Verslag supercell 10 mei 2012

Een uniek moment… Reeds dagenlang waren modellen zoals het Amerikaanse weermodel (GFS), het Europese weermodel (EMCWF) en HIRLAM (hoge nauwkeurigheid mogelijk door in te zoomen tot 22×22 km in het gebied) aan het discussiëren over de intensiteit van de onweersbuien op 10 mei 2012. Het stond vast dat er iets stond te gebeuren boven het West-Europese vasteland omdat een koufront doorheen het gebied moest trekken.

Verslag supercell regio Nokere..

Met de warme en onstabiele opbouw voor het koufront uit gingen diverse chasers op pad in de Benelux om het één en het ander vast te leggen. Ik besloot om thuis te blijven aangezien er andere verplichtingen waren en omdat de treksnelheid van de cellen zeer hoog was. Het zou dus eerder een lucky shot worden en ik moet zeggen: dat was het iets voor 20:00 ter hoogte van Waregem!

Atmosferische analyse 10 mei 2012

De analyse van de atmosfeer heb ik gemaakt via de weerdata van GFS. Bij het schrijven van dit verslag blijkt nog maar eens dat GFS deze weersituatie niet zo goed had ingeschat. Er werd namelijk een vrij hoge capewaarde voorzien voor het centrum en oosten van de Benelux (temperatuur het hoogst), maar uiteindelijk bleef het in de betrokken regio meestal rustig met enkele lokale regenbuien. Enkel de provincie West-Vlaanderen kon blijkbaar profiteren van voldoende triggering nabij het koufront waardoor ook de meest hevige buien in die omgeving te vinden waren. Enkele kaartjes:

gebieden met onstabiliteit

De bovenstaande weerkaart laat het gebied zien met de meeste energie beschikbaar in de atmosfeer. Als onweersbuien zich in deze zone gaan ontwikkelen is het meestal direct prijs.

Estofex kiest voor level 2 (update)

Het Europees experiment voor stormverwachting (estofex.org) had in de ochtendperiode ook al in deze streek een level 1 warning voorzien. De hele situatie werd nog geïntensiveerd toen ze in de namiddag een level 2 voor het noordoosten van Frankrijk, Benelux en westen van Duitsland intekenden. Chasers gingen allemaal daarheen omdat het wel eens flink prijs kon zijn met multicellen en eventuele supercells.

eerste waarschuwing estofex

De eerste waarschuwing in de voormiddag. Een level 1 warning met 50% kans op hevige bliksemactiviteit (gele lijn)

tweede waarschuwing estofex

Even later werd een level 2 warning voorzien. De kansen op noodweer werden in het zuidoosten nu betrekkelijk groot. De level 1 warning werd nu ook verder over de Noordzee ingetekend. Dat betekende dus goed nieuws voor de weeramateurs in het westen. Het spel zat op de wagen, de website begon geleidelijk aan warm te draaien en we waren er allemaal klaar voor.

Imposante wolkenstructuur

Iets na 19:30 besloot ik om de weerradar via de website te raadplegen. Ondertussen waren er al diverse discrete supercells in West- en Oost-Vlaanderen gesignaleerd. Tot op dit moment dus nog geen prijs gehad in de directe omgeving van Waregem. De windschering en de onstabiliteit lagen in onze provincie dus ook betrekkelijk hoog om dergelijke cellen te triggeren.

supercell west-vlaanderen

Dat deze cellen gevaarlijk zin in een omgeving met windshear bewijzen onderstaande beelden van een tornado ter hoogte van Gent (meer bepaald rond Moerbeke). Luc de Rop kon de F0 windhoos vastleggen via amateurbeelden en daarin zien we duidelijk rotatie verschijnen. De schade aan de grond getuigt van een intense rotatie/windsnelheid. Mogelijk zal het KMI deze case verder onderzoeken om later als documentatie te gebruiken.

Ondertussen was ik aangekomen op de locatie waar ik regelmatig postvat. Een panoramisch zicht richting Kortrijk was een perfecte uitvalsbasis om iets te zien komen wat ik tot op heden nog nooit had mogen aanschouwen. Er was een krachtige (onweers)bui onderweg. Ik definieer het zelf als een LP- supercell aangezien er een wallcloud zichtbaar was met weinig precipitation onder de basis. Een HP- supercell gaat meestal gepaard met torrential rains/flooding, hier was dat niet het geval (zie de foto’s met weinig virga).

foto supercell

De wallcloud is duidelijk zichtbaar in het midden van dit beeld. Aan de rechterkant van de foto bevindt zich een uitstervend exemplaar waarvan deze cel kan profiteren (updraft). Onder de wolk zien we weinig neerslagstrepen met dus hoogstwaarschijnlijk een LP- supercell.

Hieronder kan u het radarbeeld bekijken van 10 mei 2012 (19:55). We zien een duidelijke activatie in het gebied rond Kortrijk – Waregem.

radarbeeld buien

Merk op dat het in het zuiden van Nederland alle hens aan dek is met twee actieve cellen. Waarschijnlijk een splitcel met een rightmover.

Ontwikkeling van een schitterende bui

Even later bleek deze cel weer in te stuiken en werd er direct daarna een discrete cel ontwikkeld. Dit was een kortlevende maar heel impressionante cel die alle kenmerken had van een supercell. Op onderstaande foto’s kan u een wallcloud, een beaver tail, en whalesmouth herkennen. Op de laatste foto’s zien we de mesocycloon.

uitzakking bui

Hier zien we de eerste tekenen van de ontwikkeling van de rightmover. Een uitzakking onder de basis van de supercell wijst op een beginnende wallcloud.

mooie wolkenstructuren

Tussendoor een panoramisch beeld van de onstabiele setting waarin we ons op dat moment bevinden. De temperatuur bedroeg 23.4°C en het dauwpunt maximaal 19.4°C! Hier moest en zou natuurgeweld van komen.

wallcloud onweer

De ontwikkeling van de wallcloud in een later stadium. We zien nu duidelijk aan de rechterkant een inflow – beaver tail ontstaan.

volwaardige onweersbui

De supercell in een volledig beeld, maar zoals u kan zien had de lens van de camera net te weinig mogelijkheden om het schouwspel volledig op de gevoelige plaat vast te leggen.

inflow onweer foto

De cel nadert met rasse schreden en wordt achteraan gevoed door zonnestralen. De bui krijgt een imposant uiterlijk met alle wolkenformaties kriskras door elkaar! De wallcloud houdt nog eventjes stand.

onheilspellend beeld

De wallcloud verliest nu geleidelijk aan haar contouren en een whalesmouth neemt het spektakel over. Zeer chaotische en roterende wolken bevinden zich op dat moment boven Waregem! Impressionant..

weerfoto nokere

Nadat het begon te regenen (20:15) besloot ik om de locatie in Waregem te verlaten en richting Nokere te rijden. Aldaar een duidelijk roterende wolkenformatie in het zicht. Ik durf me niet uitspreken over de combinatie mesocycloon of roterende wallcloud. Het was zeker één van beiden!

De achterzijde van de supercell

mesocycloon belgië

De bui lateraal aan het volgen tijdens de rit naar Kruishoutem. Mammatus, rotatie, tropische regendruppels onderweg! Ik zat op dat moment onder de cel maar buiten het intensieve neerslagveld.

achterkant bui

Een panoramisch beeld van de supercell die met een rotvaart richting Oudenaarde trok. Aan de rechterkant van deze foto zien we duidelijk de hogere wolkenbasis waarbij er geregeld bliksemflitsen zichtbaar waren. De hele cel kreeg vooral aan de oostelijke zijde voortdurend een mesocyclonisch trekje waarin een windhoos dus nooit valt uit te sluiten.

Besluit na een stormchase

Ondanks dat ik niet de mogelijkheid had om te jagen op dit soort buien, heb ik dan toch voor het eerst een supercell in ontwikkeling en in aftakeling mogen aanschouwen. De rotatie tijdens de overtocht, de wallcloud in het beginstadium en de tropische regendruppels maakten van deze bui één van de mooiste die ik tot nu toe heb gezien. Door het rijden langs de zijlijn van de bui, buiten het veld van neerslag had ik steeds een mooi zicht op de ontwikkeling van de cel. Op de radarbeelden achteraf lijkt deze bui het chasen niet waard, maar de realiteit besliste daar anders over!

Het één en het ander leert ons dat onstabiliteit (cape) niet één zaak is in het ontstaan van supercells. De windschering op diverse niveaus is meestal de cruciale factor in het ontstaan van deze buien. 10 mei 2012 was voor mij althans een unieke ervaring met heel wat spanningsmomenten!

Source kaartjes: wetter3.de – buienradar.nl – estofex.org


Lees ook eens: