Bosbranden als brandstof voor onweer: hoe kan dat?
In het zuiden van Europa branden al wekenlang verschillende bosbranden. Naast het feit dat ze veel natuur verwoesten, komt er bij hele grote bosbranden nog een ander fenomeen kijken. Wanneer er genoeg warmte gevormd wordt, kan dit gebruikt worden als brandstof voor de ontwikkeling van onweer. In deze blog bekijken we hoe het kan dat bosbranden hun eigen onweer kunnen vormen.
- Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
- Volg de interessante weerberichten op YouTube
- Bekijk zelf de weerkaarten op onze site
Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s uploaden.
Hoe ontstaat onweer normaal?
Bij een normale onweerssetting spreken we vaak van CAPE-waarden. Deze waarde geeft ons een overzicht van hoeveel energie er aanwezig is in de atmosfeer. Als de CAPE-waarde hoog genoeg is, betekent dit dat er voldoende energie aanwezig is om een wolk te laten uitgroeien tot een onweerswolk. Dit is dan ook het teken dat de temperatuur hoog genoeg is opgelopen en dat er voldoende vocht in de atmosfeer aanwezig is. Dat is namelijk de brandstof voor een onweersbui. Afhankelijk van hoe de onweersbui zich kan ontwikkelen samen met de windschering, krijgen we dan de verschillende soorten onweersbuien.
- Geïnteresseerd in het weer? Bestel dan dit leuke weerboekje!

Pyrocumulonimbus, de wolk die enkel bij bosbranden voorkomt
De temperatuur speelt dus een belangrijke rol bij stijgende CAPE-waarden. En laat nu net dit iets zijn dat een bosbrand genoeg kan voorzien. Het is dan ook de warmte die vrijkomt die ervoor zorgt dat een pyrocumulonimbus zich kan vormen. Het is een grote wolk die voortkomt uit de grote bosbranden. Dit zagen we de afgelopen dagen ook goed op de radarbeelden. In Frankrijk, bij de regio Bordeaux, zagen we deze wolken ontstaan nadat de bosbranden voldoende hitte produceerden.

Hoe werkt het dan juist?
Als een bosbrand groot genoeg is, zorgt het vuur ervoor dat er een grote pluim van hete lucht en rook begint te stijgen. Je kan het vergelijken met een pakketje warme lucht dat stijgt vanaf de bodem. Naarmate de pluim stijgt, koelt de lucht af, en als ze hoog genoeg stijgt, kan er een wolk gevormd worden doordat er condensatiekernen aanwezig zijn in deze pluim. Als de wolk zich dan sterk genoeg ontwikkelt, kan de regen erin verdampen. Wanneer deze regen dan in contact komt met droge lucht, kan er een downburst ontstaan. Naast deze downburst kan er later dan ook onweer ontstaan doordat ijskristallen in de lucht geladen worden door de wrijving in de pluim. Deze lading kan dan gebruikt worden om bliksem te produceren.
- Ooit al gehoord van een stormglas? Bestel het hier voor jou of als cadeau!
Waarom zijn deze wolken zo gevaarlijk?
Je zou denken dat deze wolken vergelijkbaar zijn met gewoon onweer, maar toch houden ze wat meer gevaar in dan anders. Doordat de wolken snel kunnen ontstaan, kunnen ze extreem sterke inwaartse stijgstromen produceren, waardoor er sterke windstoten richting de pluim kunnen plaatsvinden vanuit meerdere richtingen. Deze sterke wind kan ervoor zorgen dat het vuur zich sneller verspreidt en nog meer hitte produceert. Andere windstoten kunnen dan voorkomen bij de downburst die we eerder bespraken. Doordat er een grote hoeveelheid water naar beneden komt, kan de lucht aan de bodem eigenlijk maar 1 kant op. En dat is opzij. Hierdoor kunnen er sterke windstoten voorkomen die de bosbrand in alle mogelijke richtingen kunnen laten verspreiden.
Naast de sterke stijgstromen en de neerslag neemt de wolk vaak ook asdeeltjes mee en smeulende stukjes vegetatie. Dit kan ervoor zorgen dat de bosbrand ook weer uitbreidt, omdat ze nieuwe brandjes kunnen aansteken. Het onweer in de wolk zorgt dan voor het volgende gevaar. Als de bliksem inslaat in de droge vegetatie rondom de bosbrand, kunnen er ook nieuwe brandjes ontstaan die de bosbrand verder helpen uitbreiden.
