Orkanen binnenkort nog beter te voorspellen dankzij artificiële intelligentie?
Met het orkaanseizoen in volle gang, kijken steeds meer weerexperts naar kunstmatige intelligentie (AI) als hulpmiddel bij het inschatten van stormroutes en -kracht. De nieuwste generatie AI-modellen blijkt verrassend goed in staat om de ontwikkeling van tropische stormen nauwkeurig te volgen. Vooral in de kritieke beginfase – wanneer onzekerheid groot is – scoort AI beter dan klassieke computermodellen.
Gebaseerd op tienduizenden orkanen
Tot voor kort waren meteorologen voornamelijk aangewezen op geavanceerde rekenmodellen zoals het Amerikaanse GFS of het Europese ECMWF. Die modellen verwerken miljoenen weerwaarnemingen en geven vervolgens een verwachting op basis van fysische wetten. Maar bij tropische cyclonen – die razendsnel kunnen uitgroeien tot allesverwoestende orkanen – blijven de foutmarges soms groot.
- Lees alles over het klimaat in dit leuke boek!
Hier komt AI in beeld. In plaats van puur op natuurkundige berekeningen te vertrouwen, maakt een AI-model gebruik van machine learning: het leert patronen herkennen op basis van tienduizenden eerdere orkanen. Daardoor kan het systeem sneller anticiperen op afwijkend gedrag, zoals een storm die onverwacht afwijkt van zijn koers.
Vooruitgang in lead time
Bij de eerste vorming van een tropische storm is het voor klassieke modellen vaak lastig om precies te zeggen waar en hoe snel de storm zal aansterken. AI pakt dit anders aan. Door talloze situaties uit het verleden te vergelijken, detecteert het vroegtijdige signalen die op snelle intensivering wijzen.

Volgens recente studies scoren sommige AI-voorspellingen nu al even goed of zelfs beter dan de traditionele modellen – vooral in de eerste 24 tot 48 uur na stormvorming. En die periode is cruciaal voor overheden en inwoners in risicogebieden: evacuatiebesluiten hangen er vaak van af.
AI niet als wondermiddel
Toch is AI voorlopig geen wondermiddel. De modellen missen nog kennis van de atmosferische fysica en zijn sterk afhankelijk van de inputdata. Daarom gebruiken meteorologen AI momenteel vooral als extra gereedschap, naast de klassieke modellen en hun eigen vakkennis.
- Zelf voorspel je het weer beter dan AI. Bestel jouw boek over het weer hier.
De verwachting is dat AI in de komende jaren steeds vaker een rol zal spelen in extreme weersituaties – ook bij ons in Europa. Denk aan het voorspellen van zware windstoten, wateroverlast of onweersbuien met supercell-karakter.
