Ik wil bliksems fotograferen, hoe doe ik dat?

Bliksem komt en gaat heel snel. Wachten en proberen klikken op het juiste moment heeft dus geen enkele zin. Wat moet je dan wel doen om een bliksemschicht vast te leggen?

Waar en wanneer
 bliksems fotograferen?

Eerst en vooral is het belangrijk een goede plaats uit te kiezen. Vaak gaan donder en bliksem samen met regen en/of hagel. Fotograferen bij deze omstandigheden is dus niet ideaal. Probeer daarom net voor of na de storm foto’s te maken, of vanop een goede afstand. 
Om een mooie foto te maken is het aangeraden op een open plaats te gaan staan vanwaar je ver kan kijken.

Denk hierbij aan een weiland, het strand, een hoger gelegen plaats en dergelijke.

Een 2e heel belangrijke zaak is de eigen veiligheid en laat deze primeren boven het nemen van je foto’s.

 Probeer vervolgens in te schatten wanneer je een bliksemschicht te zien krijgt. Is dit om de 30 sec., duurt het een paar minuten of zelfs nog langer? Aan de hand van deze gegevens kan je ongeveer gaan bepalen wanneer de volgende bliksemschicht te zien zal zijn.

Welk materiaal heb ik nodig?

Om foto’s te kunnen maken met een langere sluitertijd is het belangrijk een statief bij de hand te hebben. Je plaatst je fototoestel op het statief en zet het stevig op de grond. Omdat je een langere sluitertijd zult gebruiken, is het belangrijk dat je statief en je fototoestel zo stil mogelijk staan. Om bij het induwen van je sluiter (knop waarmee je foto maakt) geen beweging te veroorzaken, is het aangeraden de timer in te stellen of te werken met een afstandbediening.

Eénmaal je dit gedaan hebt, kan je je fototoestel gaan instellen. Welk fototoestel je hiervoor gebruikt speelt geen enkele rol, maar er zijn enkele vereisten. Zo moet hij manueel in te stellen zijn en een sluitertijd hebben van een aantal seconden of meer.

Focussen

Het kan best moeilijk zijn om te focussen in het donker. Probeer daarom te focussen op een licht in de verte (zo ver mogelijk) of je lens manueel te focussen op oneindig (aangeduid met het teken van oneindig op je lens). Waarom zover mogelijk of op oneindig? Hierdoor voorkom je dat je foto wazig is en dus bijgevolg niet in focus en omdat de bliksem zich meestal ver genoeg afspeelt.

Sluitertijd

Het gebruik van een langere sluitertijd is zoals reeds eerder vermeld één van de belangrijkste zaken bij dit soort fotografie. Hoelang deze sluitertijd is, wordt mede bepaald door de omgeving waar je je bevindt. Is er veel lichtvervuiling (denk aan steden, industriezones…) dan zal je sluitertijd hoogstwaarschijnlijk korter moeten zijn. Daarnaast hangt het ook af hoe donker de hemel reeds is. De beste resultaten zijn te verkrijgen tijdens de nacht of wanneer het door andere omstandigheden donker is buiten.

Welke sluitertijd het beste werkt, zal je dus zelf moeten uitzoeken. Indien je een sluitertijd van 5 sec. gebruikt, zal je moeten hopen dat de bliksem zich binnen die 5 sec. voordoet. Bij een langere sluitertijd van bv. 30 sec. worden de kansen groter. Daarnaast hebben sommige fototoestellen een ‘BULB’-modus. Hiermee kan je zelf bepalen hoe lang je sluitertijd wordt.

Je kan je sluitertijd laten starten en hem laten eindigen vanaf het moment dat er een bliksemschicht te zien was. Let wel dat je geen overbelichting van je foto hebt wanneer je sluitertijd te lang wordt.

Diafragma

Het diafragma (F-getal) zal je moeten instellen. Wil je zoveel mogelijk in focus hebben, dan kies je een diafragma van F5.6 of hoger (afhankelijk van het soort lens). Wil je minder in focus, dan kies je een diafragma lager dan F5.6. Deze cijfers zijn echter relatief en zijn geen garantie tot goede resultaten. Veel oefenen en experimenteren is dus aan de orde.

ISO

Het mag dan wel tegenstrijdig klinken, maar probeer een ISO-waarde in te stellen die zo laag mogelijk is (ISO 100, 200). Op die manier voorkom je ruis (korreltjes) op je foto’s. Sommige fototoestellen kunnen beter om met ruis dan andere.

Voor onderstaandefoto werden volgende instellingen gebruikt:

  • Diafragma: F5.6
  • ISO: 200
  • Sluitertijd: 30 sec.

guide bliksemfotografie

Deze tweede foto maakte ik toen ik mijn fototoestel een paar maanden had. Zoals je ziet ben ik ook hier ver genoeg verwijderd van het natuurgeweld en heb ik een mooi open zicht op de storm (het strand en de Noordzee). De lange sluitertijd (30 sec.) zorgt ervoor dat de stadslichten rechts op de foto duidelijk zichtbaar zijn en zelfs te fel worden. Door een kortere sluitertijd te gebruiken van bv. 15 sec. was dit minder het geval geweest.

ontladingen boven noordzee

 Alle tips op een rijtje

  1. Zorg voor een geschikte locatie.
  2. Probeer in te schatten wanneer de bliksemschichten zich voordoen.
  3. Gebruik een statief.
  4. Focus op een licht in de verte of focus de lens manueel op oneindig.
  5. Stel de timer in van je fototoestel of gebruik een afstandsbediening.
  6. Gebruik een lange sluitertijd (bij voorkeur 5 sec. of meer).
  7. Zet je ISO zo laag als mogelijk (ISO 200, 100 of lager).
  8. Hou het veilig!

Deze tips garanderen in geen enkel geval een succesvolle foto. Bliksems fotograferen en fotografie in het algemeen is geen kwestie van feiten en zwart-wit gegevens, maar een samenspel van trial and error. Goede uitleg? Volg ons op Facebook (Noodweer Benelux)