Effect broeikasgassen op klimaatverandering

Broeikasgassen zijn onlosmakelijk verbonden met de klimaatopwarming. Iedereen kent CO2 maar er zijn nog andere broeikasgassen. In tegenstelling tot wat er vaak wordt aangenomen zijn niet alle broeikasgassen slecht voor het leven op deze planeet. We maken het onderscheid tussen natuurlijke broeikasgassen waaronder zuurstof en koolstofdioxide en industriële broeikasgassen. Vooral deze laatste parameter is de afgelopen 100 jaar in een sterke opmars. De gegevens in dit artikel werden gebaseerd op het klimaatrapport van het IPCC.

Rol broeikasgassen

Broeikasgassen komen van nature voor in de atmosfeer. In feite is de atmosfeer één grote broeikas. Zonder onze atmosfeer zou de temperatuur op aarde -6°C bedragen i.p.v. de huidige 15°C.  De atmosfeer (dus alle broeikasgassen samen) houdt zowel het zonlicht, meer bepaald de infrarode straling, tegen die vanuit de ruimte komt, alsook wordt het teruggekaatste zonlicht van het aardoppervlak (deels) tegengehouden. CO2 is maar 1 van de broeikasgassen. Zo zijn er ook nog methaan, stikstofoxide en zelfs waterdamp.

Elk van deze broeikasgassen komt in een andere concentratie voor in de atmosfeer. CO2 komt bv. in een concentratie van 391 deeltjes per miljoen deeltjes voor. Methaan komt voor in een concentratie van 1800 deeltjes per miljard deeltjes. Ook al is de concentratie veel lager, toch is de relatieve invloed van methaan groter op het broeikaseffect dan die van CO2.

Wijzigingen in de concentraties van broeikasgassen zorgen voor een verstoring van de stralingsbalans van de aarde.  In het Engels heet dit Radiative Forcing. De stralingsbalans is het verschil tussen inkomende straling en uitgaande straling. Ook de zonneactiviteit heeft een invloed op de stralingsbalans.

Waarnemingen over de jaren heen

Door de boringen in het ijs zoals besproken in een eerder artikel kan men tot redelijk ver in de tijd teruggaan om de concentratie van broeikasgassen te weten te komen. Het IPCC stelt volgende zaken vast:

  • Het niveau van broeikasgassen is gestegen tot een niveau hoger dan wat het geweest is sinds minstens 80000 jaar geleden.
  • Het CO2-niveau is met 40% gestegen sinds het pre-industriële tijdperk.
  • 30% van de toename in CO2 is geabsorbeerd door de oceanen, waardoor deze zuurder geworden zijn.
  • De gemiddelde toename in de laatste eeuw is nooit hoger geweest in de laatste 22.000 jaar.

broeikasgassen

Bovenstaande grafieken geven de toename van de verschillende broeikasgassen weer (zwarte lijn). De gekleurde lijnen geven de verschillende klimaatscenario’s weer waar het IPCC rekening mee houdt. Elk scenario gaat uit van andere factoren die de stralingsbalans van de aarde verstoren. In het ergste scenario zien we dan ook zeer grote toenames van de verschillende broeikasgassen. CFC12-eq zijn de beroemde CFK’s (ChloorFluorKoolstof) die het gat in de ozonlaag veroorzaken. Vanwege een verbod op deze stoffen in 1987 zal de concentratie hiervan geleidelijk aan zakken.

Conclusie

Het staat vast dat de concentraties aan broeikasgassen de laatste 800.000 jaar nooit zo hoog geweest zijn en dat de snelheid van toename nooit hoger geweest is in de laatste 22.000 jaar. In een volgend artikel gaan we kijken wie of wat de klimaatverandering nu eigenlijk veroorzaakt. Oudere artikels rond de klimaatverandering kan u gemakkelijk terugvinden via de zoekfunctie bovenaan de website.