El Niño nu echt op weg naar Super El Niño?
0
De oceaantemperaturen in de tropische Stille Oceaan blijven opvallend snel stijgen. In de belangrijke Niño 3.4-regio bedraagt de temperatuurafwijking inmiddels ongeveer 1,5 graden boven het langjarig gemiddelde. Daarmee groeit de kans dat de wereld later dit jaar opnieuw met een krachtige, mogelijk zelfs “super” El Niño te maken krijgt.
Meteorologen volgen de ontwikkeling op de voet, want een sterke El Niño kan wereldwijd grote gevolgen hebben voor weerpatronen, orkanen en zelfs de gemiddelde temperatuur op aarde.
Wanneer spreken we over Super El Nino?
El Niño is een natuurlijk klimaatverschijnsel waarbij het oppervlaktewater in een groot deel van de tropische Stille Oceaan warmer wordt dan normaal. Wanneer die opwarming uitzonderlijk sterk wordt en gedurende langere tijd aanhoudt, spreken wetenschappers van een super El Niño.
De Amerikaanse weerdienst NOAA gebruikt hiervoor onder meer de Oceanic Niño Index (ONI), gebaseerd op een voortschrijdend gemiddelde over drie maanden. Daardoor kan een officiële classificatie pas later volgen (september), maar de huidige ontwikkeling verloopt opmerkelijk snel.
Niet alleen zichtbaar aan het oppervlak
De opwarming beperkt zich niet tot het zeeoppervlak. Metingen tonen aan dat zich op een diepte van ongeveer 50 tot 150 meter grote hoeveelheden uitzonderlijk warm water bevinden. Op sommige plaatsen liggen de temperatuurafwijkingen zelfs meer dan vijf graden boven normaal. Die ondergrondse warmtevoorraad kan de El Niño de komende maanden verder voeden en versterken.
Opvallende veranderingen in de Atlantische Oceaan
De gevolgen van een sterke El Niño zijn niet alleen zichtbaar in de Stille Oceaan. Ook op wereldschaal veranderen de oceaanpatronen. Zo trekt de zogenaamde “cold blob” in de noordelijke Atlantische Oceaan opnieuw de aandacht van wetenschappers. Dit is een gebied tussen Groenland en West-Europa waar het oceaanwater al jaren minder snel opwarmt dan de rest van de Atlantische Oceaan.
Onderzoekers denken dat verschillende factoren daarbij een rol spelen. Enerzijds beïnvloedt El Niño de wereldwijde oceaan- en luchtcirculatie. Anderzijds wordt ook steeds vaker gewezen op een geleidelijke verzwakking van de AMOC, het systeem van oceaanstromingen dat warmte naar Noordwest-Europa transporteert. Tijdens de zeer krachtige El Niño van 2015 en 2016 bereikte deze koude zone eveneens een opvallende omvang.
Wat betekent dit voor de Benelux?
Voor België en Nederland zijn de directe gevolgen van een super El Niño meestal beperkt. Het verschijnsel speelt zich duizenden kilometers van onze regio af en bepaalt ons dagelijkse weer niet rechtstreeks. Toch kunnen indirecte effecten optreden. Een sterke El Niño draagt vaak bij aan een hogere gemiddelde wereldtemperatuur, waardoor de kans op nieuwe mondiale warmterecords toeneemt.
Daarnaast volgen Europese meteorologen de ontwikkelingen van de cold blob en de AMOC nauwgezet. Veranderingen in deze Atlantische oceaansystemen kunnen op lange termijn invloed hebben op stormbanen, neerslagpatronen en temperatuurverdelingen boven West-Europa.