Zien we straks een zeldzaam heldere komeet aan de hemel?
0
In de astronomie zijn er steeds astronomen bezig om nieuwe hemellichamen te ontdekken. Zo werd er afgelopen maand, op 13 januari, een nieuwe komeet ontdekt. C/2026 A1, of ook wel komeet MAPS, is een unieke vondst. Door de baan die lijkt op eerdere ‘Kreutz-kometen’ kan hij weleens in het lijstje komen van de helderste kometen in de geschiedenis. Zo kunnen we bij Pasen misschien wel een uniek beeld vastleggen. In deze blog vind je alle info die je nodig hebt
- Weerliefhebber? Volg ons via X en Facebook
- Volg de interessante weerberichten op YouTube
- Bekijk zelf de weerkaarten op onze site
Deelnemen aan discussie? Ben je geïnteresseerd om deel te nemen als weeramateur of liefhebber van het weer aan het weerforum? Onderaan dit artikel krijg je bliksemsnel & gratis toegang tot alle reacties. Je kan ook je eigen weerfoto’s uploaden.
Wat maakt deze komeet zo bijzonder?
Komeet C/2026 A1 is een zonscheerder. De categorie zonscherende kometen bevat kometen die rakelings langs de zon passeren, en dat is hier niet anders. Het spannende aan deze zonscherende kometen is dat er vaak 2 opties zijn. Hierdoor is het vaak moeilijk te voorspellen of en wanneer de komeet zichtbaar zal zijn vanaf de aarde. Deze tweedeling maakt het wel extra interessant om C/2026 A1 op te volgen in zijn weg richting de aarde.
Optie 1: ze geraken voorbij de zon en vallen niet uit elkaar. Dan zal de komeet verder kunnen doorreizen en kunnen wij hem op aarde mogelijk spotten met een unieke helderheid. Als dit lukt, kan het zijn dat we op de Aarde opnieuw beeldmateriaal kunnen verzamelen, zoals we in 2015 hebben kunnen doen met komeet Lovejoy.
Optie 2: C/2026 A1 valt uit elkaar voordat hij zijn maximale helderheid bereikt. Dit kan gebeuren als de passage naast de zon te intens blijkt te zijn voor de komeet. De kans dat wij hem dan nog zien is onbestaande, want hij zou dan uit elkaar vallen.
Familie van de Kreutz-kometen!
C/2026 A1 is familie van de Kreutz-kometen. Kreutz-kometen zijn kometen die het bekendst zijn binnen het lijstje van de zonscherende kometen. Ze stammen af van een gigantische ‘moederkomeet’. Bij zijn eerste periheliumdoorgang brak deze moederkomeet in verschillende stukken en zo werden vele kleinere kometen gevormd. Zo was komeet Lovejoy een stuk van de moederkomeet.
Ontdekking
C/2026 A1 werd ontdekt op 13 januari 2026 door 4 astronomen in Chili. De naamgeving volgt steeds hetzelfde stramien, waardoor de naam in dit geval C/2026 A1 is. Hij heeft echter ook nog de bijnaam MAPS gekregen, die verwijst naar de achternamen van deze astronomen. De komeet is ook uitzonderlijk vroeg ontdekt. Normaal gebeuren ontdekkingen op een afstand van 0,1 tot 0,3 AU, maar nu hebben ze C/2026 A1 reeds ontdekt op 2 AU van de zon.
- Geïnteresseerd in sterrenkunde? Bestel dan dit leuke boek!
De AU is een eenheid die in de astronomie gebruikt wordt om zeer lange afstanden te beschrijven. 1 AU (Astronomische Eenheid) is de afstand tussen de aarde en de zon. Deze bedraagt ongeveer 150 miljoen km.
Kunnen wij ons klaarzetten om hem te spotten?
Om kometen te spotten, moet je zoals steeds een donkere plaats opzoeken. En dat is niet anders bij deze komeet. De grootste kansen voor het spotten van komeet C/2026 A1 zijn weggelegd voor het zuidelijk halfrond. Dat wil niet zeggen dat wij op het noordelijk halfrond geen kansen hebben om hem te spotten als hij voorbij raast.
Volgens astronomen zou de komeet door zijn baan tot in maart zwak blijven in zijn helderheid. Echter, naarmate de lente nadert, zou MAPS in april sterk kunnen toenemen in helderheid. Tussen 4 en 5 april zal de komeet het dichtst bij de zon komen, zijn perihelium. Hierdoor zou de komeet een enorme helderheidstoename kunnen krijgen tot een magnitude van -7. Dit is extreem helder! We konden eind vorig jaar ook 2 kometen spotten, daar beschreven we ook wat de helderheid precies wil zeggen.
Als de komeet zijn perihelium overleeft, zoals de eerste optie die we eerder bespraken, dan kan hij opnieuw verschijnen in de ochtendhemel en snel toenemen in helderheid. In het beste geval wordt hij zo helder dat C/2026 A1 zelfs overdag te zien valt op het zuidelijk halfrond!
- Fotograaf? In dit boek vind je heel wat tips rond fotografie.
Voor het noordelijk halfrond zullen we iets meer moeite moeten doen om de komeet te spotten. Dit prachtige fenomeen zal steeds laag boven de horizon passeren als de zon 6° onder de horizon is gedoken. Dit zorgt ervoor dat de tijdsvensters op het noordelijk halfrond kort zijn, maar echte astronomen zullen hiervoor zeker klaarstaan om mooie foto’s te maken!