Geen eclipsbril? Zo bekijk je de zonsverduistering toch veilig
0
Heb je geen eclipsbril kunnen bemachtigen voor de zonsverduistering van woensdag 12 augustus? Geen paniek. Je hoeft het bijzondere hemelverschijnsel niet volledig te missen. Er bestaan enkele eenvoudige en veilige manieren om de gedeeltelijke zonsverduistering te volgen zonder rechtstreeks naar de zon te kijken. En dat laatste is belangrijk: in Belgiƫ en Nederland is op 12 augustus geen totale verduistering zichtbaar.
De zon blijft dus gedurende de hele eclips gedeeltelijk zichtbaar. Rechtstreeks naar de zon kijken zonder geschikte bescherming is daarom niet veilig, ook niet wanneer het grootste deel van de zon door de maan wordt bedekt.
Maak gebruik van gaatjes projector
De eenvoudigste oplossing is eigenlijk verrassend simpel. Je hebt alleen een stukje karton of stevig papier en een tweede oppervlak nodig waarop je het zonlicht kunt projecteren. Maak een klein gaatje in het karton en ga met je rug naar de zon staan. Houd het karton zo dat het zonlicht door het gaatje op een tweede vel papier, de grond of een muur valt. Op dat oppervlak verschijnt een klein beeld van de zon.
Tijdens de eclips verandert dat beeld mee met de stand van de maan. Je ziet dan bijvoorbeeld een sikkelvormige zon verschijnen. Belangrijk: kijk nooit door het gaatje naar de zon. Het gaatje is uitsluitend bedoeld om het zonlicht op een ander oppervlak te projecteren. Dit is een officieel aanbevolen indirecte observatiemethode.
Geen karton? Gebruik de handen
Houd de vingers van beide handen gekruist zodat er kleine openingen tussen je vingers ontstaan. Ga met je rug naar de zon staan en kijk naar de schaduw van je handen op de grond. De kleine openingen tussen je vingers werken als natuurlijke gaatjesprojectoren. Tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering verschijnen daardoor meerdere kleine afbeeldingen van de gedeeltelijk bedekte zon op de grond.
Hetzelfde effect kun je zien onder een boom. De kleine openingen tussen bladeren werken als tientallen kleine gaatjesprojectoren. Tijdens de eclips kan de grond daardoor bezaaid zijn met kleine maansikkels. Ook dit is volledig indirect: je kijkt naar de schaduwen en projecties, niet naar de zon zelf.
Wat je zeker niet moet doen!
Op sociale media verschijnen rond een eclips vaak allerlei “hacks” die helemaal niet veilig zijn. Een gewone zonnebril is geen alternatief voor een eclipsbril. Zelfs zeer donkere zonnebrillen houden niet voldoende schadelijke straling tegen. Ook een stapel zonnebrillen, een donkere film, cd’s, dvd’s, fotonegatieven of andere geĆÆmproviseerde filters zijn geen veilige oplossing. Hetzelfde geldt voor een verrekijker, telescoop of camera. Kijk nooit rechtstreeks naar de zon door dergelijke optiek zonder een daarvoor geschikte zonnefilter die aan de voorkant van het optische instrument is bevestigd.
Een eclipsbril voor je ogen plaatsen terwijl je door een verrekijker of telescoop kijkt, maakt de combinatie niet veilig. De geconcentreerde zonnestraling kan het filter beschadigen en ernstig oogletsel veroorzaken.