Tips bij het fotograferen van wind

Wind zie je niet, voel je wel… Wind is er vaak, meer of minder. Het ligt er aan waar je woont. Wij wonen in het binnenland, bij ons is de wind veelal minder sterk dan als je aan de kust woont. Wind kan bovendien erg koud aanvoelen vooral in deze tijd van het jaar. Toch vind ik het heerlijk om uit te waaien als er veel wind is. Het is een uitdaging om in een deel van het land te wonen waar minder wind is, om dan toch met een foto thuis te komen, waarop je kunt zien dat het flink waait.

Als je aan de kust woont en er is stuifzand op het strand, dat je gaat fotograferen, pas dan echt op je camera. Het veiligste is om met de wind mee te fotograferen anders wordt de camera gezandstraald. De camera beschermen door de camera een jasje te geven kan op het strand geen kwaad. Artikel werd geschreven door fotografie-expert, Karin Broekhuijsen, bekend van het praktijkboek rond weer en fotografie.

Wind fotograferen met een langere sluitertijd

Wind fotograferen kun je het beste doen met een iets langere sluitertijd, als je de beweging van takken van bomen of bv. planten wil vastleggen. Uiteraard vergeet je statief niet, zonder statief ben je weer helemaal nergens. Gebruik alleen de drie poten van je statief, als je de middenzuil van je statief gebruikt verhoog je de instabiliteit van je statief.

Hoe hoger je statief statief staat hoe sneller je statief door wind kan omwaaien. Zet de poten ook zover mogelijk uit elkaar. Het kan zijn dat er aan je statief aan de onderkant een haak zit, daar kun je iets aanhangen dat zwaar is, bv. een fototas of iets anders dat je mee hebt.

Het formaat van je lens heeft ook invloed op kans om een ‘verkeerde’ beweging in je foto te krijgen. Een grote telelens is daarvoor kwetsbaarder dan een groothoek. Wat je ook kunt doen is je statief vastzetten met scheerlijnen en haringen, dit is wel wat omslachtiger. Uiteraard zou ik het niet onbeheerd laten staan, het risico is aanwezig dat het om kan waaien bij een stevige wind of een plotse rukwind.

Is er wind in een droge tijd en stuift het, wissel je lens dan binnen in de auto. Het risico is groot als je dit in de openlucht doet dat er zand in je body komt. Beter is om van te voren te bepalen welke lens je wil gebruiken. Zand schuurt, de tas dicht houden dus of in de auto laten zitten als je bij de auto in de buurt bent. Je apparatuur onbeheerd achterlaten in de auto kan helaas niet overal meer de dag van vandaag.

wind

Om deze bewogen bomen te verkrijgen heb ik een vrij lange sluitertijd gebruikt, zelfs 25 seconden. Het was nog vrij vroeg op de dag, zwaar bewolkt, lage ISO, het diafragma flink geknepen, daardoor kon ik zonder het gebruik van een filter aan een sluitertijd van 25 seconden komen. De beweging van de takken is hierdoor goed te zien. Het ene moment is er meer wind dan het andere.

Als je meerdere foto’s maakt met dezelfde sluitertijd zul je zien dat bij de ene foto de takken meer bewogen zijn dan bij de andere. Uiteraard beweegt de ene takkensoort ook meer dan het andere, dat verschilt per boomsoort of als je planten fotografeert per plant.

wind

Beweging door wind. Belichting van 8 seconden.

Wat erg belangrijk is als je wind wil vastleggen op de gevoelige chip, is dat je camera met een dergelijke stevige wind goed vaststaat. Die beweging wil je vermijden. Bij de beide foto’s hierboven ben ik in de luwte van de auto gaan staan. De auto ook zo geparkeerd dat hij op de plek stond waar ik de foto wilde maken. Uiteraard is dat niet altijd mogelijk.

De gevolgen van wind en kou kunnen ijs zijn.

Aan de rand van het meertje waar ik de beide foto’s heb gemaakt had het heel hard gewaaid, het was flink koud, de gevoelstemperatuur was op dat moment min 16°C. Daardoor konden de ijssculpturen ontstaan. De bovenste foto is omstreeks zonsopkomst in tegenlicht gemaakt. Ik lag dus op de grond. Niet rechtstreeks op het ijs, meestal heb ik standaard een stuk plastic in de auto liggen zodat ik niet nat word als ik er bij wil liggen. Bij beide foto heb ik geen filters gebruikt of ander bijzonderheden, normale ISO’s, sluitertijden en diafragma.

heide in ijs verpakt

Heide zit onder het ijs, oorzaak: de harde en zeer koude wind.

ijs harde wind

Planten zitten langs de oever onder het ijs, oorzaak: de harde en zeer koude wind.

De foto van de grassen die bewegen in het water, met rondom van het ijs is nog niet zolang geleden genomen. Er is geen filter  of iets anders gebruikt, maar het was wederom vroeg op de dag. Een sluitertijd van 3,2 seconde, ISO 200 en diafragma 29 en de 70-200 mm lens zat op de body. Het is meer een opname van wat dichterbij, je ziet de grassprieten bewegen in het water, er vormt zich al wat ijs rondom aan de onderkanten doordat het wat vriest. Mocht je denken ik ga wel later op de dag, dan kom je vaak bedrogen uit omdat het dan vaak alweer dooit en het is weer van de grassprieten is verdwenen.

grassprieten bevroren in water

Bij onderstaande foto heb ik de ISO zo laag mogelijk gezet, diafragma op 22 gezet, doordat het nog vroeg in de ochtend was kon ik zonder filter al komen op een sluitertijd van 5 seconden. Er was flink wat wind, daardoor zien we al beweging in de wolken. Als de wind minder sterk is, heb je een langer sluitertijd nodig om al beweging van wolken te zien. Niet eender ‘weerfotograaf’ zal hier van houden. Persoonlijk houd ik van zoveel mogelijk puur natuur. Veel geschuif met bv. kleurverzadinging heeft niet mijn voorkeur.

bewogen wolken

Door een langere sluitertijd van slechts 5 seconden lijken wolken bewogen.

Je moet ook rekening houden met de hoek waaruit de wind komt, de windrichting dus. Als je bv. naar het IJsselmeer gaat en de wind komt uit het noorden, kun je onderstaande foto niet maken, dan zit de steiger in de luwte van de Afsluitdijk. De wind kwam in dit geval uit het zuid-westen en daardoor kon het water over de steiger slaan.

ijzig beeld aan zee

Let wel, je camera blijft bij dit soort weer beslist niet droog, je kunt als je niet alleen bent iemand vragen om de ergste wind/water voor je op te vangen. Vrees dat een storm paraplu met dit weer moeilijk in balans te houden is, ook dit kun je niet alleen. In mijn geval heb ik hier de foto alleen gemaakt, zonder statief.

Als ik een statief had gebruikt had ik die zeker goed vast moeten houden anders had alles gegarandeerd in het IJsselmeer gelegen. Die dag was ik niet alleen op stap, maar met een stagiaire, die alvast naar binnen was gegaan, zelf zou ik nog even naar de auto lopen om de laptop te halen om in het restaurantje even de foto’s samen te bekijken.

Als je zoveel passie als ik hebt om te fotograferen, kun je het niet laten om toch nog even op de knop te drukken. De camera was dus ook flink nat, zoals te verwachten is. Bij de andere foto’s ving de stagiaire voor mij de meeste wind op. Ik heb voor deze foto gekozen omdat er toch flink wat water over de steiger rolde.

De sluitertijd is redelijk snel, moest ook wel, er stond veel wind en de camera houd je niet stabiel vast als je zo nodig uit de hand wil fotograferen tijdens een zuid-wester storm. Als ik op deze manier fotografeer, druk ik de camera stijf tegen mijn gezicht aan, voor stabilitieit. Ook fotografeer ik al bijna heel mijn leven en ben geoefend in fotograferen met langzamere sluitertijden.

wind in bosrijk gebied

De foto hierboven is een foto van pas terug, sluitertijd van 2,5 seconde gebruikt, F20 en 200 ISO. Hier heb ik een polarisatiefilter gebruikt. De foto is in het bos genomen. Er is nogal wat hemelwater gevallen. Op de plaats waar de foto is genomen is, is wateroverlast ontstaan, een reden voor mij om er naar toe te gaan. Harde wind zorgde weer voor de beweging van de takken. Aan het water is te zien dat de wind er over heen blies. De foto is op statief genomen dat ik goed vast hield zodat het statief niet om kon vallen.