Impact van storm en windstoten op infrastructuur?
0
De eerste herfststormen zijn alweer feiten. De voorbije weken trokken depressies over de Noordzee, met stevige windstoten in de kuststreek. Zulke stormdagen zijn niet meer uniek. Ze komen steeds vaker voor. Storm en rukwinden zorgen niet alleen voor schade aan daken en bomen, maar ook voor uitdagingen in het dagelijkse verkeer. Wat voor gevolgen heeft dat voor de verkeersdeelnemer?
Hoe ontstaan hevige windstoten?
Storm en rukwinden hebben altijd hun oorsprong hoog in de atmosfeer. Een straalstroom is de oorzaak. Dat is een smalle band van sterke winden op ongeveer 10 kilometer hoogte. Deze bepaalt waar de lagedrukgebieden zich bevinden. Wanneer die straalstroom recht over West-Europa loopt, fungeert deze als een snelweg voor depressies. Een storm kan zich dan razendsnel ontwikkelen. Een stormdepressie ontstaat aan het grensvlak tussen koude, vaak polaire lucht en warme, meestal subtropische lucht.
- Ooit al gehoord van een stormglas? Bestel het hier!
Het temperatuurverschil tussen deze massa’s voedt de storm. De koude lucht zakt, de warme stijgt. De luchtdruk daalt in het centrum. Hoe groter het verschil tussen de temperaturen, hoe krachtiger de wind aan het oppervlak is. Op satellietbeelden is de clash goed te zien. Je ziet een typische spiraalvorm met een scherp frontaal gebied. In de Benelux zien we meestal de zuidwestkant van de storm. Daar is de wind het sterkst. Dat is gevaarlijk voor als je de weg op moet.
Waarom zijn windstoten zo gevaarlijk?
Het verraderlijke aan een rukwind is dat het geen constante wind is, maar een plotselinge versnelling. Die ontstaat als koude lucht uit de hogere lagen de grond bereikt. Een vlaag kan op amper een seconde tijd doen toenemen van 50 kilometer per uur naar 100 kilometer per uur. Zo’n versnelling kan voor voertuigen, fietsers en voetgangers plots levensgevaarlijk zijn. Je voelt een constante wind aankomen, maar een rukwind helaas niet.
De infrastructuur in België krijgt het dan ook zwaar te verduren. Denk aan losliggende dakpannen, schuttingen, lichtconstructies en reclamepanelen. De pieken zorgen voor de meeste schade. Voor mensen op een gewone scootmobiel is dat heel vervelend. Mensen die in een overdekte elektrische wagen zonder rijbewijs zitten, ervaren al veel minder problemen van dergelijke gevaren.
Storm en mobiliteit zorgen voor wankel evenwicht
Storm zorgt voor paniek. Bestuurders remmen bruusk, of gooien opeens het stuur om. Dat is niet verstandig. Wanneer je te maken krijgt met harde wind, kun je het beste een defensieve rijstijl aannemen en open vlaktes vermijden. Een auto lijkt misschien heel zwaar en tegen de wind bestand, maar tegen een storm insturen is bepaald geen sinecure. Zeker in kleine voertuigen is het geen goed idee om met stormwaarschuwingen naar buiten te gaan.
Bij code oranje is het beste advies om korte ritten uit te stellen of alternatieve routes te plannen, langs beschutte straten. Dat advies geeft Ryan Belliot, mobiliteitsexpert bij Scootmobielcentrum.com – België.
Kleine voortuigen, grote impact
Fietsers, rolstoelgebruikers en bestuurders van scootmobielen zijn als eerste de klos, weet
Belliot. Hij ziet wel dat overdekte scootmobielgebruikers beter naar buiten durven in slecht
weer, dan gebruikers van traditionele scootmobielen. Toch raadt hij aan om de juiste
voorzorgsmaatregelen te nemen. Eén daarvan is het weerbericht in de gaten houden.
Volgens Belliot is een overdekte scootmobiel wel veiliger, maar kan deze geen windstoten
van 80 kilometer per uur aan: ‘Over het algemeen is zo’n voertuig niet heel zwaar en
rukwinden en storm kunnen je wagen uit balans brengen. Pas daarom een beetje op. Blijf
liever thuis als het slecht weer wordt. En veranker je voertuig als het niet in gebruik is.’
Weermodellen geven een inschatting
Het voorspelen van windstoten is een vak apart. De weermodellen van ECMWF en ICON geven een goed beeld van de algemene windvelden, maar rukwinden zelf zijn meestal kleinschaliger en wat moeilijker te berekenen. Daarom gebruiken meteorologen ‘gust-indices’ en ‘downburst-potentialen’. Dat doen ze op basis van temperatuurverschillen en vochtprofielen in de onderste lagen.
- Met dit budgetvriendelijke weerstation verzamel je zelf weergegevens!
Op onze site maken we gebruik van ensembles, waarbij tientallen berekeningen samen een waarschijnlijkheidskaart vormen. Op die manier kunnen we beter inschatten waar de zwaarste rukwinden zich zullen concentreren. Daar is wel een valkuil: een windstoot van 90 kilometer per uur betekent niet dat die snelheid zeker en vast gehaald zal worden. Het is een lokale piekwaarde. In open terrein en in de kustgebieden ligt de kans veel hoger dan in een stedelijke omgeving met bebouwing, die de wind afremt.
Onderschat stormweer niet
Stormweer is een van de meest onderschatte natuurelementen in onze regio. Jaarlijks krijgen we er verscheidene keren mee te maken. Voorbereiding maakt het verschil tussen hinder en schade. Wie begrijpt hoe rukwinden en stormen ontstaan, en zich realiseert wie of wat erdoor getroffen kan worden, verhoogt zijn eigen veiligheid en die van de infrastructuur. Storm mag dan wel onvoorspelbaar lijken, maar met kennis, kunde en wat voorzorg kunnen we de impact van haar kracht een stuk beter beheersen.