Klimaatverandering: cryosfeer en zeeniveau

Van alle waarnemingen zijn deze van de cryosfeer de meest zichtbare. Met cryosfeer wordt bedoeld die gebieden waar water voorkomt in de vorm van sneeuw, ijs, gletsjers, permafrost…  In dit artikel bespreken we de rol van de cryosfeer en de waarnemingen gesteld in het IPCC-rapport en de invloed hiervan op het zeeniveau.

Alle andere artikel gerelateerd aan het IPCC-rapport en de auteur Bart Devriendt kan u terugvinden via de zoekfunctie bovenaan de website. Of u klikt op de naam van de auteur. Wie een individuele bijdrage wil leveren kan onderaan een reactie plaatsen.

Rol van de cryosfeer

Zoals hierboven vermeld is de cryosfeer de verzameling van gebieden waar water voorkomt in de vorm van ijs, sneeuw, pakijs, gletsjers en permafrost.  Het gaat hier dan over Antarctica, het ijs op de Noordpool en boven Groenland, maar ook bv. gletsjers in gebergtes wereldwijd, de permafrost en de winterse sneeuwbedekking in bv. Rusland.

voorbeeld-gletsjer-ijsland

IJs in Groenland (bron: nwo.nl – Dirk Van As)

IJs en sneeuw zijn wit.  Dit zorgt voor meer weerkaatsing van zonlicht terug de ruimte in, wat zorgt voor een afkoelend effect. Verder houden de ijspakken heel wat water vast. Lees in dit artikel waarom sneeuw een witte kleur heeft.

Waarnemingen cryosfeer

In het IPCC-rapport zijn een aantal waarnemingen opgenomen rond de cryosfeer:

  • De gemiddelde afname van ijs in Groenland is gestegen van 34 gigaton per jaar tussen 1992 en 2001 naar 215 gigaton per jaar tussen 2002 en 2011.
  • De gemiddelde afname van ijs in Antarctica is gestegen van 30 gigaton per jaar tussen 1992 en 2001 naar 147 gigaton per jaar tussen 2002 en 2011.
  • De globale ijsafname was 275 gigaton per jaar tussen 1993 en 2009.
  • De temperaturen in de permafrost zijn in de meeste regio’s toegenomen met 2-3°C en de dikte van de permafrost is afgenomen.
  • De grote sneeuwbedekking van het Noordelijk Halfrond is voor de maand juni met 11% per 10 jaar afgenomen tussen 1967 en 2012.

Uit verschillende foto’s van gletsjers kan men ook vaststellen dat deze in volume afnemen.

Afname gletsjerijs

Afname gletsjerijs duidelijk zichtbaar op deze vergelijkingsfoto’s

Cryosfeer en zeeniveau

De afname van ijs wereldwijd heeft ook zijn gevolgen voor het niveau van de zeespiegel. Al het water dat vastzit in ijs smelt en komt in de oceanen terecht waardoor het zeeniveau stijgt. Daarnaast neemt de temperatuur van het water toe met als gevolg dat de oceanen uitzetten en hierdoor het zeeniveau ook nog eens stijgt.

  • De snelheid waarmee het zeeniveau stijgt sinds het midden van de 19de eeuw ligt hoger dan wat het in de voorbije 2000 jaar geweest is
  • Tussen 1901 en 2010 steeg het zeeniveau met 0,19m.
  • De gemiddelde toename per jaar was 1,7 mm tussen 1901 en 2010, 2 mm tussen 1971 en 2010 en 3,2 mm tussen 1993 en 2010.

Conclusie van het verhaal

Het is duidelijk dat de verandering van het klimaat een stijging van de zeespiegel veroorzaakt die steeds sneller begint te gaan. De afname in oppervlaktes met sneeuw en ijs zal alleen maar meer bijdragen aan de opwarming en alles nog sneller laten verlopen. In een volgend artikel bespreken we de bron van veel problemen: de broeikasgassen.


Lees ook eens: