(re) wind op grotere hoogte, én uiteenlopende windrichtingen, blazen het geheel uiteen. Zelfs boven zeer warm zeewater (een bevorderende factor) kan een tropische storm daardoor moeite hebben om verder te intensiveren.

Droge Sahara-lucht?

Niet alleen El Niño gooit roet in het eten bij orkaanvorming. Ook instroom van droge lucht vanuit Afrika speelt mogelijks mee. Saharalucht verspreidt zich geregeld over de Atlantische Oceaan, soms vergezeld door grote hoeveelheden Saharastof.

Droge woestijnlucht alleen is meestal niet voldoende om de ontwikkeling van tropische systemen af te remmen. Maar in combinatie met de sterke windschering kan het een meewerkende factor zijn.

Andere orkaanloze seizoenen?

De hamvraag is of 2026 helemaal orkaanvrij eindigt. Dat is niet onmogelijk, maar zou historisch zijn.

Er zijn slechts twee seizoenen bekend waarin geen enkele orkaan voorkwam: 1907 en 1914. Vooral 1914 was extreem rustig, met slechts één gedocumenteerde tropische storm. Maar mogelijks bleven sommige orkanen midden op zee buiten het vizier omdat er nog geen satellieten waren.

Ondanks prognoses kan het toch nog verschillende richtingen uitgaan voor het verdere verloop van het orkaanseizoen dit jaar.